بزهکاری اط منظر حقوقی و جرم شناسی

بزهکاری :

برخی جنایات قابیل که برادر کوچک خود یعنی هابیل را کشت ، اولین جنایت بشر دانسته اند وبا توجه به این مطلب مشخص می گردد که مسئله بزه و بزهکاری سابقه ای بس طولانی دارد و حتی زمان وقوع آن به زمان پیدایش انسان در جوامع انسانی باز می گردد . از زمان شروع  فکر در باب فلسفه و زندگی اجتماعی انسان ، بشر به این موضوع نیز اندیشیده و به طور پراکنده و نا منظم اشاراتی داشته است  اما تفکر و مطالعه علمی در این باب مانند اکثر مطالب دیگر علمی و اجتماعی احتمالاً پس از دوران تنویر افکار در اروپا یعنی پس از اتمام دوران قرون وسطی و شروع دوره رنسانس و انقلابهای بزرگ و بالاخص انقلاب صنعتی با نتایج خاص خود در زمینه امور اجتماعی و پیشرفت های تکنیکی می رسد . بررسی علمی در مورد بزهکاری جوانان برای هر کشوری ؟ است و پیشگیری و درمان آن تنها در سایه پژوهش های روان شناسی ،  اقتصاد اجتماعی ،در موسسات تحقیقی بدرستی می توان شکل گیرد و راه نجات هزاران نوجوان بزهکار که اصلاح پذیر و شایسته سازگار شدن مجدد با فرهنگ و نورمهای جامعه و ادامه کوشش های مشروع اجتماعی شود .

جنایتکاری و بزهکاری از نظر حقوقی دارای مفاهیم روش و معینی هستند و در واقع قوانین آن ها را دقیقاً تعریف می کنند و به همین دلیل است که آدلر در سال 1933 اعلام داشت که قانون جزایی علت صوری جنایت است و اگر قوانین وجود ندارند جنایت نیز خود به خود از بین می رفت .

رابین نیز در سال 1949 نوشته است که بزهکاری آن چیزی است که قانون می گوید چیست . از طرفی دیگر بین جنایتکاری و بزهکاری از لحاظ معنی و مفهوم تفاوتی نیست ، فقط تفاوت در این استکه بزهکاری ب ارتکاب جرمهایی اطلاق می گردد که کمتر از سن معینی به وقوع می پیوندد . تعیین میزان این سه بدست قانون است و بر حسب جوامع مختلف متفاوت در این شرایط نخستین وظیفه ما پافشاری دوباره این نکته است که هیچ مفهوم روانی بی ابهام و مشخص با مفهوم حقوقی بزهکاری تطبیق نمی کند . بیماری روانی شخصی به نام بزهکاری و یا ریخت روانی معینی که  معرف تمام بزهکاران و یا خاص بزهکاران باشد وجود ندارد و معذالک به نظر می رسد بسیاری از پزشکان و روان شناسان و حقوقدانان و مربیان با وسوسه به یک نوع وجه اختصاصی زیستی ـ روانی بزهکاری هم آغوشند .( محمد مهدی حسینی، پایان نامه 56، 1355)

اگر تمام دانش های بشری مربوط به بزهکاری تا کنون هماهنگ شده بودند و حاصل تحقیقات متنوع و متفاوت همراه گردیده بود ، بدون تردید عقیده عمومی درباره‌ این مسئله بر رشد بیشتری نایل گردید . پاره ای از محققان بررسی روانی جرم ها را به یک سو می نهند به این دلیل که روان شناسی ، بررسی فرد نمی تواند نتایج اجتماعی بزهکاری را تبیین کند . شاید این نکته تا حدی قابل قبول باشد ولی آنچه در عین حال مسلم و واقعی است ، این است ک بدون فهم و شناخت عمیق مسائل مرزی ، تحقیقات درباره بزهکاری از زاویه جامعه شناسی رضایت بخش نخواهد بود .

مطلب مرتبط :   بازاریابی دهن به دهن چیه و چه جایگاهی در کار و کاسبی شما داره 

روند تحقیقات در باب مطالعه بزهکاران تا به امروز همچنان ادامه یافته و به تدریج بر شدت آن افزوده شده است . در این میان هر یک از دانشمندان به بررسی شاخه ای از آن پرداخته و نتیجتاً مباحث آن تجزیه و تخصصی تر گردیده است . چنانچه حتی در مورد علل بزهکاری هر یک از متخصصین نظر متفاوتی نسبت به دیگران ابراز داشته و هر کدام علت اصلی بزهکاری را عامل معینی دانسته اند . لوموز اندیشمندی که در باب مطالعه انواع بزهکاری ها و علل و عوامل آن شهرت بسزایی دارد نیز کسب نموده است ، عنوان می دارد بعضی از افراد ذاتاً مجرم و بزهکارند . برخی دیگر چون رافایل گاروفالو معتقدند که بزهکاری افراد ناشی از ژن انتقال صفات و خصوصیات تبهکارانی از نسلی به نسل دیگر می باشد .

دورگیم  و انگلس نیز اعتقاد داشتند که شرایط اقتصادی و بخصوص فقر مادی از عوامل اساسی وقوع بزهکاری از طرف افراد است و بر اساس همین مطلب برخی از صاحبنظران که بزهکاری از چه زمان در جوامع پیدا شده و به مرور انواع و اشکال مختلف آن بسط یافته است ، معتقدند که انسان اولیه به سبب آنکه از امکانات طبیعی از قیبل غذا ، لباس ، مسکن و دیگر نعمات طبیعی به فور به یکسان بهره مند بود لذا نیازی به شکستن هنجارهای مورد قبول گروه را نداشت ، لیکن پس از آنکه برخی به سبب دست یافتن به موقعیت های مناسبی از قبیل نیروهای جسمانی بیشتر استعداد و هوش فراوانتر یا تخصیص یافتن در استفاده از ابزار جدید تر از دیگران پیشی جستند .

مسئله تملک بیشتر و خصوصی تر یا بعبارتی مسئله مالکیت خصوصی مطرح شد . در همین جا بود که عده ای از افراد در رده های پایین گروه قرار گرفتند و از برخی از مواهب طبیعی و اجتماعی محروم گردیدند زور زورمندان جامعه برای تثبیت مالکیت و موقعیت خویش همچنین دور نگه داشتن این امتیازات از افراد دیگر اجتماع ، اقدام به نفع دارندگان امتیازات اجتماعی اقتصادی بود و پس از چندی بصورت هنجارهای اجتماعی نیز در آمد . (محمد مهدی حسینی، پایان نامه، 56، 1355)

مطلب مرتبط :   غرفه سازی نمایشگاهی و مدیریت هزینه های آن

از این رو احترام دیگران در جهت به جنگ در آوردن مقداری از امکانات اقتصادی اجتماعی برگزیدگان جامعه نوعی هنجار شکنی و تخلف از قوانین محسوب و این تجاوزگران و قانون شکنان یا بعبارتی مجرمین ، مورد تنبیه و مجازات قرار گرفتند و به این ترتیب بود که مرز بین بزهکار و غیر بزهکار مشخص شد.( محمد مهدی حسینی،پایان نامه 56-1355)

تعریف بزهکاری :

بزه عبارت از اقدام به عملی که بر خلاف موازین ، مقررات و قوانین و معیارهای ارزش و فرهنگی جامعه باشد . دروه نوجوانی بخاطر تحولات بلوغ و تغییر ارزشها و همچنین بحران هویت مرحله ای است که در آن بزه بیشتر اتفاق می افتد .

حداقل سن بزهکاری در جوامع مختلف فرق می کند . حداقل سن در آمریکا 7 سال ، در انگلستان 10 سال ، در یونان 12 سال ، در اتریش ، آلمان ، ایتالیا ، بلژیک 14 سال ، در کانون اصلاح و تربیت تهران حداقل سن 10 سال می باشد .

نوع بزه در جوامع مختلف نیز فرق می کند . برای مثال در قاهره جمع کردن سیگار بزه محسوب می شود .

طبقه بندی بزه :

از نظر اجتماعی بزه رابه سه نوع تقسیم کرده اند :

  • بزهکاری بر علیه اشخاص عادی جامعه مانند ضرب و جرح ، تجاوز عنف، کشتن عمد یا غیر عمد .
  • بزهکاری بر علیه دارای و مالکیت دیگران مانند : دزدی و جعل اسناد .
  • بزهکاری بر علیه نظم عمومی مانند فحشا و خرید و فروش مواد مخدر .

از نظر وضعیت بروز جرم بزهکاری را می توان به دودسته تقسیم کرد :

  • بزه اتفاقی:

بزهکاران  اتفاقی فقط وقتی که فرصت مناسب  باشد مرتکب جرم می شوند وسعی می کنند با پنهان کاری اعمالشان را از نظر عمومی و حقوقی مخفی نگه دارند .

  • بزه حرفه ای :

مجرمین حرفه ای بر اثر  تکرار بزه وضع ثابتی پیدا کرده اند بر خلاف فرهنگ و ضد اجتماع عمل می کنند و بین خود و مردم پیوندی احساس نمی کنند .(مجله اصلاح و تربیت ، دوره پنجم ، شماره 49 بهمن 1378)

نظریه های رایجی درباره علل رفتارهای بزهکارانه ارائه شده است . در این جا سه نظریه که کوشش نموده است بزهکاری نوجوان را تبیین کند مورد بررسی مختصر قرار می دهیم این نظریه ها عبارتند از : دیدگاه کلاسیک ، نظریه یادگیری اجتماعی ، نظریه ناکامی .