تعریف رنگ از دیدگاه روانشناسی

رنگ

رنگ چیست؟

از نظر علم، رنگ عبارت است از امواج نورکه به کمک حس بینایی تشخیص داده می شود. اگر شعاعی از نور را از منشور بلورینی بگذرانیم امواج نور، پس از عبور از منشور، رنگ های مختلف طیف نور را به وجود می آورد.

هر رنگ سه صفت ویژه دارد که عبارتند از: خود رنگ، ارزش و شدت. غرض از خود رنگ نامی است که به رنگ داده اند مانند: آبی، قرمز، قهوه ای و … . ارزش عبارت است از مقدار نوری که بر طبق قواعد سایه و روشن به رنگی تابانیده اند، این نور از روشنی آغاز                 می شود و به تیرگی ختم می گردد، مانند سبز روشن، سبز تیره . شدت، یعنی قوت و ضعف رنگ، یعنی به حد اشباع رسیدن رنگ، یا خلاف آن، مانند: زرد تند و زرد بسیار ملایم(فداکار، 1348).

انواع رنگ ها

  • رنگ های اصلی: رنگ اصلی رنگی است که به صورت مستقل وجود داردو نمی توان آن را از ترکیب رنگ های دیگر ساخت.              رنگ های اصلی عبارتند از: زرد، قرمز و آبی. این رنگ ها سه جنبه ی اساسی و اولیه را نشان می دهندکه عبارتند از: گرمای قرمز، سرمای آبی، سرزندگی زرد.
  • رنگ های فرعی: از ترکیب حداقل دو رنگ اصلی، به وجود می آیند. این رنگ ها عبارتند از: سبز(ترکیبی از آبی و زرد)، نارنجی(ترکیبی از قرمز و زرد )و بنفش و سری ارغوانی( ترکیبی از قرمز و آبی).
  • رنگ های خنثی: رنگ هایی هستند که ازترکیب رنگ های دیگر به وجود می آیندو می توانند اثرات مثبت یا منفی داشته باشند. رنگ های سفید، خاکستری، سیاه، بژ و قهوه ای از جمله رنگ های خنثی هستند.
  • رنگ های داغ: بهترین نمونه رنگ داغ، قرمز خاصی است که با هیچ رنگی مخلوط نشده است و در قوی ترین حالت خود قرار دارد. رنگ داغ بسیار جلب توجه می کندو به طرح، حالت برجسته ای می دهد. همچنین یک رنگ گرم، قوی وتهاجمی است و با قدرتی که دارد، سیستم عصبی انسان را تحریک می کند.
  • رنگ های یخ: یخبندان و برف را به خاطر می آوردو احساساتی که به وسیله ی آن ایجاد می شود، درمقابل احساساتی است که رنگ داغ ایجاد می کند. این رنگ، به رنگ آبی اشاره دارد که روشنایی بسیار دارد. وقتی رنگ گرم وسرد در کنار هم قرار می گیرند              ( مانندآتش و یخ )، حالت نوسان ایجاد می کنندیعنی احساس های متفاوتی را در ما به وجود می آورند.
  • رنگ های گرم: به رنگ های واقع دربین دوطیف نوری زرد و نارنجی گفته می شود. همه ی این رنگ ها دارای رنگ قرمز هستند، مانند قرمز، نارنجی، زرد. این رنگ ها دارای طولانی ترین طول موج بوده، هیجان آور و نشاط انگیز هستند و به احساسات و هیجانات، شدت می دهند. رنگ های گرم زنده و درخشان هستند و بیشتر به چشم می زنند این رنگ‌ها در طراحی به رنگ‌های « نزدیک » معروف هستند. زیرا باعث می‌شوند اشیاء نزدیک‌تر از فاصله واقعی‌‌شان به نظر برسند.
  • رنگ های سرد: رنگ آبی اساس رنگ های سرد است این رنگ ها به خاطر اضافه شدن رنگ زرد به ترکیب شان از  رنگ های یخی جدا می شوند. رنگ های قرا گرفته بین دو طیف نوری سبز و بنفش را رنگ های سرد می نامند.
مطلب مرتبط :   بررسی حق اشتغال زوجه در اسلام

رنگ‌هایی مانند زرد – سبز ، آبی – سبز ، آبی فیروزه‌ای و سبز خالص، جزء رنگ‌های سرد هستند و در طبیعت دیده می‌شوند. این رنگ‌ها احساس طراوت و تازگی به ما می بخشند. هم چنین میزان فعّالیّت های بدن را پایین می آورند و آرام بخش و تسکین دهنده هستند. در طراحی به رنگ های « دور » معروفند. زیرا باعث می‌شوند اشیاء دورتر از فاصله واقعی‌شان دیده شوند.

  • رنگ های روشن، تیره، بی رمق، درخشان، کروماتیک، آکروماتیک و مکمل از انواع دیگر رنگ ها می باشند(دانایی، 1390).

بکار گرفتن رنگ

از روی سفال های نقاشی شده و نقاشی هایی که از دیوار غارهای پیش از تاریخ بدست آمده‌است می‌توان حدس زد که انسان رنگ را از دوران شکارچی‌گری به این‌طرف بکار برده و به وسیله رنگ هایی که با یک نوع چربی آمیخته شده‌اند ، دیوارهای غارهای محل سکونت خود را نقاشی نموده‌است. این نقوش صرف نظر از مسئله رنگ، از جهات گوناگون دیگر نیز قابل بررسی است زیرا که بخشی از راز زندگی انسان های پیش از تاریخ را آشکار می‌سازد. هنگامی‌که انسان پیش از تاریخ، بعد از گذراندن دوران های گردآوری خوراک و شکار، وارد دوره کشاورزی و شهرنشینی می‌گردد دیگر کاملاً با رنگ و انواع آن آشنا است و به ر‌از ساختن رنگ و یا استخراج و بدست آوردن رنگ های گوناگون پی‌برده است و با این آمادگی به ساختن سفال و نقاشی روی آنها می‌پردازد. از آن پس، رنگ، بطور وسیع و دامنه‌دارتری، در زندگی انسان وارد می‌شود و با تکامل انسان، تکامل می‌یابد و پیشرفت می‌کند.

مطلب مرتبط :  

بعدها با گسترش هنرهای دیگر رنگ در هر هنری وارد می‌شود و جلوه‌گری می‌کند و بافندگی و معماری و صنایع                         گوناگون دیگر را در بر می‌گیرد و بتدریج در تشخیص سرزمین‌ها از یکدیگر رنگ یک عامل شناسائی می‌شود زیرا که رنگهای              موجود در هرسرزمین و رنگ هایی که هنرمندان هرناحیه از ترکیب و آمیختن آنها با یکدیگر بدست می‌آورند با هم تفاوت دارد       (فداکار، 1348: ص39).