قانون اهداف در وزارت آموزش و پرورش

قانون اهداف در وزارت آموزش و پرورش :

اولین کوشش برای تدوین اهداف کلی آموزش و پرورش نظام جمهوری اسلامی ،در شورای عالی آموزش و پرورش به عمل آمد. شورا در آذرماه 1362،هدفهای اساسی را در ابعاد پنجگانه معنوی و تربیتی ،علمی و فرهنگی ،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی مشخص کرد. این اهداف،تا تصویب قانون بهمن ماه 1366در کتب و نشریات تربیتی مورد استفاده قرار می گرفت. قانون جدید به اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش اختصاص دارد.

فصل اول قانون، اهداف اساسی را در دو ماده و تبصره تدوین کرده است. تبصره ها مربوط به آموزش دینی پیرامون دیگر مذاهب اسلامی و اقلیت های دینی است . ذیلا”عین موارد مذکور را صرفنظر از تبصره ها نقل می کنیم .

ماده 1- تقویت و تحکیم مبانی اعتقادی و معنوی دانش آموزان از طریق تبیین و تعلیم اصول و معارف احکام دین مبین اسلام و مذهب حقه جعفری اثنا عشری بر اساس عقل ، قرآن و سنت معصومین(ع)

ماده2-

  • رشد فضایل اخلاقی و تزکیه دانش آموزان بر پایه تعالیم عالیه اسلام.
  • تبیین ارزشهای اسلامی و پرورش دانش آموزان بر اساس آنها
  • تقویت و تحکیم روحیه اتکال به خدا و اعتماد به نفس
  • ایجاد روحیه تعبد دینی و التزام عملی به احکام اسلامی
  • ارتقاءبینش سیاسی بر اساس اصل ولایت فقیه در زمینه های مختلف جهت مشارکت آگاهانه در سرنوشت سیاسی کشور
  • ایجاد زمینه های لازم برای حفظ و تداوم استقلال فرهنگی،اقتصادی و سیاسی از طریق آشنا ساختن دانش آموزان به علوم و فنون و صنایع و حرف مورد نیاز جامعه بر اساس اولویتهای موجود در کشور
  • شناخت و شکوفا کردن و پرورش استعدادهای دانش آموزان و تقویت روح بررسی و تتبع و تحقیق و ابتکار و خلاقیت در تمام زمینه های علمی ،فنی،فرهنگی و علوم اسلامی با تاکید بر نفی روحیه مدرک گرایی.
  • رشد دادن و تقویت روحیه عدالت پذیری و عدالت گستری و ظلم ستیزی و مبارزه با تبعیضات ناروا و حمایت از مظلومین و مستضعفین
  • تقویت روحیه دعوت به خیر ، امر به معروف و نهی از منکر به عنوان وظیفه ای همگانی و متقابل

10-ایجاد روحیه احترام به قانون و التزام به اجرای آن و حمایت از برخورداری عموم مردم از حقوق قانونی خویش.

11-ایجاد روحیه پاسداری از قداست و استواری بنیان و روابط خانواده بر اساس تعالیم عالیه اسلام

12-ایجاد تقویت روحیه اخوت اسلامی و تعاون عمومی و انفاق و ایثار

13-ایجاد روحیه صرفه جویی و قناعت و پرهیز از اسراف و تبذیر و مصرف زدگی

14-تقویت حس مسئولیت و اهتمام به امور مسلمین و پایبندی به نظم و انضباط

(علاقه بند،1377)

اهداف کلی تعلیم و تربیت اسلامی که ناظر بر مبانی و اصول حاکم بر نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران تنظیم گردید به شرح ذیر می باشد :

(لایحه پیشنهادی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی 29/12/77 )

الف- اهداف اعتقادی :

  • تقویت ایمان و اعتقاد به مبانی اسلامی و بسط بینش الهی بر اساس قرآن کریم و سنت پیامبر(ص) و ا ئمه معصومین(ع) با مراعات اصول 12و13 قانون اساسی در مورد پیروان مذاهب اسلامی و اقلیتهای دینی.
  • پرورش روح عبودیت و بندگی خداوند در روحیه مبارزه با کفر،شرک،نفاق و همه مظاهر آن.

 

 

ب- اهداف اخلاقی :

1- ایجاد زمینه لازم برای خودشناسی به منظور خداشناسی

2- شناخت،پرورش و هدایت استعدادهای افراد در جهت اعتلای فرد و جامعه

  • تزکیه و تهذیب و رشد فضایل و مکارم اخلاقی بر اساس ایمان به خدا و تقوای اسلامی

4-پرورش روحیه تعبد آگاهانه،یاد خدا و التزام عملی به احکام و آداب اسلامی

5-پرورش روحیه اعتماد به نفس،استقلال شخصیت و نفی اتکا به دیگران

6-تقویت احساس کرامت اخلاقی و برانگیختن عزت نفس

7- تعدیل عواطف

8- پرورش روحیه نظم و انضباط

ج- اهداف علمی و آموزشی :

1- تقویت روحیه حقیقت جویی ، تعقلو تفکر،مطالعه،بررسی،تعمق،تحقیق،نقادی و ابتکاردر تمام زمینه های اسلامی فرهنگی،علمی و فنی

2-تقویت روحیه تعلیم،تعلمو تربیت مستمر و تامین زمینه مناسب برای آن

3-شناخت اسرار جهان آفرینش و قوانین طبیعت به عنوان آیات الهی به منظور پیشبرد دانش و معرفت و استفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفته بشری.

4-تعمیم آموزش برای تمام افراد لازم التعلیم و محو بی سوادی

5-آموختن زبان و خط فارسی به عنوان زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران و آموختن زبان عربی جهت آشنایی با قرآن و معرف اسلامی و تسهیل ارتباط با سایر مسلمانان جهان

6-آموزش علوم و فنون و مهارت های مورد نیاز افراد جامعه

د-اهداف فرهنگی و هنری :

  • شناخت ، پرورش و هدایت ذوق و استعدادهای هنری و زیبایی شناسی

2- شناساندن زیبایی های جهان آفرینش به عنوان مظاهر جمال وکمال الهی

3-شناساندن هنر اسلامی و هنرهای ملی و جهانی سالم و پرورش روحیه حفظ میراث ملی تاریخی

4-شناخت و شناساندن ادب فارسی به عنوان جلوه گاه ذوق و هنر و مظهر و حدت اجتماعی شور

5-شناساندن فرهنگ و آداب و سنن مطلوب جامعه اسلامی ایران به منظور حفظ و حراست آنها و دفع سنن و رسوم خرافی

6-شناساندن تاریخ،فرهنگ و تمدن اسلام

هـ-اهداف اجتماعی :

1-پرورش روحیه پاسداری از قداست و استواری بنیان و روابط خانواده بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی

2-پرورش روحیه تحقق بخشیدن به قسط و عدالت اجتماعی و اقتصادی اسلام و پاسداری از آن

3-پرورش روحیه اخوت ایمان،تعاون اسلامی،همبستگی ملی و فرهنگی و تقویت و تعلیم آن

4-پرورش روحیه خیر خواهی و دعوت به امر معروف و نهی از منکر به عنوان وظیفه ای همگانی و متقابل

5-پرورش روحیه احترام به قانون و التزام به رعایت آن و حمایت از برخورداری عمومی و حقوقی قانونی

6- پرورش روحیه نظم در روابط گروهی

7- پرورش روحیه مسئولیت پذیری و اهتمام به امور اجتماعی و مشارکت در فعالیت های دینی و فرهنگی و اجتماعی

8-ایجاد روحیه رعایت بهداشت عمومی و حفظ محیط زیست

9-ایجاد روحیه تولی و تبری بر اساس تعالیم اسلامی

10-ایجاد روحیه محبت و حمایت از حق طلبان،مظلومان،مستضعفان جهان و انزجار از مستکبران،استثمارگران و ستمکاران بر اساس ارزشهای اسلامی

11-تقویت روحیه گذشت،فداکاری،ایثار در روابط جمعی و مقدم شمردن منافع اجتماعی بر منافع فردی

12-ایجاد روحیه نقادی و انتقاد پذیری،سعه صدر و تحمل آرای دیگران در برخی اندیشه ها

13-پرورش روحیه احترام به شخصیت افراد و مراعات کامل حقوق مادی و معنوی آنان و رعایت آداب معاشرت و روابط اجتماعی.

14-پرورش روحیه مقاومت در برابر تبلیغات سوء از طریق دادن آگاهی درست و تامین رشد و استقلال فکری

و-اهداف سیاسی :

1-تربیت روحیه پذیرش حاکمیت مطلق خداوند برجهان و انسان و آشنایی با روشهای شیوه های اعمال این حاکمیت در جامعه بر اساس اصل ولایت فقیه

2-ایجاد روحیه اعتقاد بر ائتلاف و اتحاد و تلاش در جهت تحقق الفت و وحدت فرهنگی،سیاسی و اقتصادی مسلمین و تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمانان و حمایت از مستضعفان جهان

3-شنا ساندن و تعلیم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ایجاد روحیه پاسداری و استقلال همه جانبه کشور و نفی هرگونه ستم گری و ستم کشی و سلطه گری و سلطه پذیری

4-آموزش فنون دفاع غیر نظامی و نظامی و روشهای رزمی و پرورش روحیه سلحشوری به منظور حفظ کیان اسلام و تقویت بنیه دفاعی کشور

5-تعلیم و تعلم مفهوم سیاست از دیدگاه اسلام و ارتقاء بینش و بیداری سیاسی نسبت به اوضاع سیاسی ایران،جهان،و بخصوص جوامع اسلامی ملل محروم و شرکت فعال در سرنوشت سیاسی کشور

6-شناخت و شناساندن استعمارو استکبار جهانی و ضرورت مبارزه با آن و شناخت علل و وجوه استضعاف ملل محروم بخصوص جوامع اسلامی و راههای رهایی از آن

ز- اهداف اقتصادی :

1-توجه به اهمیت رشد اقتصادی به عنوان وسیله ای برای رسیدن به رشد و تکامل معنوی انسان

2-شناخت و شناساندن ارزش و قداست کار،معاش حلال و پرورش روحیه مبارزه با بیکارگی و بطالت و مشاغل کاذب

مطلب مرتبط :   نه خصوصیت افراد با هوش هیجانی بالا

3-ایجاد آمادگی و توانایی به تناسب سن،جنس،استعداد و علاقه در جهت اشتغال مولد در بخش های کشاورزی،صنعت و خدمات

4-ایجاد روحیه ساده زیستی،صرفه جویی،قناعت و پرهیز از اسراف و تبذیر و مصرف زدگی و تجمل گرایی

5-پرورش روحیه ایثار، انفاق و تاسیس موسسات عام المنفعه و کمک به آنها

6-شناخت و شناساندن احکام اقتصادی اسلام و پرورش روحیه عمل به آنها

7-تربیت افراد متعهد، آگاه و ماهر بر اساس نیازهای کمی و کیفی بخش های مختلف اقتصادی با توجه به استعدادها و شرایط اقلیمی هر منطقه در جهت پیشرفت همه جانبه کشور

8-شناساندن حرف و مشاغل مولد و احیاء و ترویج صنایع دستی و مستظرفه بومی و سنتی در جهت افزایش در آمد ملی رفع بیکاری و وابستگی اقتصادی

9-پرورش روحیه مبارزه با بهره کشی اقتصادی و شیوه های کسب در آمد نامشروع و مشاغل خلاق مصالح جامعه اسلامی

10-شناخت منابع اقتصادی کشور و شیوه های صحیح استفاده از آنها و پرورش روحیه حراست از اموال عمومی و ثروت ملی

ح-اهداف زیستی :

1-تامین سلامت جسمی و روانی از طریق فراهم ساختن لوازم،شرایط و محیط مناسب برای تربیت بدنی،ورزش،بهداشت جسمی و روانی و تفریحات سالم

2-آموزش و مراعات بهداشت فردی و جمعی

3-پرورش روحیه توجه به ورزش و بهداشت جسمی و روانی به عنوان زمینه ای برای رشد معنوی انسان (کریم پور،1380)

در راستای رسالت و ماموریت آموزش و پرورش و جهت دهی به رشد همه جانبه دانش آموزان بر پایه تعالیم و دستورات دین مبین اسلام، اهداف دوره متوسطه اول به شرح زیر تعیین می شود. مدیران، برنامه ریزان و همه افرادی که در تعلیم و تربیت دانش آموزان نقشی برعهده دارند، مکلفند در برنامه ریزی امور، سازماندهی فعالیتها و انجام وظایف مربوط به گونه ای اقدام نمایند که تا پایان دوره تحصیلی دستیابی دانش آموزان به اهداف تعیین شده ممکن باشد.

اهداف دوره متوسطه ی اول :

اعتقادی :

1-اصول دین را باور دارد و بر مبنای آن عمل می کند.

2-خدا را به دلیل ربوبیت شایسته اطاعت می داند.

3-با انبیاء و ائمه معصومین (ع) آشنایی داردو به مطالعه زتدگی آنها علاقه نشان می دهد.

4-با ولایت فقیه آشنایی دارد و رابطه آن را با امامت می داند.

5-به رعایت تولی و تبری توجه دارد.

6-با اولیاء دین،بزرگان و شخصیتهای اسلامی آشنایی دارد و به مطالعه  زندگی آنها علاقه نشان می دهد.

7-به قیامت و حساب در آن روز را باور داردو خود را در رابطه با اعمالش در نزد خداوند مسئول می داند.

8-نماز را مهمترین راه ارتباط با خدا می داند و به خواندن نمازهای پنج گانه عادت کرده است.

9-قرآن را صحیح قرائت می کند و به برخی از قصص آن آشناست.

10-با تاریخ صدر اسلام آشنا است و به آن علاقه نشان می دهد.

11-فروع دین را می داند.

12-می تواند از رساله عملیه خاص سنین خود استفاده کند.

13-احکام تقلید را می داند و مرجعی برای خود انتخاب کرده است.

14-احکام مربوط به محرم و نامحرم را رعایت می کند.

15-به انجام امر به معروف و نهی از منکر علاقه نشان می دهد.

16-زمانها و مکانهای مقدس را می شناسد و به وظیفه خود در مقابل آنها عمل می کند.

17-معنای جهاد و شهادت را می داند و به حضور در صحنه های دفاع از دین علاقه نشان می دهد.

18-در مسجد با رغبت حضور می یابد و در برنامه های عبادی،فرهنگی و اجتماعی آن شرکت فعالانه دارد.

اخلاقی :

1-راستگو،امانت دار و راز نگهدار است.

2-به ارزشهای اخلاقی علاقه نشان می دهد.

3-به ارزشها و تواناییهای خود آگاه است و سعی در پرورش آنها دارد.

4-دختری عفیف و با حیاء و پسری شجاع و غیور است.

5-اطاعت از والدین را وظیفه می داند.

6-برای انجام کارهای خود شخصا” اقدام می کند و خود را از مشورت دیگران بی نیاز نمی داند.

7-موفقیت دیگران را ارج می نهد و خود نیز برای رسیدن به موفقیت تلاش می کند.

8-به دیگران کمک می کند و در رفع ضعفهای آنها می کوشد.

9-از لباسهای مناسب اسلامی ایرانی استفاده می کند.

10-اوقات فراغت خود را با فعالیتهای مناسب پر می کند.

11-وضع ظاهری خود را باتوجه به موازین دینی و اجتماع مرتب می کند.

12-توانایی عفو کردن دیگران در او بوجود آمده است.

13-با دقت در اعمال خود نسبت به دیگران زمینه اشتباه و خطای آنها را در مورد خود از بین می برد.

14-رعایت احترام دیگران را در صحبت با آنها لازم می داند و با جملات احترام آمیز سخن می گوید.

15-کاری از دیگران خواستن را مگر در صورت ناچاری امری ناپسند می داند.

16-به پیشرفت کشور خود و هموطنانش اهمیت می دهد و یکپارچگی ملی را با ارزش می داند.

17-استفاده از تجربه بزرگترها را برای پیشرفت خود و دیگران لازم می داند.

18-قبل از عمل فکر می کند.

19-به انتقاد ازخود و دیگران اهمیت می دهد.

20-خوب را از بد تشخیص می دهد و گرایش به خوبی دارد.

21-رفتار متعادل داردو سعی می کند بر احساسات خود تسلط یابد.

22-به رعایت نظم و انضباط عادت کرده است.

23-رعایت قانون را برای حفظ حقوق همه لازم می داند.

علمی و آموزشی :

1-نسبت په پدیده های علمی،محیطی و تجربی حساس است و ارتباط آنها را درک می کند.

2-اطلاعات لازم را در حوزه های علوم طبیعی،انسانی و اجتماعی کسب کرده و به نقش علوم و کاربرد آنها در پیشرفت جامعه آگاه است.

3-با زبا ن و ادب فارسی مانوس است ودر کار برد مهارتهای زبانی و استفاده از متون ساده ادبی توانایی دارد.

4-مهارتهای پایه را در ریاضیات می داند و با نقش و کاربرد آن در زندگی و پیشرفت سایر علوم آشنا است.

5- با زبان عربی برای فهم بهتر قرآن و احادیث و ادعیه و ادبیات فارسی تا حدودی آشنا است.

6-با یک زبان خارجه در حد توانایی مکالمه ساده و روز مره آشنایی دارد.

7-می تواند از رسانه های ارتباطی برای کسب اطلاعات ا ستفاده کند.

8-جامعه خود و مشاغل آن را تا حدی می شناسد و برای زندگی در جامعه مهارت کافی دارد.

9-نسبت به کاربرد علم در بهبود روشهای انجام کار آگاه است.

10روحیه علمی،قدرت استدلال و تفکر انتقادی و خلاق دارد.

11-نحوه یادگیری خود را می فهمد.

12-شیوه صحیح مطالعه و تحقیق را می داند.

13-به تفکر و مباحثه علاقه مند است و با روش تحقیق آشنایی عملی دارد.

 

فرهنگی و هنری :

  • با استعدادهای خود آشنا است و سعی در پرورش آنان دارد.
  • ابعاد زیبایی را در مخلوقات الهی توصیف می کند.
  • از مشاهده و بررسی آثار هنری لذت می برد.
  • با استعدادهای هنری خود آشنا است و سعی در پرورش آن دارد.
  • از تجارب و دستاوردهای فرهنگی دیگران استفاده می کند و از تقلید کور کورانه اجتناب می ورزد.
  • با برخی از هنرهای اسلامی و ایرانی آشنا است.
  • به مطالعه متون ادبی و فرهنگی علاقه مند است.
  • با فرهنگ و آداب و سنن مطلوب جامعه آشنا است و نسبت به آنها احساس تعهد می کند.
  • آثار هنری و فرهنگی را باتوجه به تاثیرات آنها در رشد انسان بررسی می کند.

اجتماعی :

  • وظایف خود را در مقابل خانواده،دوستان و همسایگان رعایت می کند.
  • نظرات اصلاحی دیگران را در مورد خود جویا می شود و از آنها استفاده می کند.
  • برای گرفتن حق خود و دیگران تلاش می کند.
  • در انجام کارها از دیگران کمک می گیرد و به دیگران نیز کمک می کند.
  • در کارهای گروهی و اجتماعی شرکت می کند و به اهمیت نقش رهبری و وظایف اعضاء واقف است .
  • برای کسب موفقیت تلاش می کند واز موفقیت های دیگران نیز شاد می شود.
  • به اهمیت قانون واقف است و رعایت آن را مفید و ضروری می داند.
  • به وظایف و مسئولیت های خود آگاه و نسبت به انجام آن پای بند است.
مطلب مرتبط :   انتخاب رشته تحصیلی و مشکلات مربط به آن

9-به کسانی که مسئولیت خود را انجام نمی دهند با شیوه مناسب تذکر می دهد.

10-موفقیت های جامعه خود را در صحنه های بین المللی ارج می  نهد.

11-با معنی ایثار آشنا است و در موقع لزوم از خود گذشتگی نشان می دهد.

12-در برابر خدمت دیگران قدر شناس است و از آنها تشکر می کند.

13-نقش زن و مرد را در خانواده و اجتماع می داند.

14-خدمت کردن به مردم و میهن را وظیفه می داند.

زیستی :

1-کارکرد و وظایف اعضای بدن را می شناسد و تناسب آنها را حفظ می کند.

2-با بهداشت فردی و اجتماعی آشنا است و آن را رعایت می کند.

3-در حفظ و احیای محیط زیست کوشش می کند.

4-برای حفظ سلامتی خود ورزش می کند و در رشته های ورزشی مورد علاقه خود دارای  مهارت نسبی است .

5-با کمک های اولیه آشنایی داردو می تواند از آنها در مواقع لزوم استفاده کند.

6-برخی از بیماری ها و عوامل بیماری زا را می شناسد و راههای پیشگیری از آنها را می داند.

7-نقش تغذیه را در حفظ سلامت بدن می داند و با تغذیه مناسب سلامتی خود را حفظ می کند.

سیاسی :

1-سلسله مراتب حاکمیت در نظام جمهوری اسلامی را می داند.

2-تفاوت حکومت دینی مبتنی بر ولایت فقیه را با سایر حکومت ها می داند.

3-با تاریخ سیاسی ایران معاصر و مبارزات سیاسی بنیانگذار جمهوری اسلامی آشنایی دارد.

4-نسبت به سرنوشت مسلمانان جهان حساس است.

5-راه های حفظ استقلال، آزادی و عدم وابستگی را می شناسد.

6-با فعالیت های سیاسی و شیوه مبارزه پیامبران و ائمه معصومین (ع) در دفاع از حق، آشنا است.

7-دارای روحیه سلحشوری و دفاع از کیان کشور اسلامی است.

8-با انتخابات و نقش آرای عمومی در جامعه آشنا است.

9-در مواجهه با تبلیغات دشمنان میهن اسلامی از خود هوشیاری نشان می دهد.

10-اهمیت وحدت و امنیت ملی را درک می کند.

11-نقش مردم و دین را در حکومت می داند.

اقتصادی :

1-ارزش کار را برای بهبود وضعیت فردی و اجتماعی می داند.

2-در حفظ وسایل خود می کوشد و با ترمیم آنها حداکثر استفاده را از آنها می کند.

3-اهمیت آمادگی برای کار بیشتر و پرهیز از راحت طلبی را در پیشرفت اقتصادی جامعه می داند.

4-نسبت به حفظ و توسعه منابع اقتصادی ملی و منطقه ای خود حساس است.

5-مالکیت دیگران را محترم می شمارد و نسبت به رعایت آن حساس است.

6-به نقش مشاغل و حرف در زندگی فردی و اجتماعی آگاه است.

7-منابع اقتصادی کشور و محیط زندگی خود را می شناسد و نقش آن را در رفاه عمومی می داند.

8-احکام اقتصادی اسلام را می داند ودر حد وظیفه به آنها پایبند است.

9-برای حمایت از تولیدات داخلی استفاده از آنها را بر کالاهای مشابه خارجی ترجیح می دهد.

10-به مشارکت در فعالیت های اقتصادی علاقه مند است.

(وزارت آموزش و پرورش مصوب 29/2/79،ششصدو چهل و هفتمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش )

جایگاه آیین نامه و مقررات آموزشی ، آیین نامه اجرایی مدارس:

از مباحث مهمی که در سازمانهای گوناگون، از جمله سازمانهای آموزشی و پرورشی باید مورد توجه مدیران عالی،میانی و اجرایی قرار گیرد، مباحث مربوط به قوانین و مقررات اداری و آموزشی و چگونگی تدوین، تصویب و به کارگیری آنها در مدیریت است. زیرا بین قدرت رهبری و مدیریت هریک از سازمانها،از جمله  سازمانهای آموزشی و پرورشی با میزان اطلاع و آگاهی آنان از قوانین و مقررات حوزه کار خویش،ارتباط مستقیم و همبستگی لازم وجود دارد و مدیرانی در این سازمانها در رهبری و هدایت سازمان خویش مسلط تر و موفق تر هستند که علاوه بر :

-مهارت در برقراری روابط صحیح و موثر انسانی

-مهارت در هدایت و رهبری گروهی

-مهارت در امور آموزشی و پرورشی

در امور اداری و استخدامی و بهره گیری بجا و به هنگام از قوانین و مقررات اداری و آموزشی نیز مهارت لازم را دارا باشند.(صافی،1373،ص53)

مدیریت به طور اعم و مدیریت آموزشی به طور اخص،دارای مبانی،اصول مشارکت و نظریه های مشخصی است که مدیران رده های گوناگون در هریک از سازمانهای اداری،صنعتی،بازرگانی،آموزش و پرورش برای تحقق اهداف و افزایش کارایی بیشتر سازمان مربوط و در فرایند مدیریت باید آنان را مورد توجه قرار دهند.(صافی،1373)

یکی از عوامل موثر و مشترک در انواع مدیریت ها و کلیه رشته های مدیریت،وجود قوانین و مقررات مناسب و رعایت آنان در هر سازمان است. بنابر این مدیرانی می توانند به اداره موسسات اداری و آموزشی بپردازند که قوانین و مقررات مناسبی در اختیار داشته و آگاهی کامل از آنها  داشته باشند.(صافی،1379)

در سازمانهای آموزش و پرورش نیز این ضرورت کاملا”احساس می شود زیرا مدیران عالی،میانی و اجرایی آموزش و پرورش می توانند با استفاده به موقع از قوانین و مقررات، وظایف خود را در زمینه های اداری و آموزشی به خوبی انجام دهند و امکان بهره وری بیشتر از منابع انسانی و مادی را مساعد سازند و تسهیلات لازم را برای پرداخت حقوق و مزایای معنوی و مادی کارکنان سازمانی خود فراهم کنند و از این طرق تحقق اهداف واحدی که مدیریت آن را بر عهده دارد ممکن سازند.

مدیران آموزش و پرورش لازم است علاوه بر آگاهی از مواد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قوانین عادی مربوط به آموزش و پرورش با تصویب نامه ها، اساسنامه ها و آیین نامه های مختلف آموزش و پرورش آشنا شوند و به تناسب وظایف سازمانی خود از قوانین و مقررات آموزشی استفاده کنند.(صافی،1379)

تعریف آیین نامه :

آیین نامه از معتبرترین مقررات است که مانندقانون و تصویب نامه، یک دستور عام و کلی است و معمولا”از طرف مراجع با صلاحیت در مورد موضوع معین صادر می شود.(صافی،1379)

در قدیم آیین نامه را نظامنامه می نامیدند. مانند نظامنامه دارالمعلمان مرکزی،نظامنامه امتحانات و …آیین نامه برای روشن ساختن معنا و مراحل اجرایی یک قانون وضع می شود. زیرا قانونگذاران نمی توانند تمام جزئیات اجرایی یک قانون را پیش بینی کرده و در متن قانون مطرح کنند.نکته اساسی این است که آیین نامه مانند سایر اسناد رسمی ایجاد حق و تکلیف میکند ودر اجرای مواد آن برای مقامات اداری و آموزشی امری الزامی است مگر آنکه برخلاف مفاد قانون اساسی و قوانین عادی تنظیم شده باشد.(صافی،1373)

منظور از آیین نامه اجرایی  در اینجا آیین نامه ای است که توسط شورای عالی آموزش و پرورش به مدارس ابلاغ شده است و شامل 110ماده و 52 تبصره می باشد.

مراجع تنظیم و تصویب آئین نامه های آموزش و پرورش :

آیین نامه های آموزش و پرورش در سطوح سازمانهای ستادی،استانی،منطقه ای و مدرسه ای متعدد و متفاوت است. زیرا قوانین و مقررات آموزش و پرورش در زمینه های مالی،اداری،تجهیزاتی،پژوهشی، آموزشی و خدماتی وضع شده است.

مراجع تهیه آئین نامه های وزارت آموزش و پرورش نیز متعددند و هر یک از سازمانهای پیوسته و وابسته به تناسب شرح وظیفه، آئین نامه ای را تنظیم و برای تصویب پیشنهاد می کنند.گاهی به منظور ایجاد هماهنگی در تنظیم آئین نامه ها چند سازمان یا دفتر و اداره کل به طور مشترک فعالیت دارند. برای مثال در تهیه و تنظیم آئین نامه اجرایی مدارس باید دفاتری که زیر نظر معاونتهای آموزشی ، پرورشی،اداری و مالی، عمرانی، مشارکتهای مردمی ، تامین و تربیت نیروی انسانی، دفتر حقوقی و مجلس و سازمانهای پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ، آموزش و پرورش استثنایی استعدادهای درخشان و انجمن اولیا و مربیان هستند. مشارکت داشته باشند و از تجربه های مدیران کل آموزش و پرورش استانها،روسای آموزش و پرورش مناطق،مدیران،معاونان، مربیان و مشاوران مدارس و صاحب نظران تعلیم و تربیت بهره مند شود.(صافی،1379)