مشکلات یادگیری را چگونه درمان کنیم؟

درمان مشکلات یادگیری :‌

متأسفانه غالب والدین و برخی از آموزگاران برای کنترل رفتاری و پیشرفت تحصیلی آنان به نصیحت، سرزنش ،‌تنبیه، مقایسه، و امثال آن روی می آورند. این روشها نه تنها به نتیجه نمی انجامد بلکه آثار و عوارض سوء مانند پرخاشگری، خصومت، عدم اعتماد به نقس را در آنان ایجاد می‌کند. و برای درمان مشکلات  یادگیری آنان باید به اصلاح و تغییر رفتار آنان همت گماشت. این گونه کودکان با کودکان معمولی کمی فرق دارند و نباید انتظار داشت که پس از تغییر رفتار مشابه کودکان معمولی باشند. بلکه باید انتظار داشت که رفتارشان تا حد قابل توجهی تحت کنترل در آید روشهای زیر که توسط اسمیت مطرح شده مفید می‌باشد .

  • پیش‌بینی راهی برای تخلیه انرژی اضافی کودک. 2- تنظیم کلاس درس و اطاق درمان باید به صورتی دلچسب باشد. 3- آنها در یک کلاس به صورت دسته جمعی نباشند. 4- اجرا کردن بدون چون و چرا. 5- محروم کردن. 6- انجام تمرین هایی برای افزایش میزان. 7- خودداری از برچسب زدن. 8- سخنرانی مناسب نسبت به کارهای عملی خوب است. 9- تحریک های محیطی کودک باید کنترل شود. 10- مدت زمان کار آموزشی باید کوتاه باشد. 11- مقررات اتاق آموزش حتماٌ باید اجرا شود. 12- نباید انجام کار آموزشی را به شکل مستقل به عهده او گذاشت. 13- در هنگام آموزش از نصیحت خودداری کنید. 14- گفتگوها و دستورالعمل های آموزشی باید کوتاه و ساده بیان شود. 15- از نقل مطالب حاشیه ای خودداری شود. 16- فرصت جواب دادن داشته باشند. 17- هنگام انجام تکالیف توضیح دهند. 18- برنامه آموزشی را تقسیم کنیم. 19- مناقصه ای با خود او ترتیب دهید. 20- از مقایسه ی او خودداری شود. 21- رفتار مثبت و منفی را بلافاصله خاطر نشان کنید. 22- باید برنامه رفتار درمانی را به والدین کودک آموخت.

مسئولان و مجریان برنامه‌ها باید شرایط، امکانات و فرصتهای مناسب را برای آموزش و یادگیری محتوا و مهارتهای مشخص شده از جانب معلم و دانش‌آموز فراهم آورند. رعایت این مهم بویژه در کشورهایی که فرصت  یادگیری کم و سطح پیشرفت تحصیلی پایین است، اهمیت بیشتری دارد. گاهی اوقات با وجود تلاش های زیاد در آموزش دانش‌آموزان باز هم یاد نمی‌گیرند. ممکن است اشکال از انگیزش یا هوش دانش‌آموزان باشد .اما علاوه بر این ناتوانی دانش‌آموزان در استفاده از یک راهبرد یادگیری و در زمان آموزش می‌تواند باعث چنین مسئله ای شود قبل ازآن که حکم داده شود که دانش‌آموزان علاقه یا توانایی هوشی برای آموختن چیزی را ندارد لازم است اطمینان کسب شود که دانش آموازن چگونگی یادگیری آن چیزی را که قرار است با آنها آموزش داده شوند را می‌دانند دانش‌آموزان برای یادگیری متن های مختلف از رهبردهای یادگیری متفاوت استفاده می‌کنند و از اینجهت صاحبنظران این حوزه برای هر متنی راهبردهای خاصی را ارائه داده اند. همچنین بعضی از روان شناسان که سرعت یادگیری و فراموشی در متون مختلف است بر همین اساس در این پژوهش راهبردهای فراشناختی شامل راهبردهای برنامه ریزی نظارت و نظم دهی دشوار می‌تواند میزان یاد داری و درک خواننده را افزایش دهد. در این پژوهش هدف بررسی رابطه ی نوع متن با میزان افزایش یاد داری و درک حاصل از آموزش راهبردهای یادگیری است که شخص رشد یادگیری این مهارتها می‌تواند سطح یادداری و درک را در هر متنی افزایش دهد. استفاده از بعضی راهبردها مثل مسرور، سازماندهی … مستلزم مدت زمان است. رفتار گرایان معتقدند که بیشتر رفتارهای نامناسب شبیه رفتارهای مناسب از محیط کسب می‌شوند. آنچه در رفتار کودک ظاهر می‌شود مشابه به آن چیزی است که در محیط اطراف کودک قرار دارد. با استفاده از روش های تقویت کننده می‌توان تغییر در رفتار ایجاد نمود. علتی که باعث ادامه ی یک رفتار نامناسب می‌شود گاهی درست عکس علت ایجاد کننده است. رفتار مثل یک جعبه سیاه است که حرکات از خارج و محیط وارد آن شده و فرد مثل جعبه آنها را به درون برای تجریه و تحلیل می‌نماید و سپس از فرد خارج می‌شود. آنها نیز معتقدند که خانواده نیز در منشاء و علت رفتار مناسب نقش دارند که نیازهای علت اولیه را گرفته اند. عامل دیگر نقش اساسی محیط دررفتار است .

مطلب مرتبط :   نه خصوصیت افراد با هوش هیجانی بالا

 

فراهم کردن جو مثبت و مطلوب برای یادگیری :

  • مقررات کلاس را با مشارکت دانش‌آموزان تدوین کنیم و بیشتر بر پیامدهای مثبت اطلاعات از قوانین تأکید کنید نه بر نتایج حاصل از قوانین شکنی. 2- آموزش کلاس را با جدیت و قاطعیت شروع کنید زیرا دادن آزادی بیشتر به دانش‌آموزان آسان است ولی گرفتن آزادیها و به دست آوردن کنترل کلاسی چندان آسان نیست. 3- به دانش‌آموزان امکان ندهید شما را متقاعد کنند که شرایط و ضوابط مورد نظر خود را مرتب تغییر دهید. 4- از تهدید دانش‌آموزان پرهیز کنید. 5- بر عملکرد دانش‌آموزان تمرکز کنید ولی شخصیت آنها را هدف قرار ندهید. 6- آرام و قاطع برخورد کنید. 7- از انتقامجویی یا تمسخر دانش‌آموزان بپرهیزید. 8- اگر عصبانی هستید ابتدا خود را کنترل کنید و سپس با دانش‌آموزان به صحبت بپردازید. 9- رفتارهای نامطلوب را به تکالیف درسی پیوند نزنید و از جریمه برای خاموش کردن رفتار نامطلوب استفاده نکنید. 10- شناسایی و پذیرش اشتباهات را با دادن فرصت دوباره تقویت کنید تا وقتی دانش‌آموز رفتار نامطلوب را کنار گذاشت او را بپذیرید. 11- از اشتباهات کوچک چشم پوشی کنید. 12- یادگیری را معنی دار کنید. 13- در صورت لزوم دانش آموازن را به طور مستقیم مورد خطاب قرار دهید. 14- از سازوکارهای پیچیده ی روان شناختی و عواملی که بر تدریس اثر می‌گذارد استفاده کنید. 15- به تأثیر انتظار معلم و استفاده از آن در جهت رشد اکثریت دانش‌آموزان آگاه شوید. 16- کلاس درس را نظامی اجتماعی در نظر بگیرید.

ایجاد انگیزه دریادگیری کمک زیادی می‌کند و پس از ایجاد انگیزه و جلب و توجه قدم بعدی آن است که وضعیت مناسبی فراهم کنیم تا یادگیری بهتر صورت گیرد و اثر آن نیز برای مدتی طولانی باقی بماند. راههایی در این جهت 1- زمان مناسب برای یادگیری که در ساعات اولیه روز یعنی در زنگهای اول و دوم قدرت یادگیری دانش‌آموزان بیشتر است. 2- میزان فراهم بودن منابع و مواد خواندنی در خانه با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموز ارتباط مستقیم دارد. درست همانند تأثیر شاخصهای دیگر کاربردزبان در خانه مثل استفاده از لغت نامه ها و تأثیر یکسانی یا عدم یکسانی زبان گفتگو در خانه با زبان و آموزش.

معلم باید به دانش آموازن یاد دهد که وقت را از دست ندهند. در جایی بنشینند که معلم آنها را ببیند. اضطراب و پریشانی را از آنها دور کند. آنها را به تدریج به مدرسه و کلاس درس علاقه مند سازد. اعتماد به نفس آنها را تقویت کند. خوشبینی در مدرسه مقدمه ی علاقه مند شدن به درس و یادگیری و ایجاد پرورش میل و رغبت است که اصل اساسی در یادگیری است.

 

نوشتن و مراحل آن :‌

یک دیدگاه مشترک در باره نوشتن این است که نوشتن برقراری ارتباط و انتقال اطلاعات و عقاید از طریق نشانه های مکتوب است اما البته این تعریف به ماهیت وجودی نوشتار توجهی ندارد و فقط ناظر بر نقش آن است نوشتن شامل مراحل زیر است. 1- کشف چیزهایی که می‌خواهیم از طریق نوشتار بیان کنیم. ( انتخاب پیام ).             2- تنظیم و سازماندهی پیام ( در قالب زبان ). 3- روی کاغذ آوردن پیام. 4- بازبینی و انجام اصلاحات لازم. 5- ارائه نهایی ( به صورت مناسب ) .به خواننده.

در واقع امر نوشتن یک آفرینش و خلاقیت تام است که در یک طرف آن خلق افکار و اندیشه ها و در طرف دیگر خلق و نظم بخشی این اندیشه ها در قالبهای زبانی مورد نظر قرار دارد. یادگیری نوشتن نیز شامل مراحل زیر است. توانایی نوشتن حروف الفبا (حرف نویسی ) دانش ترکیب صحیح حروف ( کلمه نویسی ) توانایی نوشتن صحیح، عناصر زبانی از حفظ ( املاء نویسی ) توانایی ساخت کلمه ( کلمه سازی ).

مطلب مرتبط :   بزهکاری اط منظر حقوقی و جرم شناسی

مهارت بیان پیام از طریق جملات. الف ) جمله نویسی ب ) متن نویسی ( انشاء ) و مراحل نوشتن. 1- آموزش نوشتن غیر فعال ( رو نویسی )2- آموزش نوشتن نیمه فعال ( املاء ) 3- آموزش نوشتن فعال پایه یک ( کلمه سازی ). 4- آموزش نوشتن فعال پایه دو ( جمله سازی ). 5- آموزش نوشتن فعال ( خلاق ) انشاء و انواع آن در پایه اول، اولین هدف آموزش نوشتن غیر فعال در پایه اول دبستان این است که دانش‌آموزان بتوانند کلیه حروف الفبای فارسی و حرف گونه‌های آنها را به شکل صحیح نوشته. سپس شکل صحیح کلمات و جمله ها را با توجه به اشکال آنها در کتاب درس خود تقلید نمایند.

مرحله اول تقلید :‌ شناخت و تولید اشکال مشابه حروف :‌این مرحله با توجه به حرفهایی که شبیه حروف الفبا هستند آغاز می‌شود این اشکال درزیر نویس لوحه های آمادگی مسائل زیر را می آموزند :‌نوشتن از راست به چپ. نوشتن از بالا به پایین. نوشتن از پایین به بالا ـ نوشتن حروف دارای انحنا یا نیم دایره ـ نوشتن حروف مورب از بالا به پایین. نوشتن نقطه و سرکش، مرحله دوم :‌شناخت و تولید حروف الفبای فارسی ؛ رونویسی ـ مشخص کردن حروف در کلمات. تشخیص اختلاف حروف سازنده کلمات ـ تشخیص اشتراک حروف. تشخیص تعداد حروف تشخیص تعداد نقطه ها و حرف سازنده کلمات.

خواندن و مراحل آن :‌

خواندن به معنی ایجاد ارتباط فرد با مجموعه ی اطلاعات نوشتاری است. این اطلاعات به شکل حروف و اعداد چاپ شده است. شاید بتوان تصاویری مانند جدول و نمودار و طرح و شکلهای مختلف و روشها و نیز جزء این اطلاعات به شمار آورد. وسیله ی ارتباط فرد با این اطلاعات چشم و قوای بینائی است و این مرحله جنبه ی بصری آموختن به شمار می آید. خواندن شامل مراحل 7 گانه زیر است.

  • شناسایی ( برخورد خواننده با الفبای قرار دادی ). 2- جذب و ترکیب :‌جزء وظیفه بدن انسان برای برقرار کردن ارتباط با اطلاعات است. 3- اتحاد عناصر با یکدیگر بهم پیوستن تمام اطلاعات خوانده شده با تمام قسمتهای مناسب دیگر. 4- پیوند عناصر با عناصر خارج که شامل تجزیه و تحلیل، انتقاد، تعیین ارزش، انتخاب و بازخوانی مطالب. 5- به خاطر سپردن یا ضبط و ذخیره کردن اطلاعات ( با به خاطر آوردن همراه است ). 6- به یاد آوردن اطلاعات به خاطر سپرده می‌شود در هنگام نیاز استفاده می‌شود. 7- ایجاد ارتباط یا کاربرد اطلاعات در وقت لزوم خواندن فرایندی پویا و تعاملی است که هم خواننده و هم محتوا در آن چه آموخته می‌شود سهیم اند. خواندن مهارتی است که شاید همه آن را عادی می‌شماریم ولی در اصل، خواندن فرایندی است عالی و پیچیده که جزئیات متعددی را در بر می‌گیرد. خواندن در برگیرنده ی مجموعه ای از مهارت هاست که پایه ی مشترک موفقیت در همه ی زمینه های تحصیلی محسوب می‌شود. محور اصلی سوادآموزی خواندن است و از هر کسی انتظار می رود که خواندن و نوشتن را بداند.

اکثر کودکان به شوق یادگیری خواندن به مدرسه می روند و تحصیلات رسمی‌خود را با خواندن و نوشتن شروع می‌کنند. فرایند خواندن از جمله مسایل اصلی مورد بحث در یادگیری زبان و نشانه با سوادی مردم هر جامعه است. خواندن فرایندی بیش از رمز خوانی علائم از روی یک صفحه کاغذ است. خواندن با معیارهای تعلیم و تربیت ارتباط کامل دارد و یکی از کنش های آن با داشتن جامعه ای، با سواد است. پیترتراوس معتقد است که کمتر مقوله ای در آموزش و پرورش مانند خواندن امید و تصورات مردم را بر می انگیزد. در تعریف ماهیت « خواندن » باید نقش خواندن را در جامعه مورد توجه قرار داد ما در جامعه ای زندگی می‌کنیم که تمام نهادهای فرهنگی ـ دولتی ـ اقتصادی با زبان نوشتاری سروکار دارند که رفع آنها به قدرت خواندن افراد بستگی دارد.