اجتناب شناختی: شما ممکن است با حواس پرتی یا انکار آشکار، با مشکل موجود برخورد کنید.
راهبردهای نا کارآمد هیجان‌مدار:
این راهبرد‌ها تمایل کمتری برای استفاده از روش‌های سالم رهایی از هیجانات منفی را دارند. با این حال، این رفتارها یا افکار ناسالم، اغلب به جای از بین بردن مشکلات هیجانی، آن‌ها را بدتر می‌کند.
فعالیت‌های مصرفی: سیگار کشیدن، خوردن، مصرف یا سؤمصرف الکل و مواد مخدر
احساس درماندگی یا نا امیدی: افکاری که نگرش “دست کشیدن/ تسلیم شدن” را منتقل می‌کنند
درگیر شدن در رفتارهای پرخطر: رفتار جنسی پر خطر، رانندگی‌های بی محابا
سرکوبی احساسات در درون : نشان ندادن هیجانات یا پنهان کردن آنها.
رابطه‌ی متقابل راهبردهای ناکارآمد
معمولاً استفاده از راهبردهای مسئله‌مدار ناکارآمد، موجب استفاده از راهبردهای هیجان‌مدار ناکارآمد می‌شود و برعکس. مثلاً اجتناب از مشکل، نه تنها چیزی را حل نمی‌کند، بلکه ممکن است آن را بدتر کند و فرد برای برخورد با اضطرابش ممکن است به فعالیت‌های مصرفی روی آورد.
استفاده از راهبرد‌های ناکارآمد باعث می‌شود که به احتمال کمتری با موقعیت پر استرس (مشکل) روبرو شوید، زیرا این راهبرد‌ها:
باعث رهایی موقتی از بی قراری و اضطراب می‌شوند.
برای فرار از مشکل، شما را تقویت می‌کند.
اعتماد به نفس و جرأت شما را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود که در آینده به احتمال بیشتری از برخورد مستقیم با مشکلات اجتناب کنید.
احساس درماندگی را دائمی می‌کنند و احتمال افسرده شدن شما را افزایش می‌دهند (آنتونی و همکاران، ۲۰۰۷؛ به نقل از آل محمد و همکاران، ۱۳۸۸).
برای مقابله با واکنش‌های روانی ناشی از ناباروری، روش‌های مختلفی وجود دارد. میرز[۱۷۰] و وارک[۱۷۱] (۱۹۹۶) برنامه مدیریت استرس به شیوه‌ی شناختی – رفتاری را برای درمان زوج‌ها پیشنهاد کرده و معتقدند که این رویکردبه طور مناسبی نیاز‌های زوج‌های نابارور را برای مقابله با فشار‌های روانی تامین می‌کند. مدیریت شناختی – رفتاری استرس یا مصون سازی در مقابل تنیدگی می‌تواند علاوه بر کاهش تنیدگی، بر بهبود خلق و کیفیت زندگی در گروه‌های مختلفی از بیماران اثر بخش باشد (پندو و همکاران، ۲۰۰۷؛ آنتونی و همکاران، ۲۰۰۶).
اهداف طراحی برنامه مدیریت استرس
الف) جمع آوری اطلاعات برای افراد در مورد منابع استرس، ماهیت پاسخهای استرس در انسان، انواع راهبرد‌های مقابله‌ای که در مواجهه با استرس زاها به کار می‌روند.
ب) آموزش مهارتهای کاهش اضطراب، از قبیل آرمیدگی عضلانی تدریجی و تصویرسازی آرامش بخش.
ج)تعدیل و اصلاح ارزیابی‌های شناختی ناسازگار با استفاده از بازسازی شناختی.
د) ارتقای مهارتهای حل تعارض بین فردی و ارتباطی از طریق آموزش ابرازگری و مدیریت خشم .
ه) افزایش دسترسی و استفاده از شبکه‌های حمایت اجتماعی از طریق مهارت‌های بین فردی و ارتباطی اصلاح شده.
برنامه‌ی مدیریت استرس به شیوه‌ی شناختی – رفتاری با توجه به مسائلی چون، فقدان کنترل شخصی، خواستهای مقابله‌ای، انزوای اجتماعی و اضطراب و افسردگی، سازماندهی شده است که همگی در بیماران مزمن و سخت جسمی، برجسته می‌باشند (آنتونی و همکاران، ۲۰۰۷؛ به نقل از آل محمد و همکاران، ۱۳۸۸).
تکنیک‌های مدیریت استرس با موفقیت در مورد بسیاری از مشکلات هیجانی و جسمی، مانند اضطراب و افسردگی، بی‌خوابی، ترس از درمان‌های دندانپزشکی، دیابت، فشار خون بالا، سردرد، بیماری قلبی، تب خال تناسلی، آرتریت، ایدز و اثرات جانبی شیمی درمانی سرطان به کار رفته است. آموزش خودزاد که یکی از روش‌های آرمیدگی مطرح شده در این برنامه است، به طور موفقیت‌آمیزی در درمان بیماری‌های مختلفی همچون فشار خون، سردرد، دیابت، کمر درد خفیف، آسم، اختلالات خواب، آرتریت و مشکلات تیروئید مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین، برای مشکلات هیجانی روانشناختی مانند اضطراب، تحریک پذیری و خستگی، کمک کننده بوده است. مراقبه که یکی دیگر از روش‌های آرمیدگی مطرح شده در این برنامه است، برای بسیاری از مشکلات پزشکی نیز مورد استفاده قرار گرفته است که عبارتند از: پرفشاری خون، تنش ماهیچه‌ای، سندرم سردرد، بی خوابی، ناباروری، بیماری قلبی، مشکلات خود ایمنی (مانند آرتریت و دیابت)، مشکلات پوستی، آسم و علایم مرتبط با سرطان و ایدز (همان منبع). لذا مقابله و کنار آمدن با استرس امری بسیار مهم و ضروری است (خدادادی، ۱۳۸۳).
مؤلفه‌های مدیریت استرس
در مدیریت استرس چهار مؤلفه وجو دارد که عبارتند از :
آگاهی ← چگونه به استرس واکنش نشان می‌دهیم.
ارزیابی ← آنچه در مورد استرس فکر می‌کنیم.
مقابله ← آنچه در رابطه با استرس انجام می‌دهیم.
منابع ← آنچه به ما در مدیریت استرس کمک می‌کند (آنتونی و همکاران، ۲۰۰۷؛ به نقل از آل محمد و همکاران، ۱۳۸۸).
برنامه‌ی مدیریت استرس می‌تواند از طریق افزایش حس کنترل، عزت نفس، مقابله‌ی سازگارانه و حمایت اجتماعی بر فرایند‌های روانی ـ عصبی ـ ایمنی شناختی موثر باشد. که این تغییرات حالات خلقی منفی و انزوای اجتماعی را کاهش می‌دهد، کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد که این نیز ممکن است به کاهش سطح هورمون‌های استرس و بهبود عملکرد ایمنی بدن کمک کند (همان منبع). همچنین استفاده از فنون شناختی – رفتاری و ر

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.

اهبردهای مقابله ای در موارد استرس زا برای کنار آمدن با مسائل و مشکلات مربوط به ناباروری و تقویت افکار مثبت و امیدوار کننده زنان نابارور نقش اساسی و تعیین کننده در سلامت جسمانی و روانی آنها ایفا می‌کند (کارتر[۱۷۲] و همکاران، ۲۰۱۱).
جمع بندی
در این فصل از پژوهش به تعاریف کیفیت زندگی، افکار خودآیند منفی و استرس پرداخته شد و همچنین ارتباط هر کدام با ناباروری بیان شد. سعی بر این بود تا به تحقیقات انجام شده در داخل و خارج از کشور در راستای این عوامل و ناباروری اشاره شود و در آخر نیز آموزش مدیریت استرس و تاثیراتش بر ناباروری و مسایل مختلف شرح داده شد.
با توجه به اینکه آوردن فرزند و مادر شدن آرزوی هر زنی است و در بسیاری از فرهنگ‌ها همین‌طور در ایران باروری و داشتن فرزند برای زوج‌ها حائز اهمیت است، ناباروری می‌تواند ضربه‌ی سنگینی بر زنان نابارور و همچنین خانواده‌هایشان وارد کند. مسایل جسمی ‌و روانشناختی بسیاری زندگی زنان نابارور را تحت تاثیر قرار می‌دهد. معمولاً برای این دسته از افراد بیشتر تلاش برای درمان‌های جسمی صورت می‌گیرد و کمتر توجهی به جنبه‌ی روانشناختی این مشکل می‌شود، این در صورتی است که فشارهای روانی ناشی از ناباروری به نوعی بر تمام جنبه‌های زندگی این افراد تاثیرگذارند. با این وجود درمان‌های روانشناختی کمک مفیدی برای این گروه از زنان خواهد بود.
با توجه به پژوهش‌های ذکر شده در خصوص مدیریت استرس، یکی از روش‌های موثر در بهبود کیفیت زندگی و مهار استرس وکم شدن عوامل موثر در ناباروری آموزش مهارت‌های مدیریت استرس است. جستجوی منابع علمی نشان می‌دهد که در سطح جهانی و بخصوص در ایران پژوهش‌های اندکی در خصوص اثربخشی آموزش مدیریت استرس بر کاهش افکار خودآیند منفی، استرس و بالطبع عوامل موثر در ناباروری و افزایش کیفیت زندگی زنان نابارور صورت گرفته است. لذا هدف از پژوهش حاضر اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس بر کاهش استرس، افکار خودآیند منفی و افزایش کیفیت زندگی زنان نابارور می‌باشد.
فصل سوم: روش پژوهش
در این فصل به بررسی طرح تحقیق، جامعه آماری، نحوه انتخاب آزمودنیها و متغیرهای تحقیق، شیوه جمعآوری اطلاعات، ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، پایایی و روایی و نحوه استفاده از آنها و روشهای آماری مورد استفاده در این پژوهش پرداخته خواهد شد.
طرح پژوهش
این پژوهش در چارچوب یک روش تحقیق شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل می‌باشد. در این پژوهش دو گروه وجود دارد که برای گروه اول (گروه آزمایشی) آموزش گروهی مدیریت استرس به شیوه‌ی شناختی – رفتاری به عنوان متغیر مستقل اجرا می‌شود و گروه کنترل هیچگونه آموزش خاصی با اهداف معین دریافت نمی‌کنند.