اولین پرواز با هواپیمای موتوردار توسط چه کسی انجام شد؟

بیشتر ما برادران رایت رو به عنوان اولین انسانایی می شناسیم که با هواپیما پرواز کردن، اما بعضی هم می گن این عنوان افتخار آمیز به دو نفر دیگه از پیشگامان صنعت هوانوردی تعلق داره. در ادامه این موضوع رو با جزئیات بیشتری بررسی می کنیم تا ببینیم در آخر کی واسه اولین بار با هواپیمای موتوردار پرواز کرده.

ماجرای آلبرتو سانتوس-دومون

ده ها میلیون نفر از سرتاسر جهان در جریان مراسم افتتاحیه بازیای المپیک تابستونی ۲۰۱۶ در شهر ریودوژانیرو برزیل واسه اولین بار با آلبرتو سانتوس-دومون آشنا شدن. فردی با لباس مبدل و سبیل مصنوعی هم نقش این قهرمون هوانوردی رو اجرا می کرد و هواپیمای دوباله قدیمی رو به پرواز درآورده بود. بنا به گفته کمیته برگزاری المپیک ریو، آلبرتو سانتوس-دومون از برزیل رو باید به عنوان مخترع اصلی هواپیمای موتوردار بشناسیم، ادعایی که افراد زیادی رو حیرت زده کرد اما واسه برزیلیا به طور کاملً باورکردنی بود.

آلبرتو سانتوس-دومون که در دهه ۱۸۹۰ میلادی در شهر پاریس زندگی می کرد، عزمشو جزم کرد ثروت خانوادگی حاصل از کشت و عرضه قهوه رو در بخش آزمایشات مربوط به لوازم سبک تر از هوا مانند بالونای هوای گرم یا کشتیای هوایی موتوری صرف کنه. «پل هافمن» در کتاب «بالای جنون: آلبرتو سانتوس-دومون و ایجاد پرواز» میگه این تسلط زاده خوش گذران و بلندپرواز حتی یه کشتی هوایی شخصی هم داشت که با به کار گیری اون، از آپارتمانش در نزدیکی طاق پیروزی میدون شارل دوگل پاریس تا رستوران محبوبش سفر می کرد و در زمان خوردن غذا، اونو به تیر چراغ برق می بست.

سانتوس-دومون پس از دریافت جایزه خاص هوانوردی در سال ۱۹۰۱ به خاطر هدایت یه کشتی هوایی موتوردار در دور و بر برج ایفل، به پرواز با لوازم سنگین تر از هوا روی آورد. در حالی که برادران رایت آزمایشات خود رو مخفیانه و به دور از چشم عموم انجام می دادن، همه دیدن که در تاریخ ۲۳ اکتبر سال ۱۹۰۶ سانتوس-دومون با هواپیمای دوباله ۱۴-بیس به پرواز درآمد. اون تونست با پیمایش حدود ۶۰ متر در ارتفاع ۵ متری زمین در برابر چشمون جماعت پاریسی، اولین پرواز موتوردار جهان رو به نام خودش ثبت کنه. کمتر از سه هفته بعد، اولین رکورد جهانی فدراسیون بین المللی هوانوردی با پیمایش فاصله ۲۲۰ متر به وسیله سانتوس-دومون به ثبت رسید.

طرفداران سانتوس-دومون می گن نمایش عمومی اون در سال ۱۹۰۶ اولین پرواز موتوردار جهان هستش، چون هواپیمای اون بدون هیچ کمکی به پرواز درآمد، در حالی که هواپیمای رایت از روی خط آهن و به کمک بادهای شدید کیتی هاک (شهری در ایالت کارولینای شمالی آمریکا) از زمین بلند شد. «هنریک لین دباروش» فیزیکدان برزیلی که دو جلد کتاب در مورد سانتوس-دومون نوشته، در سال ۲۰۰۳ به خبرگزاری رویترز گفت که پرواز برادران رایت همه استانداردهای لازم رو نداشته؛ مواردی مثل بلند شدن بدون کمک، پرواز عمومی با فاصله مشخص در برابر چشم کارشناسان، و فرود ایمن. اون میگه اگه این قوانین رو واسه انتهای قرن نوزدهم در نظر بگیریم، برادران رایت هیچکدام از اونا رو رعایت نکرده ان.

ماجرای گوستاو وایتهد

حدود دو سال قبل از پرواز برادران رایت بر فراز تپه های کیتی هاک، نگهبان یکی از کارخانه های محلی با به کار گیری ماشین پرنده دست سازش در آسمون شهر صنعتی بریجپورت در ایالت کنتیکت آمریکا به پرواز درآمد. نشریه بریجپورت ساندی هرالد در تاریخ ۱۸ اوت ۱۹۰۱ صفحه پنجم خودشو به طور کامل به این خبر و گوستاو وایتهد اختصاص داد. وایتهد یه مهاجر آلمانی بود که تونست فاصله ۲٫۵ کیلومتری رو در ارتفاع ۴۵ متری از سطح زمین، بالای شهرهای بریجپورت و فرفیلد بپیماید. طرح ساده ای از وایتهد سوار بر وسیله خفاش مانندش به نام «شماره ۲۱» یا Condor هم هست. وایتهد چندی بعد اعلام کرد که در تاریخ ۱۷ ژانویه ۱۹۰۲ دوباره به آسمون برگشته و فاصله ۱۱ کیلومتری رو بر فراز لانگ آیلند سوند طی کرده.

با این حال ادعای وایتهد بدون مستندات کافیه. نشریه ساینتیفیک امریکن میگه یه عکس نه خیلی روشن از هواپیمای در حال پرواز وایتهد در سال ۱۹۰۶ و در جریان نمایشگاه صنعت هوانوردی نیویورک نشون داده شده، ولی دیگه نشونه ای از اون دیده نشده. تلاش واسه مصاحبه با دو تماشاگر عینی این پرواز در دهه ۱۹۳۰ میلادی هم به نتیجه نرسید. یکی از اونا پنهون شده و دیگری هم کل داستان رو تخیلی توصیف کرد.

با این حال اُرویل رایت واسه اینکه ادعای وایتهد رو زیر سؤال ببره، در سال ۱۹۴۵ مقاله ای انتقادی به نام «پرواز افسانه ای وایتهد» رو در مجله صنعت هوایی آمریکا منتشر کرد. اون در این مقاله گفت که وایتهد واسه ساخت اینجور موتوری، مهارت فنی و لوازم کافی در اختیار نداشته و داستان پرواز اون به طور کاملً بزرگ نمایی شده.

ماجرا به همینجا ختم نشد. در سال ۱۹۸۷ برنامه خبری «۶۰ دقیقه» در شبکه خبری CBS برنامه ای به نام «رایت اشتباه می کنه؟» رو پخش کرد و نشون داد هواپیمایی که از روی «شماره ۲۱» ساخته شده، توانایی پرواز رو داره. در سال ۲۰۱۳ هم «جون براون» مورخ استرالیایی اعلام کرد که عکس گم شده در نمایشگاه هوانوردی نیویورک رو پیدا کرده.

تحقیقات براون آخرسر به نتیجه رسید و «پل جکسون» سردبیر نشریه مطرح Jane در یکصدمین سالگرد منتشر کردن اون، ماجرای وایتهد رو به عنوان اولین پرواز در تاریخ معرفی کرد. پس از اون، قانونگذاران ایالت کنتیکت آمریکا هم تونستن ایالت خودشون رو به عنوان میزبان اولین پرواز جهان به ثبت برسانند.

ماجرای برادران رایت

صبح روز ۱۷ دسامبر ۱۹۰۳ میلادی، اُرویل رایت کنترل هواپیمای سنگین تر از هوای فلایر (Flyer) رو به دست گرفت و به برادرش یعنی ویلبر علامت داد. ویلبر به دنبال ماشین پرنده می دوید تا تعادلش رو حفظ کنه و در آخرً فلایر با لغزیدن روی ریل کمکی تونست مسافتی ۳۵ متری رو پرواز کنه. برادران رایت از شهر دیتون در ایالت اوهایو پس از این پرواز ۱۲ ثانیه ای، سه پرواز موفق دیگه رو روی سواحل کارولینای شمالی تجربه کردن. چند تماشاگر عینی در اولین پرواز حضور داشتن و یکی از کارکنان سازمان نجات آمریکا هم عکسی از پرواز فلایر رو ثبت کرد.

برادران رایت مستندات کاملی از آزمایشات خود جفت و جور کرده بودن، اما تا زمان ثبت پتنت و عقد قرارداد واسه ماشین پرنده، آخر رازداری رو هم به عمل آوردن. برخلاف سانتوس-دومون، اونا پروژه خودشون رو به شکل پنهونی ادامه داده و در آخرً در سال ۱۹۰۸ اولین پرواز عمومی رو اجرا کردن، یعنی دو سال بعد از هوانورد برزیلی.

بیشتر مورخین صنعت هوانوردی فکر می کنن برادران رایت تموم معیارهای لازم رو دارن تا به عنوان مخترعین اولین هواپیمای تاریخ شناخته شن: هواپیمای سنگین تر از هوا، سرنشین دار و موتوردار که از زمین بلند شده و فرود اومده، ضمن اینکه توانایی کنترل در سه جهت رو هم واسه جلوگیری از برخورد با مشکلات داشته. بعضی هم فکر می کنن برادران رایت در سال ۱۹۰۵ یعنی یه سال قبل از سانتوس-دومون، پروازی به مدت ۴۰ دقیقه رو تجربه کردن.

دیوید مک کالو، نویسنده کتاب «برادران رایت» در مصاحبه ای در سال ۲۰۱۵ با شبکه رادیویی WNPR ادعای وایتهد رو به کل رد می کنه و میگه:

هیچ مدرکی واسه این ادعا وجود نداره. آقای وایتهد هیچ وسیله ای رو به پرواز در نیاورده و تلاش هاش در برابر چشمون مردم هم با شکست مواجه شده. حدود ۳۵ مورخ برجسته صنعت هوانوردی بیانیه ای رو امضا کرده و تأیید کردن که داستان جذاب آقای وایتهد قابل باور نیس.

منتقدین هم اینکه می گن داستان اصلی روزنامه بریجپورت ساندی هرالد به طور کاملً بزرگ نمایی آمیز نوشته شده و عکس مربوط به پرواز وایتهد هم به اندازه کافی روشن نیس تا بشه از اون به عنوان مدرک استفاده کرد. در واقع به نظر اونا، مهاجر آلمانی هیچ وقت پرواز نکرده.

با اینکه افراد زیادی برادران رایت رو پیشگام پرواز در تاریخ می دونن، اما دعوای داخلی بین اونا بازم هست، دعوایی که هر روز در بزرگراه های آمریکا دیده می شه. ایالتای اوهایو و کارولینای شمالی، هرکدوم مدعی میزبانی اولین پرواز هستن. پلاکای اوهایو با عبارت «محل تولد هوانوردی» مزین شده و روی پلاکای کارولینای شمالی هم عبارت «اولین پرواز» دیده میشه.

Author: edame

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *