یک مدیر مجرب که دارای دانش و بینش کافی و مدیریتی است، ضمن استفاده بهینه از ساختارهای جاری اقتدار و اختیار در سازمان با باورهای مشترک و قواعد کار به خوبی مسلط بوده و با سنجش عواقب کار و بینایی کامل در انجام تحولات، آن را به طریقی مناسب به اتمام می رساند. مدیرانی که برحسب روابط نه ضوابط، براساس علایق شخصی نه واجد شرایط بودن انتخاب و مشغول به فعالیت می شوند، در مدتی نه چندان طولانی، تغییراتی را در مجموعه تحت پوشش خود ایجاد می نماید که باعث بوجود آمدن خسارات جبران ناپذیری می گردد. در دورانی که علم وفناوری و پیشرفت در عرصه های مختلف دانش با سرعت بالایی حرکت می کند واگذاری امور به دست مدیرانی ضعیف یا اصولاً غیر مدیر نه تنها باعث عقب ماندگی آن مجموعه می شود بلکه باعث وارد آمدن لطماتی به افراد و یا واحدهایی که با آن سازمان سروکار دارند نیز می شود. ایشان خواسته یا ناخواسته نقاط ضعف سیستم را تقویت کرده و از تهدیدات فرا روی سیستم به صورتی سهل و آسان می گذرد.
مفهوم اثربخشی[۱] از مهم ترین، مبهم ترین و در عین حال بحث ‌انگیزترین مباحث حوزۀ مدیریت است. این ویژگی ناشی از ابهاماتی است که در تعریف و بالطبع در ارزیابی آن وجود دارد. بر این اساس تعاریف متعدد و الگوهای متفاوتی برای ارزیابی اثربخشی شکل گرفته است. مفهوم اثربخشی در مدیریت با تعبیر میزان موفقیت نتایج حاصل از کار باید مهم‌ترین هدف یک مدیر باشد. به طور کلی مفهوم اثربخشی را می‌توان شامل: کسب موفقیت جذب، اعمال صحیح مدیریت، پرورش کارکنان، دست‌یابی به اهداف، کار درست انجام دادن، تفکر گروهی و مشارکت، تقویت ارزش‌های سازمانی، تولید ایده‌های جدید در نظر گرفت ( ایوانویچ ، ۲۰۰۱) .
چو و بولی بیان می‌کنند که هرگاه برنامه‌های یک سازمان منجر به تحقق هدف‌های خود گردد، اثربخشی واقع شده است، آنچه حائز اهمیت است این است که اهداف و شاخص‌هایی وجود داشته باشد که بتوان با اندازه‌گیری آن‌ها میزان تحقق اهداف را تعیین نمود، می‌توان گفت اثربخشی و سودمندی یک برنامه به ارزشیابی کیفیت آموزشی، طراحی دوره و تجارب یادگیری بستگی دارد.
اثربخشی فوایدی است که سازمان و فراگیران از آموزش دریافت می‌کنند. اثربخشی هر برنامه به ارزشیابی و نظارت مستمر بستگی دارد علاوه بر این، مربیان و کارآموزان باید به طور فعالانه در معرض فرآیند نظارت و ارزشیابی قرار گیرند، بازخورد فوری نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل مستمر نظارت و ارزشیابی باید در دسترس دست‌اندرکاران باشد که برای پیشرفت و بهبود لازم است .
البته اثربخشی به طور مطلق و در پایان یک دوره آموزشی رویکرد کاملی نیست اثربخشی و کیفیت آموزش می‌بایست در طول فرایند آموزش ایجاد و تضمین گردد و در پایان این فرآیند برای اطمینان از صحت اقدامات و تحقق اهداف مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار گیرد (چو و بولی، ۲۰۰۷) .
اندازه‌گیری اثربخشی باید شامل موارد متعددی مانند میزان فروش، رضایت مشتریان، ایمنی محیط کار، بهره‌وری و سایر موارد باشد. علاوه بر این الورز و گارفنو اثربخشی را رویکرد نظری برای درک اینکه آیا فعالیت به نتایج مورد نظر دست یافته است یا نه تعریف می‌کند (ویلیام ،۲۰۰۷) .
سازمان صدا وسیما ، نیم قرن است که به قانون سپرده شده است. در تمام این سال ها، مقرراتی که در خصوص این رسانه تصویب شده، اشتراکات و شباهت های زیادی دارد. صدا و سیما همیشه دولتی بوده و بخش خصوصی جز در موارد استثنایی آن هم در دوره هایی کوتاه، راه به دایره فعالیت های رسانه ملی نیافته است. اداره این سازمان نیز با دیگر سازمان های دولتی تفاوت هایی داشته و در مجموع، همیشه سازمان صدا و سیما، از مقررات خاص و منحصر به فردی برخوردار بوده  است.
صدا وسیمای خراسان رضوی با توجه به فضای معنوی شهر مشهد می تواند جایگاه ویژه ای درمیان دیگر شبکه های استانی داشته باشد که با توجه به بررسی ها به نظر می رسد که برنامه های رادیویی وتلویزیونی این شبکه کیفیت زیادی نداشته واحتمالاً مخاطبان از برنامه های این شبکه، رضایت چندانی ندارند و همین امر موجب شد که تا با مطالعه و تحقیق به دنبال صحت وسقم این موضوع بوده و درصورت مشخص شدن صحت این فرضیه با ارائۀ راه حل و راهکار برای این مساله، شاهد پیشرفت برنامه های این شبکه استانی واثربخشی هرچه بیشتر برنامه ها و فعالیت های سازمان مذکور باشیم.
بر همین اساس در این تحقیق، مدیریت برنامه های صدا وسیمای مرکز استانی خراسان رضوی، با مولفه هایی مانند؛ گروه بندی و سازمان دهی نیروها،گرایش موضوعی برنامه ها، فنون ارتباطی کارکنان، تکنولوژی ساخت برنامه بررسی و اندازه گیری می شوند تا تأثیر آن بر اثربخشی برنامه های تولیدی این شبکه بر مخاطبان مشخص گردد.
۱-۳- اهمیت و ضرورت
بسیاری از نهادهای اجتماعی بخصوص مراکز آموزشی و رسانه‌ها می‌توانند در راستای ترویج و توسعه علمی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و به عبارت دیگر پیشرفت و سازندگی کشور، نقش اساسی داشته باشند، اما صدا و سیما به عنوان دانشگاهی سراسری و فراگیر، نقش موثرتری را بر عهده دارند، چرا که معمولاً برنامه‌های رسانه ملی، بویژه برنامه‌ها و فیلم‌های تلویزیونی، اثرات فرهنگی اجتماعی قابل ملاحظه‌ای را در ابعاد مختلف به همراه دارند.
صدا وسیما بر اساس رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری دانشگاه عمومی است که به عنوان مهم ترین وسیله ارتباط جمعی نقش بزرگی در تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا می‌کند. همچنین در این رهنمودهای ارزنده بر رسالت و وظایف خطیر صدا وسیما و نقش مؤثر برنامه‌های گوناگون آن در شکوفایی فرهنگی جامعه و رفع تنگناها و چالش‌های اجتماعی تأکید شده است. بر همین مبنا، اجرای سیاست‌های فرهنگی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، از وظایف قانونی و رسمی صدا وسیما است.
قانون برنامه سوم توسعه نیز در مواد ۱۵۹ و ۱۶۷ خود سازمان صدا وسیما را موظف به انجام مطالعات و تحقیقات، ارزیابی مستمر اثربخشی فعالیت‌ها، تقویت هنرها و علوم و فنون، تکمیل پوشش جمعیتی، انعکاس و نقد عملکرد دستگاه‌های اجرایی،ترویج آموزش‌های عمومی، فنی و حرفه‌ای و نظایر آن نموده است (محمدی،۱۳۷۹) .
در حال حاضر بـه نظر می‌رسد اکثر برنامه‌های تلویزیونی شبکه خراسان رضوی به جز بخش خبری وگزارش ها که جنبه اطلاع رسانی دارد، به جای پرداختن به برنامه‌های هدفمند ، فرهنگ ساز، تاثیر گذار و بنیادین، به نوعی گرفتار برنامه‌های صرفاً سرگرم کننده، سطحی و کم محتوا شده‌اند و لذا این سوال مطرح است که چرا صدا و سیما در مرکز استان خراسان که با وجود جمعیت زیاد استان و وجود خیل عظیم مسافران و زائرین می تواند جزء پربارترین و پر بیننده ترین شبکه های کشور باشد از این ظرفیت بسیار خوب برای رشد همه جانبه جامعه در ابعاد مختلف، غفلت و برای تعمیق و تحکیم دستاوردهای انقلاب اسلامی و ترویج علم و دانش و توسعه فرهنگ و ارزش های اسلامی و انقلابی، استراتژی مدون و مشخصی ندارد؟
با توجه به کاربردی بودن پژوهش، یافتههای حاصل از آن برای سازمان صدا و سیما خراسان رضوی میتواند در سیاستگزاری ، مدیریت برنامه و اصلاح شیوههای ناکارآمد گذشته یاری رساند و همچنین میتواند مشخص سازد که در چه مواردی، ضعف و کاستی وجود دارد تا از تعمیم اشتباهات به موارد صحیح جلوگیری شود که همه این موارد باعث می شود فعالیت های این سازمان رو به اثربخشی بیشتر سوق یابد ونهایتا کارایی و بهروری بیشتر شده و مانع اتلاف سه منبع حیاتی ومهم نیروی انسانی ، زمان و سرمایه گردد.
همچنین ضرورت انجام این تحقیق، حرکت در مرزهای علم و دانش ودانش افزایی در حوزه مدیربت رسانه است و با تولید ادبیات و مبانی نظری در این رابطه به الگویی دست می یابیم که اولا بومی است و ثانیا موجب گردآوری اطلاعات مفیدی به عنوان ادبیات و تاریخچه این موضوع می شود.
۱-۴- چارچوب کلان نظری تحقیق:
متغییر مستقل : مدیریت برنامه های شبکه استانی خراسان رضوی، متغیر مستقل این تحقیق است و مولفه های آن عبارتنداز:
گروه بندی وسازماندهی نیروها
گرایش موضوعی برنامه ها
فنون ارتباطی کارکنان
تکنولوژی ساخت برنامه ها
تنوع برنامه ها
زمان ارائه برنامه ها
متغییر وابسته: اثربخشی برنامه های شبکه استانی صداو سیمای خراسان رضوی ، متغییر وابسته این تحقیق است و مولفه های آن عبارتند از:
افزایش سطح آگاهی
رضایت مخاطبان
ایجاد انگیزه
افزایش نگرش مثبت
کیفیت برنامه ها
همراستایی با فرهنگ جامعه
فنون ارتباطی کارکنان
تکنولوژی ساخت برنامه
زمان ارائه برنامه ها
تنوع برنامه ها
گرایش موضوعی برنامه ها
گروه بندی و سازماندهی نیروها

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است