محدودیت های پژوهش:
این تحقیق از جهات زیر دارای محدودیت بوده است:
پرسشنامه های مورد استفاده در این تحقیق از منابع خارجی تهیه شده است و محتوای عبارات و دسته بندی مولفه های مورد اندازه گیری در هر پرسشنامه اصالتا مبتنی بر شرایط فرهنگی و آموزشی محل ساخت ابزار بوده است . بنابراین مطالعه متغیرهای مطرح شده در این پژوهش در این چارچوب صورت گرفته است و نتایج پژوهش ، با توجه به این محدودیت قابل تعمیم است.
این پژوهش از لحاظ پایه تحصیلی به پایه سوم دبیرستان و از لحاظ جغرافیایی انجام مطالعه به استان اردبیل محدود شده است. بنابراین تعمیم نتایج باید با احتیاط صورت گیرد.
وقت گیر بودن اجرا به علت ازدیاد پرسشنامه ها نیز از محدودیت های این پزوهش به حساب می آید.
عدم همکاری و مساعدت برخی از معلمان به دلیل محدود بودن زمان درس وگرفتن وقت کلاس
عدم دسترسی به یک ابزار معتبر جهت سنجش عوامل آموزشگاهی و فرهنگ و اررزشهای اجتماعی ، از محدودیت های پژوهش به شمار می آید.
در دسترس نبودن تحقیقات کافی در زمینه موضوع پژوهش
محدودیت ابزار اندازه گیری که فقط از پرسشنامه استفاده گردیده است
پیشنهادهای پژوهشی:
پیشنهاد می شود که درقالب پژوهش های دیگری، آزمون های مختلف برای ارزیابی رشد اخلاقی سنین مختلف با توجه به متغیر فرهنگ ساخته شود.
در این پژوهش تاثیر برخی از متغیرهای رشدی و هیجانی روی شایستگی اخلاقی مورد بررسی قرار گرفت پیشنهاد می شود که درقالب پژوهش جدید تاثیر متغیرهای پیش بینی کننده دیگری بررسی شود.
در آینده پژوهش هایی در زمینه آسیب شناسی اخلاقی دانش آموزان انجام شود، سپس به تعیین روابط علی متغیرهای موثرپرداخته شود.
همچنان که در جامعه مشهود است یکی از مشکلات فعلی جامعه نوسانات اخلاقی است، بهتر است تاثیر این نوسانات روی نسل جوان بالاخص نوجوانان مورد بررسی قرار گیرد.
این تصور وجود دارد که در وضعیت موجود بین نسل های مختلف از نظر مسائل مختلف بالاخص نوع استدلال و رفتار اخلاقی تفاوت وجود دارد ، بهتر است افراد دهه های مختلف زندگی از نظر استدلال اخلاقی و رفتار اخلاقی مورد آزمون قرار گیرند و مدل های اخلاقی مرتبط با دهه های مختلف استخراج شود .
با توجه به اینکه یکی از معضلات کشور تناقصات سیاسی حاکم بر جامعه است، بهتر است در قالب پژوهشی تاثیر این تناقصات بر رفتار و استدلال اخلاقی دانش آموزان سنجیده شود.
جهت تعمیم پذیری بیشتر نتایج تحقیق ، پژوهش های مشابهی روی دانش آموزان مقاطع وپایه های مختلف تحصیلی و مناطق مختلف آموزش وپرورش انجام دهند.
درتحقیقات مشابه از ابزارهایی چون مشاهده و مصاحبه نیز جهت گردآوری داده ها استفاده نمایند.
توصیه ها به مسئولان آموزشی ، معلمان و والدین:
مسئولان آموزشی
– آموزش مسائل و برنامه های اخلاقی به طور کامل و مفصل در کشور مورد بررسی قرار نگرفته است ( از چشم انداز علمی )، کتاب ها و برنامه های علمی مطابق با فرهنگ ما موجود نیست یاکمتر موجود است. لازم است موضوعات اخلاقی متنوعی در برنامه های درسی دبیرستان گنجانده شود. آموزش اخلاق اکثرا موضوع جداگانه و اغلب سخت و غیر علمی است. با وجود این، آموزش اخلاقی مبتنی بر مدرسه، می تواند از طریق توسعه (رشد) مواد آموزشی ساختارمند(همچون ؛ کتاب های درسی یا کتاب های کار) به همراه متخصصان برنامه ریزی و معلمان با تجربه تقویت شود. هم چنین نیاز است مربیان و آموزش دهندگان مسائل و موضوعات اخلاقی دوره هایی را در باره ی موضوعات و تحقیقات جدید اخلاقی بگذرانند.
– تقویت و بهبود آموزش اخلاقی دانش آموزان کاری فوری و ضروری است؛ از این رو، شروع و اصلاح کار آموزشی مربوط به اخلاق، باید جزو اولویت های آموزشی و پرورشی باشد. کشور ما در مرحله حیاتی اصلاحات آموزشی و دوره حیاتی توسعه قرار گرفته است. از سوی دیگر، دانش آموزان با موقعیت های اجتماعی پیچیده و تغییرات عمیقی رو به رو بوده و نسل جوان و نوجوان با جهت گیری های ارزشی مختلفی مواجه هستند . تضادهای خانگی ، بین المللی و مسلکی زیادی وجود دارد ، و اقدامات زیادی در حال انجام است ؛ به ویژه نفوذ فرهنگی نیروهای بین المللی و متخاصم در بین نسل جوان بیشتر شده است.
– فردگرایی ، لذت گرایی و مسلک های منحط ( رو به انحطاط) تاثیرات منفی روی دانش آموزان دارند.برنامه های آموزش اخلاقی دوره راهنمایی و دبیرستان ، هنوزنتوانسته است خودش را با تغییرات جدید در وضعیت بین المللی و بومی سازگار کند، کار آموزش اخلاقی هنوز با رشد فیزیکی و روان شناختی تغییرات در زندگی اجتماعی مطابقت ندارد.
– هنوز بین مسلک ها و ایده های معلمان و کیفیت استدلال اخلاقی آنان ،شکاف اساسی وجود دارد،که لازم است این شکاف ها وتضادها برطرف شود.
– نیاز است برنامه های آموزشی رشد اخلاقی مدارس ابتدایی و دبیرستان تقویت شود، آموزش اخلاقی باید با زندگی دانش آموزان و اعمال اجتماعی آنها پیوند داشته باشد. معلمان باید اشکال و شیوه های فعالی را در آموزش به کار گرفته، و بحث و شیوه های آموزشی واضح و زنده ای را اعمال کنند . از طرف دیگر، ضرورت دارد یک سیستم ارزیابی یکپارچه سالمی برای سنجش رفتار اخلاقی دانش آموزان به کار گرفته شود.
– آموزش اخلاقی باید با آموزش همه موضوعات، یکپارچه شود و در موضوعات مختلفی تاثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد و تربیت بدنی (جسمانی ) ، موسیقی و هنر باید با آموزش اخلاقی ترکیب

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

شود.
– آموزش درون و بیرون مدارس، باید یکپارچه شود، تا به طور ذاتی فعالیت های اعمال اجتماعی را تقویت کند. مدارس ابتدایی و دبیرستان باید فعالیت های خارج از مدرسه را با اشتیاق تمام سازمان دهی کرده و سیستم های خدمات عمومی را برای مشارکت دانش آموزان طراحی نمایند، تا این سیستم ها در تقویت کار آموزش اخلاقی دانش آموزان مفید باشد.
– باید آموزش خارج از مدرسه تقویت شده ، سطوح مختلف حکومت و سازمان های مختلف باید در امر آموزش اخلاقی نقش مفیدی داشته باشند.
– باید به نقش روزنامه ها ‚ مجلات ‚ فرهنگ ‚ رادیو ، فیلم و تلویزیون و سایر رسانه ها و ابزارها در آموزش اخلاقی بها داده شود.
نظام های آموزشی در کشورهای مختلف، آموزش های اخلاقی و مذهبی متفاوتی برای دانش آموزان فراهم می کنند، بنابراین لازم است مسئولان آموزشی تفاوت فرهنگی ، مذهبی وتفاوت های فردی را درآموزش اخلاقی لحاظ کنند.
معلمان:
پیشنهاد می شود معلمان برای ارتقاء شایستگی اخلاقی دانش آموزان اقدامات زیر را انجام دهند:
ارائه تکالیف چالش برانگیز و معماگونه . بدین صورت که معلمان به جای گفتن صرف مطالب ، دانش آموزان را وادار به تفکر نمایند که این امر از طریق دادن تکلیف به دانش آموزان به شیوه ناقص انجام می پذیرد و دانش آموزان باید به شیوه فعال به تکمیل تکلیف مربوط به مسائل اخلاقی با راهنمایی معلم بپردازند.
با استناد به نظریه ویگوتسکی ونقش تعیین کننده همسالان به عنوان یکی از منابع اسناد اخلاقی، معلم بایدکنش متقابل دانش آموز- دانش آموز را برانگیزاند، دانش آموزان را تشویق کنید که بایکدیگر ونه با شما ، کنش متقابل داشته باشند، استفاده از گروه های کوچک و چیدن صندلی ها به صورت دایره این فرایند را آسان می کند.
باید فضای حمایت کننده فراهم کنید و بحث درباره موضوع های اخلاقی کاری است مخاطره آمیز. هرگاه مسائل اخلاقی در یک گروه مورد بحث قرار می گیرد اختلاف رخ می دهد، دانش آموزان ممکن است درباره افکار قبلی خود شک کنند و یاحتی آنها را کنار بگذارند. چنین جدال ذهنی برای رشد اخلاقی مهم است، ولی باید در فضای آکنده از همکاری و اعتماد پدید آید. به دانش آموزان خود کمک کنید تا دریابند که برهم خوردن تعادل موجود به رشد می انجامد و اینکه شک کردن درباره استدلال فرد دیگر مساوی با شک کردن درباره ارزشهای شخص نیست.
اقدامات والدین:
در مدل طرحی شده شناسایی شایستگی اخلاقی دانش آموزان ، یکی از عناصر مدل، عوامل خانوادگی بود، یعنی عواملی که مربوط به خانواده می شوند. و الدین برای ارتقاء شایستگی دانش آموزان اقدامات زیر را انچام دهند:
نظارت و رسیدگی به امور تحصیلی ورفتاری(بالاخص رشد شناختی واجتماعی) فرزندان و جویا شدن از وضعیت تحصیلی آنان از طریق مراجعه حضوری به مدرسه و گفتگو با معلمان و مسئولین مدرسه
– برقراری رابطه صمیمانه با فرزندان ، اجازه دادن فرصت ابراز عقیده به آنها و استفاده از نظرات آنها در تصمیم گیری های مربوط به خانواده
– یافته های پژوهشی حاکی از آن است که مواجهه با استدلال اخلاقی پیشرفته والدین، برای برانگیختن استدلال اخلاقی در کودکان کافی نیست (والکر ، و تایلر،۱۹۹۱). اسپیچر (۱۹۹۲)دریافت که قضاوت اخلاقی مطلوب نوجوانان با ادراکات آنها از کیفیت های روابط نوجوان- والد در ارتباط است . . همچنین گرمی روابط باعث می شود که کودکان مشتاق شوند خود را مشابه والدین کنند و یا اینکه از مساله همانند سازی و اجتماعی شدن، ابراز خشنودی نمایند. بنابراین ، ممکن است ماهیت ادراک نوجوانان از سطح نزدیکی عاطفی با والدین، تعیین کند که آیا آنها ، والدین را به عنوان مدل انتخاب می کنند و یا اینکه تفکر اخلاقی والدین خود را درونی می کنند .بنابراین والدین به عنوان یکی از منابع اصلی الگوهای اخلاقی کودکان هستند ،لازم در موقعیت های مختلف نقش های خود را به نحو درست انجام دهند