نمونه گیری
مجموعه اشیاء یا نمودهایی را که یک یا چند صفت مشترک داشته باشند و یکجا در نظر گرفته شوند جامعه آماری می نامند. به عیارت دیگر مجموعه افراد جامعه را که نمونه ای از آنها بتواند نمایانگر و معرف آن باشد جامعه آماری می نامند (منصور فر، 1380، 4).
جامعه آماری پژوهش حاضر مدیران ارشد ومیانی و کارکنان بخش فناوری اطلاعات ادارات دولتی استان ایلام می باشند، جهت نمونه گیری در این تحقیق از روش نمونه گیری چند مرحله ای خوشه ای استفاده گردید، به این صورت که ابتد از بین 83 سازمان و اداره دولتی که لیست آنها از طریق معاونت برنامه ریزی استانداری ایلام تهیه گردید، تعداد 23 اداره بصورت تصادفی انتخاب گردید.
آنگاه درهر اداره حتی المقدور کلیه مدیران عالی، میانی و مسئولان و کارشناسان واحدهای فناوری اطلاعات ادارات به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند. لازم به ذکر است با توجه به اینکه در روش نمونه گیری خوشه ای نمی توان از قبل حجم جامعه را برآورد کرد، لذاسعی گردیده تا نظر و دیدگاه تمام مدیران و مسئولان ادارات منتخب در این تحقیق بررسی شود به این ترتیب تعداد 205 پرسشنامه توزیع و در نهایت تعداد 191 پرسشنامه جمع آوری گردید.
4-3- متغیرهای تحقیق
متغیر عبارت از ویژگی واحد مورد مشاهده است. متغیر کمیتی است که می تواند از واحدی به واحد دیگر یا از یک شرایط مشاهده به شرایط دیگر مقادیر مختلفی را اختیار کند (سرمد، بازرگان و حجاری 1378 ص 26).
اگر چه پاره ای از محققین تقسیم متغیرهای پژوهش به مستقل و وابسته را در تحقیقات همبستگی صحیح نمی دانند، اما با توجه به اینکه در پژوهش حاضر علاوه بر سنجش و آزمون روابط همبستگی بین متغیرهای تحقیق، با استفاده از مدل های رگرسیونی تلاش گردیده است که قدرت پیش بینی کنندگی عوامل مختلف در میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت مطالعه شود، لذا از اصطلاح متغیر مستقل یا پیش بینی کننده و متغیر وابسته یا پیش بینی شونده یا ملاک استفاده می شود.
با توجه به ماهیت این تحقیق که در آن سعی گردیده است کلیه موانع استقرار و کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت با استفادهاز روش تحلیل عاملی اکتشافی دسته بندی شوند، می توان گفت تقسیم بندی متغیرها در آن به مستقل و وابسته فاقد معنا می باشد. همچنین درانتهای کار کلیه عاملها شناسایی و نامگذاری می شوند اما با در نظر گرفتن مدل مفهومی معرفی شده در فصل دوم می توان متغیرهای تحقیق را به صورت ذیل تقسیم بندی نمود:
1-4-3- متغیر وابسته
متغیرهایی که در جریان یک تحقیق، متاثر از متغیر یا متغیرهای دیگرند را متغیر وابسته می نامند. یا به عبارتی متغیری که تغییرات آن تحت تاثیر متغیر یا متغیرهای وابسته قرار می گیرد.
متغیر وابسته در این تحقیق موانع استقرار و به کارگیری سیستم اطلاعات مدیریت در ادارات دولتی استان ایلام می باشد.
2-4-3- متغیر مستقل
متغیر مستقل یک ویژگی از محیط فیزیکی یا اجتماعی است که بعد از انتخاب، دخالت یا دست کاری شدن توسط محقق مقادیری را می پذیرد تا تاثیرش بر روی متغیر وابسته مشاهده شود (سرمد و دیگران، 1378).
در این تحقیق متغیرهای مستقل میزان دسترسی به سیستم اطلاعات مدیریت، میزان توانایی استفاده از سیستم اطلاعات مدیریت و عوامل موثر بر استقرار و به کارگیری سیستم اطلاعاتت مدیریت در ادارات دولتی استان ایلام می باشند که در جدول (1-3) نیز نمایش داده شده اند.
جدول (3-1): متغیرهای مستقل تحقیق
ردیف
نام متغیر
مقیاس متغیر
1
میزان دسترسی به سیستم اطلاعات مدیریت
شبه فاصله ای
2
میزان توانایی استفاده از سیستم اطلاعات مدیریت
شبه فاصله ای
3
عوامل موثر بر استقرار سیستم اطلاعات مدیریت
شبه فاصله ای

5-3- روش جمع آوری اطلاعات
مرحله گردآوری اطلاعات آغاز فرآیندی است که طی آن محقق یافته های میدانی و کتابخانه ای را گردآوری می کند و به روش استقرائی به فشرده سازی آنها از طریق طبقه بندی و سپس تجزیه و تحلیل می پردازد و فرضیه های تدوین شدهخود را مورد ارزیابی قرار می دهد و در نهایت حکم صادر می کند و پاسخ مسأله ی تحقیق را به اتکای آنها می یابد (حافظ نیا، 1380 ص162).
در این پژوهش داده های مورد نیاز به دو روش گردآوری گردید:
الف) مراجعه به کتابخانه (بررسی مدارک و اسناد): به منظور جمع آوری داده های مورد نیاز برای مطالعه موضوع و تهیه پیشینه و ادبیات نظری از منابع علمی (کتابها، مجلات….)، داده های موجود در اسناد مرتبط با تحقیقات گذشته و مراجعه به منابع اینترنتی استفاده شده است.
ب) پرسشنامه : در بخش میدانی تحقیق ابزار مورد استفاده پرسشنامه محقق ساخته بوده است. این پرسشنامه در هشت بخش به شرح ذیل تدوین گردید:
بخش اول) نامه محقق و معرفی تحقیق در حال انجام به مخاطبان
بخش دوم) اطلاعات مربوط به ویژگی های فردی و حرفه ای مخاطب شامل 10 سوال در ارتباط با : سن، جنسیت، میزان تحصیلات، رشته تحصیلی، سابقه خدمت، سابقه در پست مدیریت میانی، سابقه در پست مدیریت ارشد، وضعیت دوره های آموزشی و میزان آشنایی با سیستم اطلاعات مدیریت و مزایای آن می باشد.
بخش سوم) تعداد 14 سوال به منظور سنجش میزان آشنایی مخاطب با سیستم اطلاعات مدیریت
بخش چهارم) تعداد 10 گویه به منظور سنجش میزان توانایی استفاده از سیستم اطلاعات مدیریت
بخش پنجم) تعداد 10 گویه به منظور سنجش میزان کاربرد سیستم اطلاعات مدیریت توسط مخاطب
بخش ششم ) تعداد 10 گویه به منظور سنجش میزان است
فاده از سیستم اطلاعات مدیریت در سازمان
بخش هفتم) تعداد 5 گویه در خصوص زمینه های استفاده از سیستم اطلاعات مدیریت در انجام وظایف شغلی
بخش هشتم) همان گونه که در فصل دوم توضیح داده شد به منظور شناسایی و دسته بندی موانع کاربرد MIS توسط کارشناسان و مدیران ادارات دولتی استان ایلام ابتدا با توجه به سوابق نظری و تجربی مرتبط و همچنین با الهام از موانع کاربرد فن آوری های نوین در سازمان ها و نظر خواهی از صاحب نظران و انجام مطالعات اکتشافی و مقدماتی مطابق جدول (1-2) تعداد 102 مانع شناسایی گردید.
سپس با استفاده از نظر نخبگان (شامل پنج نفر از متخصصان فن آوری اطلاعات، سه نفر از متخصصان مدیریت و کمیته راهنمای تحقیق) موانع تکراری و مشابه دسته بندی و سرانجام همه این موانع مطابق جدول (2-3) در 49 مورد خلاصه گردید، سپس در قالب یک پرسشنامه مبتنی بر طیف پنج ارزشی لیکرت از پاسخگویان خواسته شد تا اعلام کنند تا چه اندازه آن عامل از نظر آنها بازدارنده کاربرد MIS در سازمان آنها توسط خود او می باشد.
آنگاه با استفاده از تحلیل عامل اکتشافی موانع دسته بندی گردید، به این منظورابتدا با استفاده از شاخص آماری کایزرمایر37 و آزمون بارتلت 38 داده ها برای تحلیل عامل اکتشافی مناسب تشخیص داده شدند.
سپس با استفاده از تحلیل مولفه های کانونی و چرخشی واریماکس39 و با در نظر گرفتن عواملی که بار ویژه بیشتر از یک می باشند، موانع بازدارنده کاربرد MIS در ادارات دولتی استان ایلام در نه عامل جمع بندی گردیدند، در نهایت این موانع با هم فکری کمیته راهنمای تحقیق به شرح ذیل نامگذاری شدند.
موانع مدیریتی (11 گویه)، موانع محیطی (6 گویه)، موانع فنی (4 گویه)، موانع آموزشی (3گویه)، موانع اقتصادی (5 گویه)، موانع ساختاری (5 گویه)، موانع فردی(7 گویه)، موانع فرهنگی (4 گویه)، موانع مدیریت تغییر (4 گویه).

مطلب مرتبط :   انعطاف پذیری و استانداردها

جدول (2-3). موانع و عوامل انتخاب شده موثر بر استقرار سیستم اطلاعات مدیریت، جهت بررسی از طریق پرسشنامه
نام موانع
1. ترس مدیران از به خطر افتادن موقعیت شغلی با شفاف سازی اطلاعات پس از پیاده سازی MIS 2. عدم حمایت کامل مدیریت ارشد سازمان از پیاده سازی MIS 3. عدم آشنایی مدیران با کاربردها و فواید MIS 4. نبود دید بلند مدت در مدیران سازمان بعلت جابجایی زیاد و کوتاه بودن طول مدت دوره های مدیریت 5. وجود تمایل به ثبات در سازمان و مقاومت در برابر تغییر از طرف مدیران سازمان 6. عدم وجود احساس ضرورت و الزام به پیاده سازی MIS از جانب مدیران سازمان 7. فقدان دانش و تجربه لازم در مدیران در ارتباط با رایانه 8. نگرانی مدیران از کاهش امنیت اطلاعات سازمان با پیاده سازی MIS. 9. کمبود تجربه مدیران در زمینه کاربردMIS 10. کم بودن میزان اختیارات مدیران سازمانهای دولتی در پیاده سازی MIS 11. فقدان انگیزه در مدیران. 12. عدم وجود فضای رقابت برای سازمانها و مدیران بطوری که استفاده از MIS بعنوان یک مزیت رقابتی ضرورت یابد. 13. کمبود عرضه کنندگان واجد شرایط خدمات در حوزه های مرتبط با موضوع طراحی و پیاده سازی MIS در کشور 14. عدم وجود نظام ارزشیابی مناسب جهت ارزیابی عملکرد سازمانها 15. عدم توجه به توانایی کاربرد MIS در مرحله انتخاب مدیران 16. عدم وجود سیستم های ارزیابی و نظارتی مناسب جهت ادارات در جهت ایجاد فضای رقابت بین سازمانها 17. عدم توجه جدتی و کافی دولت در خصوص استقرار MIS و عدم الزام سازمانها به پیاده سازی آن. 18. ناتوانی سازمانها در پشتیبانی فنی از سخت افزارها و نرم افزارها از نظر رفع خرابی و به روز رسانی 19. عدم وجود شبکه یکپارچه کشوری در وزارتخانه ها 20. کیفیت پایین تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری 21. عدم وجود زیر ساختهای فنی در سازمان (سخت افزاری، نرم افزاری، شبکه، … ) 22. عدم برگزاری و یاکمبود دوره های آموزشی مناسب و مرتبط با موضوع MIS. 23. کیفیت پایین دوره های آموزشی برگزار شده در زمینه MIS 24. عدم برگزاری سمینارها و کارگاه های آموزشی جهت آشنایی با MIS. 25. بالا بودن قیمت تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری 26. بالا بودن هزینه اتصال به شبکه اینترنت 27. نامشخص بودن وضعیت بازده سرمایه گذاری در MIS 27. نامشخص بودن وضعیت بازده سرمایه گذاری در MIS. 28. کمبود اعتبارات سازمانها جهت پیاده سازی MIS. 29. بالا بودن هزینه های پیاده سازی MIS در سازمان. 30. عدم وجود یک واحد مستقل وتوانمند (از نظر نیروی انسانی و تجهیزات) بعنوان متولی جهت طراحی و استقرار MIS در ادارات. 31. کمبود نیرویانسانی ماهر در زمینه های مرتبط با موضوع MIS. 32. کمبود نیروی انسانی با دو تخصص مدیریت و رایانه. 33. عدم انطباق ساختار سازمان با نیازهای سیستم اطلاعات مدیریت. 34. ساختار غیر قابل انعطاف سازمان. 35. عدم آشنایی کارکنان با سیستم های اطلاعات مدیریت و فواید استفاده از آن. 36. عدم وجود انگیزه در کارکنان جهت کاربرد MIS بعلت عدم وجود عوامل انگیزشی. 37. احساس به خطر افتادن امنیت شغلی در اثر بکارگیری MIS درسازمان از طرف کارکنان. 38. ترس کارکنان از سخت شدن فرآیندهای کاری با استقرار MIS. 39. تجربه کم کار با رایانه توسط کارکنان. 40. عدم تسلط و ضعف کارکنان در زبان انگلیسی. 41.پایین بودن میزان رضایت شغلی کارکنان 42. عدم وجود فرهنگ مناسب در زمینه استفاده از کامپیوتر و MIS در سازمان. 43. تاکید مدیران بر تجربه شخصی به جای اطلاعات سازماندهی شده در هنگام تصمیم گیری 44. فقدان دیدگاه برنامه ریزی مستند و علمی در کشور 45. عدم فرهنگ سازی مناسب از طریق برگزاری همایش های علمی تخصصی مرتبط باموضوع MIS 46. عدم ارائه چشم اندازی روشن از وضع
یت سازمان در صورت پیاده سازی MIS 47. مقاومت مدیران در برابر تغییر 48. مقاومت کارکنان در برابر تغییر 49. عدم آگاهی از مشکلات روشهای سنتی موجود و اینکه روشهای بهتری جهت انجام امور وجود دارند.

مطلب مرتبط :   دانلود تحقیق با موضوع دانش آموزان نوجوان و ویژگی های شخصیتی

1-5-3- روایی40 پرسشنامه
پیش از اطمینان نهایی به ابزار اندازه گیری و بکارگیری آنها درمرحله اصلی جمع آوری داده ها، ضرورت دارد که پژوهشگر از طریق علمی، اطمینان نسبی لازم را نسبت به روا بودن بکارگیری ابزار مورد نظر و معتبر بودن آن پیدا کند(خاکی، 1389، 244).
منظور از روایی این است که آیا ابزار اندازه گیری می تواند خصیصه و ویژگی هایی که ابزار برای آن طراحی شده را اندازه گیری کند یا خیر؟ موضوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری های نامناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد.
هر وقت آزمون یاوسیله اندازه گیری، طوری ساخته شده باشد که در برگیرنده تمامی مطالب و محتوای مورد نظر باشد وآن چیزی را بسنجد که به آن منظور طراحی شده است، گفته می شود که دارای روایی است. جهت اطمینان از روایی پرسشنامه این تحقیق، از روش کیفی، یعنی تخصص استادان و نظریه کارشناسان و مطالعه کتب، مقالات و پرسشنامه ها استفاده گردید.
2-5-3- پایائی41 پرشنامه
مقصود از پایایی آن است که اگر ابزار اندازه گیری را در یک فاصله زمانی کوتاه چندین بار و به گروه های واحدی از افراد بدهیم نتایج حاصل نزدیک به هم باشد.
برای اندازه گیری پایایی از شاخصی به نام ضریب پایایی استفاده می کنیم و اندازه آن معمولاً بین صفر تا یک تغییر می کند. ضریب پایایی صفر معرف عدم پایایی و ضریب پایایی یک، معرف پایایی کامل است (همان منبع، 1389، 245).
در این تحقیق از روش آلفای کرونباخ جهت سنجش اعتبار اندازه گیری استفاده شده است، که نتایج آن در جدول (3-2) نشان داده شده است. بر اساس ضریب آلفای محاسبه شده از طریق نرم افزار SPSS، برای مولفه های مختلف به شرح جدول (2-3) می توان گفت که پرسشنامه فوق از اعتبار کافی برخوردار می باشد، بدین معنی که پاسخ های داده شده ناشی از شانس و تصادف نبوده، بلکه به خاطر اثر متغیری می باشد که مورد آزمون قرار گرفته است. زیرا اولاً آنچه را که محقق در نظر داشته است دقیقاً سنجیده است و ثانیاً برداشت ذهنی تمام پاسخگویان از آن مشابه بوده است.

جدول (3-3). مولفه های موانع استقرار سیستم اطلاعات مدیریت
مولفه
تعداد سوالات
شماره سوالات در پرسشنامه
آلفای کرونباخ
عوامل مدیریتی
11
1-11
790/0
عوامل محیطی
6
12-17
775/0
عوامل فنی
4
18-21
892/0
عوامل آموزشی
3
22-24
836/0
عوامل اقتصادی
5
25-29
840/0
عوامل ساختاری
5
30-34
776/0
عوامل فردی
7
35-41
896/0
عوامل فرهنگی
4
42-45
759/0
عوامل مدیریت تغییر
4
46-49
811/0

6-3- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
به منظور اعتبار بخشیدن به پژوهشها واطمینان بخشی به استفاده کنندگان از نتایج هر تحقیق استفاده از روشهای مناسب آماری توصیه گردیده است. روشهای آماری مورد استفاده در تحقیق مهمترین متدولوژی تحقیق را تشکیل می دهد، استفاده از روشهای آماری مناسب ضمانت اجرائی تحقیق را فراهم می آورد.
پساز توزیع پرسش نامه و جمع آوری آنها، برای استخراج، کدگذاری و توصیف داده ها در این تحقیق از آمار توصیفی42و