و) زمان ارزیابی خودکارآمدی در رابطه با اجرا (قبل و بعد)
میانگین همبستگی بدست آمده بین خودکارآمدی و اجرا در ورزش 38 درصد بود که معنی دار است (z=0/25, p <0>کارآمدی گروهی
«بررسی مطالعه موردی کارآمدی گروهی در طول یک فصل مسابقات بین دانشکده ای بسکتبال»، عنوان پژوهش مک لین و سالیوان (2003) است. آن ها دانشجویان 19 تا 24 سال یک تیم را در مسابقات لیگ دانشگاهی بسکتبال مورد بررسی قرار دادند. ابزار آن ها استفاده از پرسشنامه کارآمدی گروهی برای ورزش (CESQ) بود (سالیوان و همکاران، 2001). پرسشنامه آن ها نیز شامل بیست گزینه بود و سطح اطمینان افراد را در پنج عامل (توانایی، تلاش، ایستادگی، آمادگی و اتحاد) با مقیاسی از 0 تا 10 می سنجید. آن ها اذعان کردند به نظر می رسد در یک ورزشی تیمی وابسته به هم (مانند بسکتبال)، وضعیت حریف های دیگر (از نظر قدرت و توانایی) نیز یک عنصر مهم اطلاعاتی کارآمدی است. آن ها هنگام برگزاری مسابقه با رقیبان خوب، متوسط، ضعیف و خیلی خوب به سنجش اطمینان تیمی افراد پرداخته و دریافتند هنگامی که تیم با یک تیم ضعیف مسابقه دارد، بیش ترین احساس اطمینان و هنگامی که با تیم قوی مسابقه دارد، کم ترین احساس اطمینان را داراست. در آخر نیز پیشنهاد کردند که می توان موضوعات دیگری مانند نتایج پیشین بین دو تیم، سطح مهارت فردی، سطح مهارت تیمی، سابقه تیمی، پویایی و زمان تمرین را در پژوهش ها کاربردپذیر کرد.
«ارتباط بین کارآمدی گروهی، انسجام گروهی و اجرای تیمی در تیم های حرفه ای والیبال»، عنوان پژوهشی است که توسط دکتر رحیم رمضانی زاده و همکاران (2009) انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق را 30 تیم تشکیل می دادند که شامل 153 والیبالیست مرد فعال در لیگ حرفه ای بودند. آن ها از دو ابزار در این مطالعه استفاده کردند: پرسشنامه کارآمدی گروهی (CEQ، فلتز ولیرگ، 1998) و پرسشنامه محیطی گروه. این سنجش برای برآورد درک ورزشکاران از توانایی تیم شان در سازماندهی و اجرای سطوح خواسته شده طراحی شد. جنبه های مختلف اطمینان تیمی با عبارت هایی چون (میزان اطمینان تیمی تان در این که تیم بتواند ……. مثلا در مقابل حریف بهتر بازی کند، یا در زیر فشار خونسردی شان را حفظ کنند، یا به عنوان یک تیم همگی سخت تلاش کنند)، ارزیابی می شد. آن ها 5 خرده مقیاس را در 20 گزینه مورد ارزیابی قرار دادند: توانایی، اتحاد، ایستادگی، آمادگی و تلاش. تحلیل های همبستگی پیرسون نشان داد که انسجام و همبستگی تکلیف به طور مثبت و معناداری با کارآمدی گروهی مرتبط است. یافته ها نشان دادند که تیم های موفق تمایل بیش تری برای انسجام در اجرای تکلیف نسبت به تیم های کمتر موفق و ناموفق دارند. تحلیل های آنوا پست – هاک آشکار کرد که کارآمدی گروهی همبستگی مثبتی با اجرای تیمی داشت. ورزشکاران تیم های موفق در کارآمدی گروهی از تیم های کمتر موفق بالاتر و ورزشکاران کمتر موفق از تیم های ناموفق، در کارآمدی گروهی بالاتر برآورد شدند.
«نسخه اسپانیایی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه کارآمدی گروهی برای ورزش ها» این پژوهش که نسخه جدید و اسپانیایی تحقیق شرت، سالیوان و فلتز (2001 و 5002 ) می باشد، توسط مارتینز، گایلن و فلتز (2011) انجام شد. نمونه را 312 ورزشکار (167 مرد و 145 زن) با میانگین سنی 09/24 سال در سطوح حرفه ای، نیمه حرفه ای و دانشگاهی از یازده ورزش تیمی تشکیل می دادند. پرسشنامه یک ساعت پیش از مسابقه و بدون حضور مربی توسط شرکت کنندگان پر می شد. پرسشنامه شامل پنج عامل تلاش (مانند مسئولیت پذیری، اشتیاق و اجتناب از آشفتگی)، توانایی (مانند نمایش مهارت و توانایی تیمی)، آمادگی (مانند آمادگی ذهنی، بدنی و راهبردی تیم)، ایستادگی (مانند اجرا زیر فشار و ایستادگی در مواجهه با موانع) و اتحاد (مانند رفع تعارضات و حفظ تماس در حین بازی) بوده و در کل بیست گزینه را تشکیل می داد. پرسشنامه کارآمدی گروهی از 0 تا 10 (عدم اطمینان تا اطمینان کامل) درجه بندی شد، که منعکس کننده قضاوت های توانایی افراد بود. همچنین آن ها کارآمدی گروهی را نه فقط مجموعه ای از باورهای کارآمدی هر فرد از اعضای یک تیم می دانستند (باندورا، 1977)، بلکه آن را خصیصه برآمده در سطح گروهی می پنداشتند (باندورا، 2000). نتایج تحلیل های آماری نشان داد که ارتباط معناداری میان پرسشنامه کارآمدی گروهی و مقیاس های انسجام گروهی وجود دارد. مقیاس انسجام گروهی شامل مواردی همچون یکپارچگی گروهی در انجام تکلیف و یکپارچگی گروهی ـ اجتماعی می باشد. در پایان نیز آن ها ادعا کردند که این پرسشنامه می تواند نسخه کامل و کاربردی برای ورزش های تیمی فراهم کند.
2-4. جمع بندی
اغلب ورزشکاران، مربیان و حتی تماشاگران ورزشی مسابقاتی را به خاطر دارند که در آنها با وجود آمادگی جسمانی و فنی، ضعف آمادگی روانی مانع موفقیت ورزشکار یا تیم بوده است (عبدالعلی زاده و همکاران، 1388). عملکرد مطلوب در ورزش حاصل ترکیبی از تواناییهای فنی (تکنیکی و تاکتیکی)، جسمانی (قدرت، سرعت) و روانی (تمرکز، اعتماد به نفس، کنترل اضطراب و …) است (روانشناسی ورزشی، واعظ موسوی 1386).
باندورا (1977) نظریه خودکارآمدی را در داخل چارچوب الگوی شناختی ـ اجتماعی توسعه داد و رفتار فرد را حاصل تعامل عوامل فردی، محیطی و رفتاری دانست. دستاوردهای اجرا مهم ترین منبع تأثیرگذار اطلاعات کارآمدی به شمار می آید، چرا که آن ها مبتنی بر تجارب غالب افراد است (باندورا، 1997). شناخت منابع اطلاعاتی خودکارآمدی و کارآمدی گروهی به ورزشکاران و مربیان کمک می کند تا آن ها بتوانند پیامدهای منفی رقابت های ورزشی را کاهش دهند. همچنین فلتز (1994) شواهدی را فراهم کرد که نشان می دهد ادراکات افراد از قابلیت اجرایشان، به طور معناداری بر انگیزش و اجرای آن ها تأثیر گذار است. مطالعه دیگر متغیرها و میانجی گرهایی که می توانند در ارتباط با باورهای کارآمدی بر اجرای ورزشکاران اثر بگذارند، به ورزشکاران و مربیان کمک می کند تا بتوانند اجرای فردی و تیمی خود را در شرایط چالش برانگیز بهبود بخشند. مطالعاتی که از مقیاس های خودکارآمدی تکلیف ـ ویژه برای بررسی اجرا استفاده کرده اند، پیامدهای رقابتی چون زمان های اتمام، درصدهای برد و باخت و امتیازات رقابت ها را مبنای سنجش اجرا قرار دادند (گیتون و همکاران، 1986؛ ریکمن و هامل، 1993).
پژوهش ها در کارآمدی گروهی به بررسی ارتباط میان کارآمدی گروهی و اجرا در ورزش پرداخته و دریافتند که دستاوردهای یک گروه نه تنها حاصل سطح آگاهی و مهارت های مختلف اعضاست، بلکه حاصل تبادل تعامل، هماهنگی و پویایی های آن ها در گروه است. همچنانکه بررسی های کارآمدی گروهی نشان می دهند، عوامل دیگری مانند انسجام گروهی (شامل یکپارچگی گروهی در اجرای تکلیف و یکپارچگی گروهی- اجتماعی)، وضعیت حریف های دیگر (از نظر قدرت و توانایی)، نتایج پیشین بین دو تیم، سطح مهارت فردی، سطح مهارت تیمی و سابقه تیمی در اجرای تیمی مطرح می شوند. بنابراین بررسی سازه ها و متغیرهای تاثیرگذار در باورهای خودکارآمدی و کارآمدی گروهی اهمیت بالایی در عملکرد فردی و تیمی ورزشکاران دارد.
فصل سوم
روش شناسی پژوهش
3-1. مقدمه
فصل سوم شامل شیوه ها یا روش هایی است که با جزئیات دقیق چگونگی انجام پژوهش را مشخص می کند. بیان روش ها با چنین جزئیاتی تکرار تحقیق را امکان پذیر ساخته و دیگران را قادر می سازد که در مورد چگونگی اثرگذاری روش ها بر نتیجه یک تحقیق قضاوت کنند. برای مثال وسایل مختلف اندازه گیری یک متغیر ممکن است بر امتیازها و شیوه های اجرای یک آزمون یا ابزار تجزیه و تحلیل آماری داده ها اثر بگذارد. یک خواننده آگاه تمایل دارد که این جزئیات را بداند تا یافته ها را به طور منطقی تفسیر کند.
3-2. روش پژوهش
این تحقیق دارای دو بخش عمده است، لذا در بخش اول از روش توصیفی و در بخش دوم رابطه علت و معلولی میان متغیرهای مستقل و متغیرهای وابسته مشخص می شود. مطالعه از نوع پس رویدادی (پس از واقعه) با طرح علی ـ مقایسه ای است. اکثر تحقیقات غیر آزمایشی از عناصر اصلی روش علمی استفاده می کنند؛ یعنی فرضیه بیان و آزمون می شود و نتایج به دست می آیند. هرچه ارتباط منطقی بین دو متغیر قوی تر باشد، احتمال وجود رابطه علت و معلولی بیش تر خواهد بود.
در این پژوهش، ابتدا نمونه ها را که در پایگاه ها و کانون های ورزشی فعال بودند، پیدا کرده و پرسشنامه را بین آن ها تقسیم کردیم. نمونه ما را 77 ورزشکار رشته های تنیس روی میز، شنا، فوتبال و بسکتبال تشکیل می دادند. دلیل کم بودن تعداد نمونه ها، کمبود دانش آموزان در برخی رشته ها بود. در رشته های تنیس روی میز و شنا تعداد کمتری ورزشکار در سطح مدارس فعالیت داشتند ولی در رشته های فوتبال و بسکتبال برای تعداد نمونه و دسترس بودن نمونه ها مشکلی نداشتیم. پرسشنامه ها بین دانش آموزان 9 تا 12 سال تقسیم شد و از آن ها خواسته شد پس از امضای والدین و رضایت آن ها، مشخصات فردی و سؤالات پرسشنامه را پاسخ دهند. دو تا سه هفته طول کشید تا همه پرسشنامه ها تکمیل و جمع آوری شود.
3-3. جامعه آماری
جامعه آماری تحقیق شامل دانش آموزان پسر 9 تا 12 سال مشغول به تحصیل در پایه های سوم، چهارم، پنجم و ششم شاهین شهر بودند که در یکی از رشته های تنیس روی میز، شنا، فوتبال و بسکتبال در پایگاه های ورزشی وابسته به آموزش و پرورش به تمرین می پرداختند. براساس گزارش کارشناس تربیت بدنی آموزش و پرورش شاهین شهر، تعداد دانش آموزانی که در زمینه ورزشی در سطح شاهین شهر فعالیت می کنند، حدود 1500 نفر می باشند، که البته در برخی رشته ها ورزشکاران بسیار بیشتر و در برخی رشته ها افراد کمتری مشغول بودند.
3-4. حجم نمونه
نمونه تحقیق تعداد 77 دانش آموز پسر 9 تا 12 سال را در بر می گرفت که در کانون ها یا انجمن های ورزشی به عنوان تیم های فوتبال و بسکتبال، تنیس روی میز و شنا به طور تقریبا دائم تمرین می کردند. نمونه گیری به صورت هدفمند و با انتخاب افراد صورت می گرفت. شرط ورود به تحقیق، داشتن تجربه و مهارت کافی و تمرین منظم در رشته مورد نظر بود. بنابراین پس از آشنایی دانش آموزان از اهداف و شیوه اجرای تحقیق، اطلاعات مورد نیاز با استفاده از ابزار مورد نظر جمع آوری شد. پس از اطمینان از دارا بودن پیش شرط های تدوین شده، از افراد خواسته شد تا پس از کسب رضایت والدین و با راهنمایی های آن ها، پرسشنامه را تکمیل کنند.
3-5. متغیرهای پژوهش
متغیرهای مستقل: سن، سابقه ورزشی و تعداد مقام های ورزشی متغیرهای مستقل تحقیق می باشند.
متغیرهای وابسته: خودکارآمدی ورزشی و کارآمدی گروهی متغیرهای وابسته تحقیق کنونی می باشند.
3-6. ابزار جمع آوری اطلاعات