شکل (1-35)
روشهای تهیه زانتنها
روشهای مختلفی برای تهیه این ترکیبات وجود دارد که در اینجا به چند روش اشاره میشود. یک روش برای سنتز رنگهای زانتن و تریآریل متان، واکنش دو اکیوالان از یک فنول استخلافدار با فتالیکانیدرید در حضور کاتالیزر اسیدی میباشد (طرح 1-16). در این روش از واکنشهای جانشینی الکتروفیلی آروماتیک، واکنش فریدل کرافتس و هالوژناسیون (طرح 1-17) استفاده میشود [48].
(74) (66) (73)
طرح (1-16)
(76) (75)
طرح (1-17)
یک روش مناسب برای سنتز ترکیبات اسپیروزانتن، تراکم 1- نفتول (طرح 1-39) یا مشتقات فنول (طرح 1-40) با اگزالیک اسید و سولفوریک اسید است که فرایند انجام واکنش به صورت تک مرحلهای میباشد و ساختار مولکول به وسیله روش X-ray مشخص شده است.
در این واکنش تراکمی یک نوع واکنش فریدل کرافتس بین 1- نفتول یا فنولهای استخلافدار و اگزالیک اسید انجام میشود [49]. به نظر میرشد که این واکنش برای 1- نفتول و مشتقات فنول عمومیت داشته باشد و اسپیرولاکتونهای متنوعی از واکنش 1- نفتول یا مشتقات اگزالیک اسید در سولفوریک اسید سنتز شده باشد.
(79) (78) (77)
طرح (1-18)
(81) (78) (80)
طرح (1-19)
واکنش آلدهیدها با رزوسینول یا 6،1-دیهیدروکسی نفتالن روش دیگری برای سنتز رنگهای زانتن میباشد. این روش توسط کاتالیزرهایی مانند متان سولفونیک اسید و روی کلرید انجام شده است. استفاده از فسفریک اسید غلیظ به عنوان حلال راندمان محصول را افزایش میدهد. کاربرد این روش برای تهیه مشتقات فلوئورسین و نفتوفلوئورسین میباشد (طرح 1-20) [50].
(85) (84) (83) (67) یا (82)
طرح (1-20)
روش مناسب دیگری که برای سنتز ترکیبات هتروسیکل اسپیرو به کار برده شده است، واکنش 2- هیدروکسی نفتالن-1،4- دی اون و آیزاتین در حضور کاتالیست است. واکنش از طریق تشکیل حدواسط a پیش میرود که در ادامه واکنش، شرایط برای بسته شدن حلقه فراهم میشود (طرح 1-21).
(89) (88) (87) (86)
طرح (1-21)
روش دیگر برای سنتز ترکیبات هتروسیکل اسپیرو، واکنش بین نینهیدرین و 2- هیدروکسی-1،4- دیاون میباشد (طرح 1-22) [51].
(90) (66) (86)
طرح (1-22)
واکنش سه جزئی 2-نفتول، 2-هیدروکسی-1،4-دیاون و آیزاتینها در حضور کاتالیست، روش مناسب دیگری برای سنتز ترکیبات اسپیروزانتنها است. از مزایای این روش کوتاه بودن زمان انجام واکنش، سادگی و ارزان بودن کاتالیستهای مورد استفاده است (طرح 1-23) [52].
(93) (86) (92) (91)