در این پژوهش، طبقه بندی ارقام بر اساس دندروگرام رسم شده به 3 گروه اصلی صورت گرفت که به شرح زیر می باشند:
گروه اول شامل دو زیر گروه می باشد که ارقام SH و ZR در یک زیر گروه و رقم KZ به تنهایی در زیر گروه دیگر قرار می گیرند. رقم KZ با ضریب تشابه 58/0از زیر گروه دیگر جدا
می گردد. ارقام SH و ZR با ضریب تشابه 88/0، بیشترین تشابه را در بین ارقام بومی به یکدیگر نشان می دهند. میوۀ رقم ZR تقریباً گرد بوده و دارای طول 4/11 سانتی متر و پهنای 10 سانتی متر می باشد. رنگ پوست میوه، سبز کمی تیره بوده و پوست آن بدون خال می باشد. زائدۀ میوه در رقم ZR بسیار کوچک و بدون زاویه است. برگ رقم ZR دارای 5/12 سانتی متر طول و به رنگ سبز کم رنگ می باشد. دمبرگ، کوتاه و نوک برگ کمی تیز است. رنگ رگبرگ اصلی و سایر رگبرگ ها از زمینۀ برگ در فلش قابل تشخیص می باشد. طول گل آذین در رقم ZR برابر با 5/19 سانتی متر و در رقم SH برابر با 14 سانتی متر است. طول و پهنای برگ رقم ZR به ترتیب، 2/17 و 7/4 سانتی متر بوده و طول پهنای برگ رقم SH به ترتیب، 19 و 5/4 سانتی متر می باشد. زیر گروه دیگر این گروه یعنی رقم KZ دارای طول گل آذین 21 سانتی متر، طول برگ 15 و پهنای برگ 7/3 سانتی متر می باشد. لازم به ذکر است که هر سه رقم در این گروه، از ارقام منطقۀ میناب بوده و از نظر اقلیمی شرایط یکسانی دارند. ارقام SH و KZ به دلیل عدم وجود میوه، امکان مقایسۀ خصوصیات مورفولوژیکی آن ها وجود نداشت که در این خصوص از مقایسۀ تاج پوشش آن ها استفاده شد(مراجعه شود به نگاره های مربوط به این ارقام در جدول های ضمیمه). رقم SH یک رقم منحصر به فرد است که دارای 6 تنه از روی سطح خاک می باشد و وجه تسمیۀ این رقم نیز در گویش محلی که با نام شش لِنگی مشهور است، از همین ویژگی ناشی می شود. کاریهالو و همکاران در 2003، میزان گوناگونی ژنتیکی ارقام هندی انبه را با استفاده از نشانگرهای RAPD انجام دادند که در مقایسه با تحقیقات انجام شده توسط موخِرجی در 1951، نِیک و گانگولی در 1950 و راجان و همکاران در 1999 که با استفاده از نشانگرهای مورفولوژیکی، همین طبقه بندی را انجام داده بودند، انطباق خوبی میان تفاوت های مورفولوژیکی شدید مشاهده شده میان ارقام هندی انبه با نتایج حاصل از تحقیق با استفاده از نشانگرهای RAPD وجود داشت.
گروه دوم با 4 زیر گروه شامل ارقام HL(حَلو)، KA(کوزَک اسبی)، GL(گُل)، MK(مَش کریم)، AM(آل مِهتری)، NB(نباتی)، AR(اربابی)، AB(عباسی) و MJ(مجلسی) می باشد.
زیر گروه نخست از این گروه شامل ارقام HL و KA می باشد که با ضریب تشابه 72/0 از یکدیگر جدا می شوند. میوه در رقم HL، کشیده و با طول 5/12 سانتی متر می باشد و پهنای میوه 5/9 سانتی متر است. در حالیکه اندازۀ میوه در رقم KA 5/7 سانتی متر به ازای طول و 5/6 سانتی متر به ازای پهنای میوه می باشد. شکل میوه در KA کمی گرد بوده و زائدۀ میوه علیرغم کوچک و بدون زاویه بودن، قابل تشخیص است. اما در رقم HL این زائده قابل تشخیص نمی باشد و میوه دقیقاً روبروی محل گلگاه، دارای انحنا به سمت داخل می باشد که این انحنا در میوۀ KA به صورت تحدب دیده می شود. رنگ میوه در HL، سبز کاملاً رنگ پریده و مایل به زرد کم رنگ می باشد و خال های تیرۀ بسیار کوچکی در سطح پوست میوه قابل مشاهده اند. رنگ میوه در KA تیره تر از HL بوده و خال های تیرۀ روی پوست میوه قابل مشاهده نمی باشند. طول فلش در KA، 5/10 سانتی متر بوده و رنگ آن سبز متمایل به زیتونی می باشد و نوک آن کاملاً تیز است. رنگ رگبرگ اصلی، کم رنگ تر از زمینۀ برگ بوده و سایر رگبرگ ها حالت کمی فرو رفته دارند. طول فلش در HL 5/16 سانتی متر و رنگ برگ، سبز زیتونی تیره و دمبرگ آن کوتاه می باشد. رنگ رگبرگ اصلی، همرنگ زمینۀ برگ بوده و رگبرگ ها نیز همرنگ زمینه می باشند. طول گل آذین در رقم HL، 5/22 سانتی متر و در رقم HL، 5/22 سانتی متر و در رقم KA 23 سانتی متر است. همچنین طول و پهنای برگ رقم HL به ترتیب 14 و 3 سانتی متر بوده و طول و پهنای برگ رقم KA به ترتیب، 5/17 و 5 سانتی متر می باشد.
زیر گروه دوم از گروه دوم شامل ارقام GL، MK و AM می باشد. رقم GLو MK با ضریب تشابه 86/0 از یکدیگر جدا می گردند. میوۀ رقم GL دارای 5/8 سانتی متر طول و 5/7 سانتی متر پهنا می باشد. زائدۀ میوه قابل تشخیص نبوده و میوه در محل قرار گیری زائده، دارای تقعر(انحنا به سمت داخل) می باشد. رنگ میوه، سبز روشن بوده و کمی لکه های زرد رنگ در سطح میوه قابل مشاهده می باشند. طول گل آذین رقم GL برابر با 19 سانتی متر و طول و پهنای برگ آن به ترتیب، 5/15 و 4 سانتی متر می باشند. در خصوص رقم MK، طول گل آذین آن برابر با 20 سانتی متر و طول و پهنای برگ آن به ترتیب، 5/15 و 3 سانتی متر می باشند. نزدیک بودن اندازه های گل آذین و برگ این ارقام، تأیید کنندۀ میزان نزدیکی ژنتیکی به دست آمده از این پژوهش
می باشد. رقم GL با رقم AM با ضریب تشابه 83/0 از یکدیگر جدا می شوند. میوۀ رقم AM بزرگتر از GL بوده و دارای 10 سانتی متر طول و 5/9 سانتی متر پهنا می باشد. رنگ میوه، سبز روشن و سطح پوست میوه دارای خال های سفیدرنگ می باشد. زائدۀ میوه بسیار کوچک است و تقریباً قابل تشخیص نمی باشد و میوه در محل زائده، نه دارای تحدب و نه دارای تقعر است. طول فلش رقم AM، 17 سانتی متر بوده و دمبرگ آن کوتاه و نوکِ آن، تیز می باشد. رنگ فلش، سبز روشن متمایل به زرد است و رگبرگ اصلی در محل دمبرگ تا تقریباً میانۀ برگ، به رنگ بنفش کم رنگ بوده و قابل تمایز از بافت فلش است، اما در ادامه به رنگ زمینه درآمده و رگبرگ ها نیز به رنگ زمینه می باشند. طول گل آذین در رقم AM برابر با 30 سانتی متر بوده و طول و پهنای برگ آن به ترتیب، 17 سانتی متر و 4 سانتی متر می باشد.
زیر گروه سوم از گروه دوم شامل ارقام NB و AR می شود که با ضریب تشابه 80/0 از یکدیگر جدا می شوند.
بررسی خصوصیات مورفولوژیکی نیز نشان دهندۀ تفاوت هایی در این ارقام می باشند. محل قرار گیری زائدۀ میوه در انبۀ AR دور از محل اتصال میوه به شاخه بوده و در رقم NB در نزدیکی قسمت انتهایی میوه قرار دارد. اگر چه این ارقام از نظر اندازۀ میوه تقریباً شبیه می باشند ولی همانطور که با مراجعه به نگاره های شمارۀ 3-1 و 3-2 قابل مشاهده می باشد، شکل میوۀ آن ها با یکدیگر تفاوت دارد. زائدۀ میوه در انبۀ AR بدون زاویه بوده ولی در انبۀ NB با زاویه و نوک تیز
می باشد. رنگ میوه در NB سبز مایل به تیره بوده ولی در AR سبز رنگ پریده می باشد. فلش ها در انبۀ AR پهن تر و دارای طول بیشتر می باشند و رنگ سبز کم رنگ تری نسبت به فلش انبۀ NB دارند. رگبرگ اصلی در انبۀ AR کمی مایل به بنفش بوده و نوک فلش به تیزی نوک فلش انبۀ NB نمی باشد. طول فلش رقم AR بیشتر از طول فلش رقم NB است و رنگ فلش NB تیره تر از فلش AR بوده و دمبرگ طولانی تری دارد. طول گل آذین در رقم NB برابر با 25 سانتی متر بوده و طول و پهنای برگ آن به ترتیب 15 سانتی متر و 5 سانتی متر می باشند. اندازه های یاد شده در خصوص رقم AR به ترتیب، 22 سانتی متر، 5/15 سانتی متر و 4 سانتی متر می باشند. نزدیک بودن اندازه های گل آذین و برگ در این ارقام، تائید کنندۀ میزانی از نزدیکی ژنتیکی بدست آمده از این پژوهش است.
زیر گروه چهارم از گروه دوم شامل ارقام AB و MJ می باشد که با ضریب تشابه 76/0 از یکدیگر جدا می شوند و این زیر گروه با ضریب تشابه 73/0 از زیر گروه سوم متمایز می گردد. میوۀ رقم AB با 12 سانتی متر طول و 8 سانتی متر پهنا از نظر اندازه تقریباً شبیه به میوۀ رقم MJ
می باشد که این اندازه ها در میوۀ MJ معادل 11 سانتی متر طول و 5/7 سانتی متر پهنا
می باشند. میوۀ رقم AB دارای یک زائدۀ مشخص و زاویه دار در قسمت نزدیک به انتهای میوه
می باشد که این زائده در میوۀ رقم MJ مشاهده نمی گردد. رنگ میوۀ رقم AB سبز تیره و پوست آن دارای خال های زرد رنگ می باشد. رنگ میوۀ MJ کمرنگ تر از AB بوده و بدون خال
می باشد. شکل میوه در MJ تخم مرغی است. طول فلش در AB 5/15 سانتی متر و رنگ آن سبز شفاف می باشد( سبز تقریباً پسته ای). طول فلش در MJ 19 سانتی متر بوده و سطح آن براق، دمبرگ کشیده، نوک برگ کاملاً تیز و کشیده می باشد. رنگ رگبرگ اصلی و رگبرگ ها از رنگ بافت آن قابل تشخیص است و کم رنگ تر از بافت می باشد. در فلش AB رگبرگ اصلی و رگبرگ ها، همرنگ بافت می باشند. طول گل آذین رقم AB برابر با 30 سانتی متر و طول و پهنای برگ آن به ترتیب، 17 سانتی متر و 5 سانتی متر بوده و این اندازه ها برای رقم مجلسی به ترتیب، 26 سانتی متر، 5/19 سانتی متر و 4 سانتی متر می باشند. اِشنِل و همکاران در 1995 در ضمن مطالعۀ 25 گونۀ انبه از مناطق مختلف جهان، متوجه شدند که ارقام هندی انبه، به طور گسترده ای در دندروگرام رسم شده بر پایۀ نشانگرهای RAPD، پخش شده اند. نتایج مشابهی نیز توسط آداتو و همکاران در 1995 با استفاده از نشانگرهای RFLP به دست آمد. در نتیجه، محققان نتیجه گرفتند که ارقام هندی، شامل گروه متنوعی می باشند.
گروه سوم شامل دو زیر گروه می باشد که زیر گروه اول شامل تک رقم KT از منطقۀ سیاهو می باشد که با ضریب تشابه 69/0 از زیر گروه دوم که شامل دو رقم KN و SN می باشد، جدا می گردد. دو رقم KN و SN با ضریب تشابه 77/0 از یکدیگر جدا می شوند. هر 3 رقم KT، KN و SN از منطقۀ سیاهو بوده و در یک اقلیم قرار دارند. اما با توجه به خاص بودن اقلیم منطقۀ سیاهو، حتی شکل تاج پوشش این درختان نیز با درختان موجود در منطقۀ میناب، تفاوت زیادی را نشان می دهد. به طور جالب توجهی، راویشانکار و همکاران در 2000، حدود 73 درصد چند شکلی RAPD را در 18 رقم انبه که بررسی کرده بودند، گزارش نمودند(130 باند چند شکلی از 178 باند کلی).
کمترین ضریب تشابه در بین ارقام بومی، 39/0 که مربوط به دو رقم SN و KN از منطقۀ سیاهو با رقم KZ از منطقۀ میناب می باشد، علاوه بر دلیل مولکولی و ژنتیکی که این پژوهش نیز به همین نتیجه دست یافته است، می تواند به دلیل شرایط اقلیمی و آب و هوایی نیز باشد. چون منطقۀ میناب تقریباً هم سطح دریا بوده و از اقلیم گرم برخوردار می باشد، اما منطقۀ سیاهو در استان هرمزگان جزو میکروکلیماهای خاص می باشد که به علت ارتفاع از سطح دریا، حتی میوه های معتدله را نیز می توان در این منطقه مشاهده نمود و گوناگونی آب و هوایی به حدی است که از میوه های گرمسیری شامل موز تا درختان میوۀ معتدله مثل گردو را نیز می توان در نقاط مختلف این منطقه مشاهده نمود.
در بررسی دندروگرام حاصل از مقایسۀ ارقام بومی استان با دو رقم شاخص وارداتی به
نام های SD(سیندری) و LG(لانگرا) نتایج زیر به دست آمد که در نگارۀ شمارۀ 4-7 و جدول شمارۀ4-3 نیز قابل مشاهده می باشند. دندروگرام مربوط به این بررسی به 3 گروه اصلی تقسیم
می شود که گروه اول شامل رقم SD می باشد که با ضریب تشابه صفر از دیگر گروه ها متمایز
می گردد. طول گل آذین رقم SD، 16 سانتی متر و طول گلبرگ آن 15 سانتی متربوده و پهنای برگ آن 4 سانتی متر می باشد.