ارزش یک آزمون برای یک محقق توسط اعتبار آن مشخص می‌شود اگر چه یک آزمون بدون پایایی نمی‌تواند معتبر باشد ولی واقعیت امر آن است که پایا نمی‌تواند گویای اعتبار آزمون باشد.
به عنوان مثال یک آزمون ممکن است دارای سیستم نمره بندی که حاوی قواعد نسبتاً ساده‌ای است مانند بخش پدیده های بالینی که به منظور اندازه گیری آن طراحی شده ناتوان خواهد بود.
آزمونهای روانپزشکی دارای شباهتهای مهمی‌با آزمونهای روانشناسی می‌باشند. اختلاف‌این دو چندان روشن نبودند و اغلب نیز نیازی به افتراق نیست. بعلا وه آزمونهایی مانند Scl90,MMPI برای هر دو منظور به کار می‌رود آزمونهای خود ارزیاب (SelfratinG) نقش مهمی‌در ارزیابی آسیب های روانی دارند. اولاً آنها از نظر آنکه به زمان و نیروی انسانی کمتری نیاز دارند اقتصادی بوده و به همین جهت برای مطالعات غربالگریبا پژوهشهای همه گیر شناسی قابل استفاده هستند. بعلاوه آنها نسبت به آزمونهایی که توسط مصاحبه گر تکمیل می‌شوند دارای سوالات بیشتری بوده و همچنین برای موضوعاتی که ممکن است نسبتاً کمتر رخ بدهند می‌توانند غربالگیری کنند.
آزمونهای خود ارزیابی همچنین در سنجش مسائلی که مربوط به وضعیتهای درونی خود هست نیز سودمند هستند‌این آزمونها دارای معایبی می‌باشند برای مثال ارزیابی پایایی آنها مشکل است. بیمارانیکه از وضعیتهای پاتولوژیک شدید رنج می‌برند نیز ممکن است فقط آنرا تکمیل کنند برخی از مطالعات انجام شده به منظور مقایسه آزمونهای خود ارزیابی با آزمونهای که توسط مصاحبه گرتکمیل میشودنیز نسبت به توافق پایین را گزارش کرده اند وجود و یا عدم وجود علایم را بیمار ممکن است منصفانه و دقیق پاسخ دهد ولی برای دادن نمره به شدت علایم ممکن است مشکل داشته باشد.
بعلاوه بیماران که بینش ضعیفی نسبت به بیماری خود دارند ممکن است از نشانه های وجود بیماری در خود غافل باشند.
scl-90
این پرسشنامه در ارزیابی طیف وسیعی از سایکوپاتولوژی ها در افراد به بیماری های مختلف استفاده شده است‌این آزمون شامل 90 سوال است که می‌تواند در کمتر از نیم ساعت تکمیل شود. انواع کوتاه تر آن نیز طراحی شده است که شامل 71 با 64 یا 58 سوال است. سیستم نمره بندی در scl-90 شامل نه گروه علایم است که شامل:‌
جسمی‌سازی ـ وسواس اجبار ـ حساسیت بین فردی ـ افسردگی ـ اضطراب ـ پرخاشگری ـ ترسهای مرضی ـ افکار پارانوید و وران پریشی می‌باشد و همچنین سه اندکس کلی دارد.
تمرکز بر وضعیت جاری فرد است هر سوال بسته به شدت آن از 4ـ1 نمره ندی می‌شود. آزمون فوق در مطالعات درمانی مختلف بکار برده می‌شود که معمولاً اسکینر و فرنی و افسردگی بوده است و اعتبار آن به خوبی ثابت شده است.
پرشنامه سلامت عمومی‌GHO:
این ابزار به طور وسیعی به منظور نحوه اندازه گیری با الگوی بیماریهای روانی در جمعیتها بکارگرفته شده است. اشکال مختلف آن وجود دارد و برای تکمیل نوع 60 آن نیاز به 12-10 دقیقه وقت است در هر سوال از جهت داشتن علامت خاصی در چند طی هفته اخیر مورد سوال.اقع می‌شود و پاسخ های مثبت نمره کلی GHO را تعیین میکند. تحقیقات چندی در جهت ارزیابی اعتبار آن صورت گرفته و حاکی از آنست که در مجموع و به حق‌این پرسشنامه دارای حالت و ویژگی در تعیین وجود سایکو پاتولوژی است.
(POMS):‌
این پرسشنامه اساساً برای پژوهش در بیماران نوروتیک طراحی شده است و گاهی در پیگیری افسردگی و اضطراب طیف وسیعی از اقدامات بکاررفته است. فرد موضوع سوالات را از نظر شدت به صورت چهار نمره‌ای پاسخ می‌دهد و‌این آزمون در زمینه تنش ـ خشم ـ افسردگی ـ توان و خستگی نمره بندی شده است.
در مروری بر مقالات که در طی سه دهه گذشته انجام شده نشان می‌دهد که میزان شیوع اختلالات روانی در کشورها و فرهنگ های مختلف به علت تفاوت در روشهای نمونه گیری ـ متنوع بودن ابزارهای مورد استفاده تکنیکهای مختلف مصاحبه و نوع نظامهای طبقه بندی متفاوت گزارش گردیده است.
مطالعات متعددی تا کنون در کشورهای مختلف جهان در زمینه عوامل موثر بر سلامت روانی دانشجویان، نحوه سازگاری با محیط دانشگاه و بیماریهای روانی در آنها انجام گرفته است از جمله در زمینه جدایی از والدین و سازگاری با محیط دانشگاه و نحوه برخورد با استرسهای محیطی (رتکا 1990) ولج موس وبتر (1991) کنی و دونالدسون (1991) پسی لی (1990) افسردگی و اضطراب دانشجویان (ابراهیم 1990 ـ اهدی 1368 ـ سلیمان پور 1369 ـ فلاحی (1370) و در مورد سلامت روانی (چان و همکاران 1983) گراتئز 1991، باهار و همکاران 1992) مطالعات مختلفی در دسترس می‌باشد.
همچنین کافی. بوالهری و پیروزی (1373) در بررسی وضع تحصیلی و سلامت روانی دانشجویان ورودی سال تحصیلی 73ـ72 چهار دانشکده علوم فنی ـ هنر ـ ادبیات دانشگاه تهران که با استفاده از آزمون scl-90-R انجم گرفت نشان دادند که در بدو شروع تحصیل از نقطه نظر سلامت روانی بین دانشجویان تهرانی و شهرستانی،‌دانشجویان دختر و پسر، دانشکده ها سهمیه قبولی پذیرفته شدگان تفاوت مهنی داری وجود ندارد. در‌این بررسی میانگین نمره دانشجویان شهرستانی در تمام ابعاد آزمون به استثنای پرخاشگری بیش از دانشجویان تهرانی بود. نمره کل آزمون دانشجویان پسر بالاتراز دانشجویان دختر بوده اما تفاوت معنی داری بین آنها مشاهده نگردیده است (کافی و همکاران بررسی وضع تحصیلی و سلامت روانی گروهی از دانشجویان ورودی 73ـ72 دانشگاه تهران انتشارات واحد پژوهش دفتر مشاوره دانشجویی دانشگاه تهران)
در تحقیقی که توسط باقری و همکاران در سال 1373 به منظور بررسی وضعیت سلامت روانی دانشجویان ورودی دانشگاه تهران صورت گرفته از فرم 12 سوالی که‌این پرسشنامه استفاده شده است که میزان اختلالات روانی 5/16% گزارش شده است در‌این تحقیق 2321 نفر از دانشجویان پذیرفته شده بطور تصادفی از بین 4100 دانشجو انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند که نتایج حاصله تحقیق حاکی از آن بوده است که 30% پذیرفته شدگان از احساس غمگینی و افسردگی و 8/26% از تحت استرس بودن ر رنج بونده اند 3/ 4 % آنها سابقه بیماریهای عصبی روانی را در گذشته خود ذکر و همچنین پذیرفته شدگان که با اولین بار و بیش از سه بار حضور در کنکور سراسرس به دانشگاه راه یافته اند از نقطه نظر سلامت روانی تفاوت معنی داری مشاهده می‌شود.
عمده‌ایراد وارده به تحقیق فوق آن است که چون مطالعه‌ای در زمینه ارزیابی اعتبار روانی آزمون G11Q12 صورت نگرفته لذا نتایج بررسی فوق از اعتبار چندانی برخوردار نبوده و همچنین نمی‌توان آن را به جوامع دیگر تعمیم‌داد (باقری عباسی ـ همکاران، بررسی وضعیت سلامت روان دانشجویان ورودی سال تحصیلی 74ـ73 دانشگاه تهران. فصلنامه اندیشه و رفتار سال اول شماره چهار، 374 صفحه 39ـ20
بالاهنگ و همکاران د رمطالعه‌ای که با استفاده از GHQ در شهر کاشان در سال 74 داشته اند میزان شیوع اختلال روانی را 75/23 گزارش کرده اند.
آنها بعداز غربالگری استفاده از سیاهه مصاحبه بالینی بر اساس ملاکهای تشخیص DSM-3-R تنظیم می‌شود افراد مشکوک را مورد بررسی قرار می‌دهند و در نتیجه اعتبار و پایایی پرشنامه فوق نیز تعیین می‌شود. براساس تحقیق فوق میزان شیوع اختلالات خلقی 75/11% و اختلال اضطراب 08/8% برآرود شده. همچنین ارتباط معنی داری بین متغیرهای سن و جنس ـ تحصیلات ـ وضعیت تاهّل ـ وضعیت اشتغال و سابقه بیماری روانی در خانواده فرد مورد بررسی یا میزان ابتلای‌ایشان به بیماری روانی گزارش کرد و در بررسی پایایی پرسشنامه سلامت عمومی‌28 سوالی با روش بازآزمایی معنی داری را بالاتر از 001/0 نشان دادند. حساسیت 88% و ویژگی 78% برای مردان با نقطه برش 22 و حساسیت 88% و ویژگی 79% برای زنان با نقطه برش 21 عنوان شد. همچنین شیوع اختلالات 5/31% و برای مردان 2/15% گزارش نمودند (بالاهنگ ـ و همکاران، بررسی همه گیر شناسی اختلال روانی در شهر کاشان ـ فصلنامه اندیشه و رفتار، سال دوم، شماره 4 ـ1375 ص 27ـ19
صداقتی (1376) نیز به منظور بررسی سلامت روانی دانشجویان ورودی سال 77ـ1376 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی 998 نفر از کلیه رشته های پذیرفته شده را با آزمون GHQ 28 سوالی و بررسی مشخصات دموگرافیک مورد آزمون قرار داد. نتایج حاصله از‌این تحقیق حاکی از شیوع اختلالات در بین‌این دانشجو.یان 75/12% می‌باشد که در‌این بین بیشترین شیوع مربوط به دانشجویان پرستاری و مامایی با 74/20% و کمترین آن مربوط به دانشکده پزشکی با شیوع 56/7 درصد بود. همچنین میزان اختلالات با متاهّل و علاقمندی دانشجویان به رشته تحصیلی خود رابطه معنی دار آماری داشت (صداقتی ـ احمد، بررسی وضعیت سلامت روانی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ورودی سال 77ـ1376،‌پایان نامه دکتری تخصصی در روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی سال 1377).
در تعریف سلامت روانی که هدف بهداشت روانی می‌باشد بین متخصصان اختلاف نظر است و حتی روانشناسان و جامعه شناسان نیز گاهی در تعریف آن اختلاف نظر پیدا می‌کنند. می‌توان گفت منظور از ‹‹ سلامت روانی ›› سازگاری درست با خود و محیط اجتماعی است شخصی را دارای ‹‹رفتار سالم›› یا دارای رفتار شخصیت سالم خواهیم گفت که هم تکنون از نقطه نظر خویش و هم از نقطه نظر دیگران با محیط اجتماعی سازگار باشد و بتواند با دوستان ـ اطرافیانش بدون احساس فشار و تعرض های غیر ضروری زندگی می‌کند (شعاری نژاد 1354)