مدیران حاذق و ماهر مواجه مهارت های انسانی به ادراکی وقتی در اداره امور مدرسه، تامین احتیاجات واحد تحت سرپرستی رسیدگی به مشکلات دانش آموزان و تحقق اهداف واحد آموزش خود، بر اساس طرح های مختلف از توانمندیهای همکاری و همیاری به خوبی بهره می گیرند و باور دارند که تعلیم و تربیت کودکان امری دشوار و سنگین است وانجام این مهم به نحو مطلوب همسویی وهماهنگی بین دو نهاد خانواده ومدرسه را می طلبد.
اهمیت تعلیم وتربیت
تعلیم و تربیت عبارت است از تحویل و انتقال سرمایه تمدن از نسلی به نسل دیگر که خود موجب تراکم تمدن می باشد. اصل مهم تربیتی از نظردکترهوشیار اصل رفتار میباشد.
اصول تربیت از نظر وی قواعد کلی که راهنمای عمل مربیان در حل مسائل کار تربیتی از اصول تبعیت می کند. خصوصیات اصل این می باشد که کشف کردنی می باشد نه وضع کردنی یعنی یک یا چند نفر می توانند دور هم جمع شوند و با مذاکره و تبادل نظر اصولی برای تعلیم و تربیت وضع نمایند.
“دورکهایم” تربیت را عبارت از عملی می داند که نسل بالغ در باره نسلی که هنوز برای زندگی اجتماعی قادر نیست معمول می دارد. هدف تربیت این است که در خردسالان بعضی حالات جسمانی و عضلانی و اخلاقی را ترقی دهند و آنها را برای زندگی در جامعه سیاسی و در محیط مربوط به خود ایشان مهیا سازند
در بیان اهمیت تعلیم و تربیت همین بس که تحقق گوهر آدمی منوط به آن است مراقبتهایی که تحت عنوان تعلیم و تربیت در مورد آدمی اعمال می شود، شرط رسیدن آدمی به مرحله کمال است. نوزاد آدمی هر چند آدمیزاد است آدم نیست.
بشر تنها با تعلیم و تربیت آدم تواند شد. چنانچه مشمول تربیت صحیح واقع شود فرشته خویی گردد و اگر از تربیت صحیح بی بهره ماند، نه تنها استعدادها و امکانات بالقوه اش به هدر می رود بلکه به اغلب احتمال به قهقرا می رود و به مرتبه بهائم بل فروتر از آن تنزل پیدا میکند.
غزالی می نویسد:
در نوزاد در حقیقت خود طلب باید کرد تا خود چه چیزی و از کجا آمدی و کجا خواهی رفت و اندر این منزلگاه به چه کار آمده ای تو را بهر چه آورده اند و سعادت تو چیست و در چیست شقاوت تو چیست و در چیست؟
و این صفات که در باطن تو جمع کرده اند بعضی صفات ستوران و بعضی صفات ددگان و بعضی صفات دیوان و بعضی صفات فرشتگان است و تو از این جمله کدامی هستی که حقیقت گوهر توست و دیگران غریب و عاریت اند که چون این ندای سعادت خود طلب نتوانی کرد.
سپس هشدار می دهد که آدمی با اشتغال به صفاتی که بین وی و بهائم و سباع مشترک است به جای سیر به سوی کمال، سیر قهقرایی می کند و به عنوان راه نجات می نویسد که: باید پیش از آنکه ایشان تو را اسیر گیرند، تو ایشان را اسیر گیری و در سفری که تو رافراپیش نهاده‌اند از یک مرکب خویش سازی و از دیگری سلاح و این روزی چند که در این منزلگاه باشی، ایشان را به کارداری تا تخم سعادت خویش به معاونت ایشان صید کنی»
از آنچه گفته شد معلوم میشود که چرا انسان تنها موجودی است که نسبت به کیفیت زندگی خود مسئول می باشد. آدمی موجودی متفکر، دارای قوه تمیز، صاحب اراده و مختار است و اصلاح احوال و تحقق رستگاری به چگونگی برنامه هایی که برای زندگی فردی در جمعی خود تنظیم می کند به نحوه اجرای آنها بستگی دارد.
به نظر کانت اگر موجوداتی یا طبیعت برتر از انسان تربیت آدمیان را به عهده داشتند از امکانات و رشد تکامل آدمی با خبر می شدیم در رفع فعلی برآورد دقیق ظرفیت پیشرفت آدمی دشوار است زیرا بعضی چیزها توسط تعلیم و تربیت به آدمی میرسد در حالی که برخی چیزها دیگر فقط با تعلیم و تربیت در آدمی رشد می کند.
اگر می شد که به یاری افراد برجسته از طریق قدرتهای مجتمع شده عده زیادی از افراد آزمایشی در این باره انجام دهیم ممکن بود حتی بدین وسیله بتوانیم اطلاعاتی درباره عظمتی که انسان قادر است بدان نائل آید کسب کنیم
بشر تنها با تعلیم و تربیت آدم تواند شد آدمی چیزی چز آنچه تربیت از او می سازد نیست. آدمی فقط بوسیله آدمی یعنی بدست افراد تربیت شده تربیت میشود. از این رو کمبود تأدیب و تعلیم در بعضی از بزرگسالان است که آنان را به صورت مربیان نامناسب نوآموزان شان در می آورد.
اگر موجوداتی با طبیعت برتر ازانسان، تربیت آدمیان را بعهده می داشتند در آن حال احتمالا از امکانات رشد کامل آدمی با خبر می شدیم.
شورا و مشارکت در محیط های آموزشی
انسان موجودی اجتماعی است که به وسیله گروه نیازهای خود را تامین می کند مشکلات را از پیش پا بر می دارد او یا بهره گیری از قدرت فکر خود و دیگران راه های مختلف زندگی را مورد ارزیابی قرار می دهد و راه حل مناسب را انتخاب و آن را به کار می بندد. تصمیم گیری فراگیر موضوع زندگی انسان است که موفقیت یا عدم موفقیت وی مربوط به نحوه تصمیمات اوست.
تصمیم گیری آن قدر اهمیت دارد که گریفیتس آن را قلب سازمان و سایمون آن را با مدیریت برابر دانسته اند. مشارکت در امور سازمان و شوراها از ابزارهای مهم تصمیم گیری هستند این موضوع به طور کلی در آموزشگاهها به لحاظ ایجاد زمینه های همیاری و فرهنگ مشارکت جایگاه ویژه ای دارند.
جلسات شوراها مظهر و محل اتخاذ تصمیمات گروهی است که نشانگر مشارکت و مسئولیت پذیری عضویت احساس تعلق و احترام به انسانیت انسانها از سوی مجموعه می باشد و به طور کلی شوراها نقش بسیار مهمی در دور کردن ارزش ها دارند. (جامعه شناسی اول متوسطه، 1378).
انجمن اولیاء و مربیان واقعیت ها و ضرورت ها
مدرسه و خانواده و عناصر اجتماعی در تحقق اهداف تربیتی و آموزشی فرزندان مکمل یکدیگرند و هر کدام می توانند ضمن ایفای کارکردهای خویش در اجرای برنامه های تعلیم و تربیت مناسب و مطلوب فرزندان خدمات ارزنده و نقش موثری داشته باشد. از سوی والدین نخستین آموزگاران فرزندان محسوب میشود و از سوی دیگر نیز مدرسه و عوامل آن در سبط و گسترش یا خنثی سازی و محدود کردن دستاوردهای والدین نقش موثری دارند.