این نهاد در همه جامعه ها پذیرفته شده و توسعه یافته است و به عنوان مهمترین پایگاه انتقال عناصر فرهنگی، عقاید، آداب و سنن، دانشها و مهارتها و… به نسل جدید معرفی شده است زیرا خانواده از یک سوم زمینه ساز شکوفایی استعدادها و رشد جسمی، اخلاقی، اجتماعی عاطفی و عقلای کودکان و نوجوانان است و از سوی دیگر عامل موثری در ایجاد فرهنگ و تمدن بشری به شمار می آید.
جایگاه انجمن اولیاء و مربیان در نظام تعلیم و تربیت
اگر بنا باشد که جایگاه مقام و ارزش یک مسئله نسبت به موضوع کلی ترو مشخص شود باید ابتدا موضوع را بصورت کلی شناخت: تربیت به معنای عام امری است مقبول و مورد نظر اولیاء و مربیان در همه دوران و مکانی ها تا جایی که در دنیای امروز همه ملل و اقوام تربیت را نوعی سرمایه گذاری قلمداد می کنند و مدرسه را بعنوان یک کارگاه صنعتی تلقی میکنند.
در ارتباط با جایگاه و ارزش همکاری و ارتباط خانه و مدرسه در تعلیم و تربیت باید در ابتدا متوجه این امر شود که یادگیری همان تغییر رفتار است و هدف اصلی تعلیم و تربیت می باشد. با توجه به این که تعلیم و تربیت از نظر مرحوم دکتر محمد باقر هوشیار عبارت ازفعل و انفعالی است میان دو قطب سیال که سبوق به اصل و متوجه به هدفی و مستلزم طرح و نقشه ای می باشد
نمی توان فردی را آموزش داد بدون توجه سوابق گذشته اش و با محیطی که قبلاً درآن زندگی می کرده و هنوز هم مدت زیادی از وقتش را در آن بسر می برد، اما اعتقاد داریم که زمانی می توان خوب آموزش داد که ویژگی ها و نقاط ضعف و مثبت بچه ها خوب شناخته شود.
جذب همکاری اولیاء و مربیان و ایجاد رابطه حسنه با اولیاء
نکته ای که در بر قراری رابطه حسنه نقش اساسی دارد درک علائق اولیاء و علاقمندساختن آنها به مدرسه و برنامه های آموزشگاه هاست . بدون تردید اکثر ویا تمام اولیا علاقه مند به همکاری با مدرسه هستند و دوست دارند که به نحوی در امور مدرسه سهیم بوده و موجب سربلندی فرزند خود شوند اما همانطور که همه افراد از نظر توانایی ها و امکانات با هم تفاوت دارند، اولیاء نیز دارای استعدادهای توانایی ها و امکانات متفاوتی هستند، مدیر باید یا کمک اولیاء و دانش آموزان مهارتها، فنون ها، توانایی ها، و علائق اولیاء را مورد شناسایی قرار داده و یا تماس با آنها نیازهای مدرسه را تشریح کند و ضمن اعلام نیاز به کمک و مساعدت آنها و مغتنم شمردن خدمات آنان، از آنها بخواهد که بطور داوطلبانه برای یک یا چند نوع کمک که تا علائق شغلی، تحصیلی و اجتماعی و فردی آنها هماهنگی دارد اعلام آمادگی کنند. بدون تردید برقراری روابط حسنه با اولیاء و جلب همکاری آنها می تواند منشأ آثار مثبت و سازنده گوناگونی باشد که به چند نمونه اشاره می گردد.
(کمک به شناخت ویژگیهای روانی، جسمی، اخلاقی، رفتاری، استعدادها، ناراحتی ها و مشکلات دانش آموزان.
(کمک به شناخت وضع خانواده از نظر فرهنگی، اخلاقی، اقتصادی و غیره که بر رفتار و فکر دانش آموزان تاثیر دارد.
(بررسی نارسایی های آموزشی و اشکالات کار دانش آموزان در یادگیری (درسی، رفتار و پیشرفت تحصیلی).
(کمک به شناخت. بررسی و ارزیابی روش های آموزشی
(کمک و برنامه ریزی و اجرای برنامه های آموزش
(حفظ رابطه مدرسه و جامعه و مشارکت مدرسه در حل مسائل روز
مدرسه باید دارای فعالیتهای تربیتی فوق برنامه باشد.
معمولاً برنامه خشک آموزش مدارس خسته کننده و ملال آور است. در کنار این برنامه رسمی باید فعالیتهای تربیتی مدرسه توسعه یابد. ورزش و هنر دو عرصه بسیار جاذب برای پر کردن اوقات فراغت دانش آموزان وپرورش استعدادهای آنان میباشد.
انجمن اولیاء و مربیان و ستاد تربیتی طبق وظایفی که دارند باید در جهت تنظیم و توسعه امور فوق برنامه فعالیت نمایند و مدرسه را مجهز به یک نظام تربیتی و فرهنگی و هنری و ورزش مناسب کنند. فعالیتهای پرورش باید متناسب با علائق و نیازهای روانی و اوقات فراغت و استعدادهای دانش آموزان برنامه ریزی گردد. بهره گیری از نیروی فکری و توان کاری دانش آموزان در هدایت و به ثمر رساندن این برنامه ها اهمیت بسزایی دارد.
تشکیل انجمن ها و گروههای علمی، ادبی، روزنامه نگاری، سیاسی، هنری، ورزشی و دینی ایجاد رقابت مثبت و سازنده بین آنها و نقد و بررسی کار گروه به کمک خود دانش آموزان و تجلیل از پیشرفت های آنان از عوامل مهم توفیق در سازماندهی فعالیت های فوق برنامه است.
معلمان و مربیان در توسعه برنامه های مذکور نقش اساسی دارند و باید با آموزش وتوجیه دانش آموزان و اصلاح کار آنان، راه را برای رشد این برنامه ها هموار سازند و از تجربیات مدارس فوق برای اعتلای برنامه های پرورش مدرسه خود استفاده برند.
مدرسه باید با خانه پیوند تربیتی و آموزشی داشته باشد.
دو نهاد خانه و مدرسه نقش اساسی در تکوین شخصیت کودکان و نوجوانان دارند بین روشها ومنش های خانه ومدرسه باید همسویی وتشابه وجود داشته باشد ویکی ازاین دو کانون کار دیگری را خنثی نکند بلکه به عنوان دو جریان همدل و مکمل عمل کنند. مدرسه باید پیشاهنگ ایجاد ارتباط با خانه باشد و با تشکیل کلاسهای آموزشی خانواده و برگزاری جلسات انجمن اولیاء و مربیان اسباب مشارکت فکری اولیاء را در امر تعلیم و تربیت فرزندانشان فراهم نماید.
انجمن اولیاء و مربیان یک جریان تربیتی است که باید راههای توسعه همکاری خانه و مدرسه را مطالعه کند و طرحهای مفید و موثری بدهد. منظور از همکاری، همان مشارکت آموزشی و تربیتی اولیاء برای تحقق اهداف مدرسه است.
معلمان هر کلاس باید با اولیای دانش آموزان ارتباط داشته باشند و جریان پیشرفت آموزشی و تربیتی بچه ها را به آنان گزارش دهد و همفکری و همیاری اولیاء را ازاین طریق جلب کنند.