شکل 15. نمودار boxplot حداکثر فشار پیک کف پایی در ناحیه متاتارس اول در گروه های مطالعه 58
شکل 16. نمودار هیستوگرام توزیع حداکثر فشار پیک کف پایی در ناحیه متاتارس در گروه های مطالعه 58
چکیده
زمینه : فشار بالای کف پا با ایجاد زخم پا در بیماران دارای دیابت که ممکن است به علت نوروپاتی محیطی، فاقد حس محافظت کننده باشند، همراهی دارد. بنابراین مشخص ساختن توزیع افزایش فشار کف پایی می تواند منجر به شناسایی بیماران در خطر پیدایش زخم پا شود.
هدف: مطالعه حاضر با هدف ارزیابی توزیع فشار های کف پایی در بیماران دیابتی دارای نوروپاتی و مقایسه آن با بیماران دیابتی بدون نوروپاتی انجام شده است.
مواد و روش ها: بیماران به چهار گروه تقسیم شدند: گروه کنترل شامل 19 بیمار؛ گروه دارای نوروپاتی خفیف شامل 15 بیمار؛ گروه دارای نوروپاتی متوسط شامل 20 بیمار؛ و گروه دارای نوروپاتی شدید شامل 17 بیمار. توزیع فشار کف پایی با ایستادن فرد در وضعیت پابرهنه بر روی دستگاه Foot Pressure (GP MultiSens) اندازه گیری شد.
یافته ها: بیماران دارای نوروپاتی شدید حداکثر فشار پیک کف پایی بزرگتری در سه ناحیه وسط پا، پاشنه پا و قدامی داخلی پا داشتند. در ناحیه وسط پا قابل ملاحظه ترین تفاوت بین گروه ها مشاهده شد: گروه کنترل (32.3 ± 17.9 kPa)، گروه نوروپاتی خفیف (24.0 ± 17.9 kPa)، گروه نوروپاتی متوسط (21.5 ± 12.6 kPa) و گروه نوروپاتی شدید (22.9 ± 10.7 kPa) (p=0.02).
نتیجه گیری: با پیشرفت نوروپاتی میزان فشار در نواحی قدامی داخلی پا، وسط پا و پاشنه پا بیشتر می شود ولی توزیع فشار کف پایی تغییر نمی کند.
کلیدواژگان: بیومکانیک، دیابت شیرین، نوروپاتی، فشار کف پایی

مطلب مرتبط :   دانشگاه شهید چمران و اندازه گیری

فصل 1. مقدمه
1- 1. دیابت و نوروپاتی دیابتی
1- 1- 1. اپیدمیولوژی
در سال 2011 ، حدود 7 درصد از جمعیت دنیا مبتلا به دیابت بوده اند که 80 درصد از این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می کردند. تخمین زده می شود که تا سال 2030 این تعداد حدود 8.3 درصد جمعیت دنیا را شامل شوند. دیابت قندی از معضلات مهم سلامت جامعه جهانی است که شیوعی بین 8-5 درصد در نقاط مختلف ایران دارد (1, 2).
نوروپاتی دیابتی یکی از شایع ترین عوارض میکر وواسکولار دیابت است. نوروپاتی قرینه دیستال و پلی نوروپاتی شایع ترین انواع نوروپاتی دیابتی هستند که موجب ناتوانی قابل توجهی می شوند (3, 4). درد شدید، کاهش و فقدان حس و افزایش خطر ایجاد زخم پا و آمپوتاسیون از عوارض نوروپاتی دیابتی است (3). در مطالعه ای در دانشگاه علوم پزشکی تهران، زخم پای دیابتی در 15 درصد موارد کاهش یافت که به علت کنترل بهتر بیماران و محدود کردن آمپوتاسیون است (5).
بروز پلی نوروپاتی در بیماران دیابتی 50-10% است (3, 6). نوروپاتی در 10% بیماران در زمان تشخیص وجود دارد. به طور کلی 50 % آنها پس از گذشت 25 سال از بیماری به آن مبتلا خواهند شد (7, 8). خطر قطع پا در تمام طول زندگی در بیماران مبتلا به پلی نوروپاتی 15 % است (7). اولین مرحله در ایجاد زخم پا و قطع آن، پلی نوروپاتی است. نوروپاتی با ایجاد بی حسی در پا و اختلال در درک حس عمقی، پا را در معرض ایجاد زخم قرار می دهد. زیرا با ایجاد بی حسی و نقص در درک حس عمقی وزن و بار اضافی و نامناسب به پاها تحمیل می شود و زخم در مناطقی که دقیقاً نقطه انتقال فشار هستند ایجاد می شود (5).
1- 1- 2. پای دیابتی
زخم پا یکی از مهمترین عوارض دیابت است که خطر آن طی سال های حیات بیماران دیابتی به 15 درصد می رسد. هر سال بیشتر از یک میلیون نفر از افراد دیابتی پای خود را به علت این بیماری از دست می دهند یعنی در هر 30 ثانیه یک قطع پا ناشی از دیابت اتفاق می افتد (9). شیوع آمپوتاسیون یا قطع اندام در دیابتی ها 15 برابر افراد غیر دیابتی است و شیوع مرگ و میر سالانه در افرادی که به علت دیابت تحت عمل جراحی آمپوتاسیون اندام قرار می گیرند، 39 تا 68 درصد است (10). شیوع زخم پا در کشورهای پیشرفته % 4-10 و جدی ترین عارضه پای دیابتی آمپوتاسیون می باشد حدود 40-70% همه آمپوتاسیون های غیر تروماتیک در اندام تحتانی در جمعییت دیابتی انجام می شود و بیماران با دیابت ملیتوس و نوروپاتی محیطی در معرض شکستگی پوست ومتعاقب ان آمپوتیشن اندام تحتانی می باشند. در حقیقت عدم آگاهی از ترومای مکرر در سطح پلنتار درطی راه رفتن به علت نوروپاتی (9, 11) منجر به آسیب می گردد.
اصطلاح پای دیابتی، شامل طیفی از ناهنجاری هاست که: پای در معرض زخم (پای نوروپاتیک و پای دارای اختلال عروق محیطی )، پای زخم شده و پای شارکوت را شامل می شود (12). هزینه مراقبت از بیمار دیابتیک دارای زخم پا 4.5 برابر افراد دیابتیک فاقد زخم است (13).