مقاله فرایندهای زیستی و خانواده

کاتالیزگرهای زیستی
بسیاری از فرایندهای صنعتی به اعمالی بستگی دارند که با کاتالیزگر صورت می‌گیرند. ولی کاتالیزگرهایی که برای انسان اهمیت بیشتری دارند، کاتالیزگرهای طبیعی یعنی آنزیم‌ها هستند. این مواد فوق العاده پیچیده، پروتئین های بزرگی هستند که فرایندهای زیستی مانند گوارش و سنتز سلولی را کاتالیز می‌کنند.[]
کاتالیزگرهای استفاده شده برای واکنش نووناگل
یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار بر واکنش نووناگل نوع بازمورد استفاده است که به ذکر تعدادی از آنها میپردازیم.
آمینها و نمکهای آمونیوم
آمونیاک، آمینهای نوع اول، دوم و سوم به صورت آزاد و یا به صورت نمکهایشان از جمله کاتالیزگرهای به کار رفته در واکنش نووناگل هستند. از کاتالیزگرهای دیگر این خانواده میتوان به نمکهای آمونیوم و یا آمینهای اسیدهای آلی مانند اتیل دیآمونیوم استات یا پیپیریدینیوم استات اشاره کرد [].
اسیدهای لوئیس
تیتانیوم تتراکلراید
مخلوطی از تیتانیوم تتراکلراید و یک باز آلی نوع سوم در حلالهایی مانندتتراهیدروفوران به عنوان یک کاتالیزگر جدید برای تراکم نووناگل توسط لهنرت معرفی شد []. امتیاز مهم این روش آن است که در واکنشهای ترکیبهای حساس، با استفاده از این روش میتوان واکنش را در دماهای پایینتر انجام داد []. این فرایند در شکل زیر به نمایش در آمده است.
شکل ‏31: استفاده از تیتانیوم تتراکلراید به عنوان کاتالیزگر در واکنش نووناگل
کادمیوم یدید
در سال 1993 دیپاک پراجاپاتی و جانگیر ساندهوا واکنش نووناگل را در شرایط بدون حلال در حضور کاتالیزگر کادمیوم یدید انجام دادند [] (شکل ‏32).
شکل ‏32: استفاده از کادمیوم یدید به عنوان کاتالیزگر در واکنش نووناگل
روی کلرید
تراکم نووناگل سالیسیل آلدهید و مشتقات آن با ترکیبهای متیلن فعال در حضور روی کلرید گزارش شده است []
شکل ‏33: استفاده از روی کلرید به عنوان کاتالیزگر در واکنش نووناگل
جامدهای معدنی و سطوح جامد
در سالهای اخیر استفاده از جامدهای معدنی و سطوح جامد به عنوان واکنشگر و یا بستر انجام واکنش به سرعت افزایش یافته است. چون این واکنشها شرایط ملایمتری دارند و در آنها میتوان از ترکیبهایی مانند منیزم اُکسید، روی اُکسید []،Al2O3-AlPO4[]، زانتولیت []، آلومینیوم اُکسید []، کلسیت یا فلوریت [] استفاده کرد.
نمک فلزات قلیایی
فلوئوریدهای فلزات قلیایی در واکنشهای بازی به طور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله مهمترین کاتالیزگرهای این گروه پتاسیوم فلوئورید است که به دلیل خاصیت بازی قوی و قیمت کم در واکنش نووناگل استفاده میشود. در این ترکیبها، آنیون فلوئورید به عنوان یک باز، هیدروژن اسیدی را از ترکیب متیلن فعال جدا میکند [].
کاتالیزگرهای فسفات
از نمک فسفات طبیعی بهینه شده و مخلوط نمکهای فسفات با سایر نمکها به عنوان یکی دیگر از کاتالیزگرهای واکنش نووناگل استفاده میشود.