منابع پایان نامه ارشد درمورد گیاهان دارویی و کیفیت محصولات

طبق آخرین آماری که توسط وزارت جهاد کشاورزی اعلام شده است، سطح زیر کشت گیاهان دارویی در ایران به غیر از زعفران در سال 1390 برابر با 6/38419 هزار هکتار می باشد که مقام اول از آن استان خراسان می‌باشد. با توجه به آمار سال 1391سطح زیر کشت گیاهان دارویی در این استان به غیر از زعفران 13 هزار هکتار می‌باشد.(جدول 1-1, جدول 1-2).
1-7 استفاده از کودها در مزارع:
ازمیان روشهای به زراعی شناخته شده ومناسب،استفاده ازکودهای شیمیایی یکی ازموثرترین راهکارهایی است که بشرازدیربازبه منظوربهبودعملکردوکیفیت محصولات مختلف مورداستفاده قرارداده است(لیلا وهمکاران، 2003). چرا که باتامین به موقع ومسلما به میزان نیازعناصرموردنیازگیاهان می توان افزایش چشمگیری رادرکمیت وکیفیت محصول آنهاایجادکرد. (بارکر و پیلبام، 2007)
1-8 اثر عناصر غذایی بر عملکرد گیاهان:
عناصر ضروری بر اساس نیاز کمی گیاهان به دو گروه عناصر پرمصرف شامل نیتروژن، کربن، هیدروژن، اکسیژن، فسفر،پتاسیم، کلسیم،منیزیم وگوگرد وعناصرکم‌مصرف شامل آهن، منگنز، بر،روی، مس،مولیبدن، کلرونیکل تقسیم می‌شوند (معزاردلان و ثواقبی فیروزآبادی، 1381؛ سالاردینی، 1382). افزایش بیوماس محتوای دارویی با روش‌های به‌زراعی و به‌نژادی یکی از اهداف مورد نظر در تولید گیاهان دارویی می‌باشد. عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف در این زمینه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هسستند (امیدبیگی، 2005). هر عنصر ضروری فقط زمانی می‌تواند نقش خود را تغذیه به‌خوبی نشان دهد که سایر عناصر لازم به‌صورت متعادل و به نسبت‌های کافی در اختیار گیاه باشند. با افزایش مواد آلی خاک، بهینه سازی مصرف کودهای نیتروژنه، فسفاتی و پتاسیمی، تولید و ترویج مصرف کودهای حاوی عناصر ریزمغذی می‌توان عملکرد محصولات زراعی و باغی را افزایش داد (ملکوتی، 1379).
1-9 تیره کاسنی:
دراین خانواده900 جنس وحدود2000گونه وجوددارد. که بیشترین انتشار این تیره در نواحی معتدل وسرد دیده می شود . گیاهان این خانواده عموماًعلفی بوده ودارای گل آذین کاپیتول وفاقدزایدهزیربرگ یعنی (استیپول) می باشد. میوه فندقه و اغلب دارای تارهای بلند می باشد. (امید بیگی 1384)
1-10 گیاه شناسی:
ماریتیغال(silybum marianum) از خانواده کاسنی (Asteraceae)، گیاهی دارویی،علفی و یکساله است که درنقاط مختلف ایران به صورت وحشی یافت میشود. این گیاه دررویشگاههای طبیعی خوددربرخی مناطق معتدله باشرایط آب وهوای مدیترانهای قادربه گذراندن دوره ی سرمای زمستان میباشدبه همین دلیل میتواندبصورت یک محصول پاییزه نیزدرآن مناطق کشت شود،ولی درنواحی سردسیری مناطق مدیترانه ای بایددرفصل بهارکشت گردد.(امیدبیگی,2006).
1-11 نوع مواد موثره:
موادمؤثره دانه های گیاه ماریتیغال ازنوع فلاونولیگنانهاهستندکه این مواد5/1تا3 درصدوزن دانه ماریتیغال راتشکیل می دهند(دویک، 1998).این ترکیبات ازنظرشیمیایی متعلق به فنلهاهستندورنگ آنهامعمولاًزردمیباشند . مهمترین فلاونوئیدهای موجوددردانه های این گیاه عبارتنداز:سیلیبین،سیلی کریستین وسیلی دیانین که مجموعه آنهاتحت عنوان ترکیبات سیلیمارین شناخته میشوند(امید بیگی، 2006).
سیلیمارین ترکیبی ازفلاونوییدهااست که ازعصاره متانولی دانه های ماریتیغال به میزان4تا6درصداستخراج میشود (کاتیار، 2002).
1-12 موارد استفاده:
سیلیمارین ازسیلیبین مشتق شده ویک داروی محافظ کبدی است که به طوروسیعی دردرمان بیماریهای مختلف کبدی(سیروز،هپاتیت ویروسی وسمی مزمن،کبدچرب والتهاب مجرای صفرا)استفاده میشود.(کرن و همکاران، 2000). این گیاه اثرپزشکی ودارویی دارد،امابعضی وقتهابه عنوان گیاه زینتی به دلیل برگهای غیرمعمول آن پرورش داده میشود . بیش از2000سال است که دانه های این گیاه برای معالجه بیماریهای کبدی بکارمیرودوهمچنین برای معالجه مسمومیت قارچی وهپاتیت کاربرددارد(واگنر و همکاران، 1992و بوسی سو و همکاران، 1992). ازدانه های این گیاه موادمؤثری استخراج میشود (سیلیمارین)که برای درمان امراض ومسمومیتهای کبدی،سیروزکبدی وپیشگیری ازسرطان بکار میرود(هورنوک، 1992).مطالعات نشان میدهندکه سیلیمارین دردرمان هپاتیتهای حادومزمن تاثیرمی گذارد(ماگلیولو، 1978)هچنین بااثرات سمی موادمختلف سمی همانندالکل(اتانول)،تتراکلریدکربن،دزبالای استامینوفن مقابله میکند(پاتی، 1996).
1-13 پراکنش جغرافیایی:
این گیاه به طورخودرودرشمال،مغرب وجنوب ایران میروید،ولی به صورت پرورشی نیزمیتوان دراکثرمناطق ایران کشت نمود، همچنین دراکثر کشورهای غربی(آلمان، اتریش ورومانی) ودر تعدادی از کشورهای جنوب آمریکا وجنوب آفریقا، همه ساله زمین های زراعی وسیعی برای کشت ماریتیغال اختصاص می یابد (امیدبیگی 1384).
1-14 کاشت:
طریقهتکثیراین گیاه پرارزش،ازطریق بذراست. این گیاه به صورت ردیفی توسط ردیفکارغلات کشت میشودوبرای هرهکتارزمین 12تا 10 کیلوگرم بذرنیازاست(امیدبیگی،1384 ). تعداد 10 تا 12 بذردرهرمترطولی مناسب است.برای سهولت دربرداشت مکانیکی بهتراست گیاهان به صورت نواری کشت شوند،فاصله ردیف کاشت بین 40 تا 60سانتیمتروعمق کشت2 تا3سانتیمتراست؛یعنی پس ازهر 4 تا 5 ردیف،فاصلهای به اندازه 120 تا150سانتیمترخالی بماندودرتمام زمین به همین شکل عمل شود0امیدبیگی ،1384 ).ماریتیغال درطول دورهرویش به هوای گرم وآفتاب فراوان نیازدارد(امیدبیگی،1384 ). بذوردردمای 8 تا 10 درجه سانتیگرادجوانه می زنندولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بذربین 18 تا 20 درجه سانتیگراداست( امید بیگی، 1384)
1-15 خاک:
مارتیغال راتقریباًدرهرنوع خاکی میتوان کشت نمود. به شرطی که خاک کاملاًشنی وتهی ازموادوعناصرغذائی نباشد(امید بیگی، 1385).
1-16 داشت:
ماریتیغال به بسیاری ازعلفکشهاحساس است ازاین رومبارزهشیمیائی باعلفهای هرزاین گیاه بایدبادقت کامل انجام گیردودرانتخاب نوع علف کشی وغلظت وزمان کاربردآن دقت نمود؛لذاتوصیه میشودازسموم قبل ازکاشت استفاده شود(امیدبیگی،1384 ). بایدازمحصولات وجینی قبل ازکشت خارمریم استفاده کردتادرموقع کشت خارمریم باعلفهای هرزکمتری برخوردنمائیم،همچنین نبایددرچندسال پیاپی این گیاه راکشت نمودچون علف هرزمزرعه میشود (امید بیگی، 1385).
1-17 برداشت:
درکشت بهاره میوه هاازاوایل تابستان به تدریج میرسند(امیدبیگی،1384 ).. هنگام رسیدن میوه ها،گلچه هاخشک میشوندوتارهای بلندوسفیدرنگ ظاهرمیگردند. رنگ میوه های رسیده قهوه ای وبراق است. (امیدبیگی،1384 )میوه های رسیده به سهولت ازگیاه جداوبه اطراف پراکنده میشوند. (امیدبیگی، 1384 ).کاپیتولهامعمولاًدریک مرحله ودرفاصله زمانی10 تا 15روزه برداشت میشود. اواخرتیراوایل مردادزمان مناسبی برای برداشت محصول میباشد،ولی برداشت مارتیغال بدلیل وجودبرگهای بزرگ وانبوه وخارهای اطراف برگ بسیارمشکل است(امیدبیگی،1384 ). درسطح کوچک،کاپیتول ها را میتوان بادست برداشت کردولی درسطح وسیع بایدبا ماشینهای مخصوص اینکاررا انجام داد(امیدبیگی،1384 ). عملکردبذربین 1تا2تن در هکتار است (امید بیگی، 1384).