«سرمایه اجتماعی عبارتست از سرمایه گذاری و به کار گیری منابع نهفته در دل روابط اجتماعی واسه رسیدن به منافع مورد انتظار» (لین، ۲۰۰۰، به نقل از شارع پور، ۱۳۸۹؛ ۵).

اینجوری از نظر ایشون سرمایه اجتماعی از سه جزء تشکیل شده:

– منابع نهفته در ساختار اجتماعی

– توانایی دسترسی آدما به این جور منابع اجتماعی

– استفاده یا جمع آوری این جور منابع اجتماعی در عمل های هدف دار(لین،۱۹۹۹،به نقل از توسلی، ۱۳۸۴؛ ۱۰).

از این نظر منابع موجود در درون شبکه می تونن به عنوان یه سرمایه حساب شه، مثلا اگر  اعضای شبکه دارای منابع خیلی از جمله ثروت، قدرت، تحصیلات عالیه و … باشن اما این منابع فقط در این صورت سرمایه حساب می شه که فرد به اون منابع نیاز داشته باشه و در راه رسیدن به هدف به ایشون کمک کنن.از نظر ایشون سرمایه اجتماعی به صورت دو نوع عمل ابزاری و اظهاری برگشت پیدا می کنه. عمل ابزاری در جستجوی کسب منافعیه که کنشگر قبل از این مالک اون نبوده. این شکل عمل دارای سه نوع برگشت اقتصادی (ثروت)، برگشت سیاسی (قدرت) و برگشت اجتماعی (معروفیت) است و عمل اظهاری درصدد حفظ و اثبات منابعیه که کنشگر قبل از این از اون بهره مند بوده و می خواهد از هدر رفتن اون منابع جلوگیری کنه این عمل دارای سه نوع برگشته که شامل سلامت جمعی، سلامت روانی و رضایت از زندگیه. عواملی که می تونن که موجب برگشت های ابزاری و اظهاری شن متفاوت هستن باز بودن شبکه ها و روابط اجتماعی، احتمال دسترسی به پل های ارتباطی و استفاده اونا دست یابی به منابع از دست رفته در چرخه اجتماعی رو افزایش می دهد و فرصت برگشت های ابزاری رو بیشتر می کنه. از طرف دیگه هر چی شبکه روابط اجتماعی رو افزایش می دهد و فرصت برگشت های ابزاری رو بیشتر می کنه. از طرف دیگه هر چی شبکه روابط اجتماعی انسانی از روابط دوستانه و دوجانبه پربار باشه احتمال بهره مندی از آدمایی که دارای منافع و منابع مشترک هستن و احتمال حفظ منابع موجود و برگشت های اظهاری افزایش می یابد.(نون لین، ۲۰۰۱،به نقل از جواهری، ۱۳۹۰؛۷)
سلامت روانی

 

لین در مقایسه سرمایه اجتماعی با دیگه اقسام سرمایه، سرمایه اقتصادی و انسانی رو شکل های شخصی سرمایه می دونه، حال اینکه واسه سرمایه اجتماعی عنوان دارایی ارتباطی رو بکار می برد. سرمایه گذاری در این شکل سرمایه، نه روی فرد بلکه روی روابط صورت می گیرد یعنی افراد واسه دست یابی به سود در تعاملات و شبکه سازی شرکت می کنن.

اقتصاد

۲-۱-۷-۸-تئوری پیوندهای ضعیف

برابر این تئوری هر چی شدت و استواری روابط میان اعضای یه شبکه بیشتر باشه ارزش سرمایه اجتماعی کمتر و برعکس هر چی شدت و استواری این روابط ضعیف تر باشه نشون دهنده سرمایه اجتماعی بیشتره.

واضع این تئوری گرانو وتره و عقیده داره که می توان سرمایه اجتماعی رو از نظر تکرار، شدت و شمولیت نوعای جورواجور روابط مانند دوستی ها، همکاری ها مورد امتحان قرار داد. شدت استواری روابط یه گروه اجتماعی در داخل گروه موجب ضعیف کردن روابط اعضای اون گروه با بیرون می شه. ایشون عقیده داره که روابط منظم میان اعضای یه گروه منتهی به روابط ضعیف با اعضای گروه های خارجی شده و سرمایه اجتماعی کاهش می یابد و در مقابل، پیوندهای ضعیف درون گروهی موجب ایجاد روابط با افراد و گروه های خارجی شده و به ایجاد سرمایه اجتماعی می انجامد (الوانی، ۱۳۸۵؛ ۸).

براساس نظر گرانووتر قدرت یه پیوند ترکیبی خطی از زمان صرف شده در تعامل، شدت عاطفی، صمیمیت (اعتماد دوجانبه) و خدمات دوجانبه ایه که تو یه پیوند هست. پس پیوندهای ضعیف می تونن از نظر کسب منابع اجتماعی (مانند اطلاعات) مهم باشن و نباید اونا رو کم اهمیت دونست چون که این پیوندها منبع اطلاعات، انجام دادن کار، گذروندن اوقات فراغت، رابطه، درگیری اجتماعی و لذت هستن (کاستلنر، ۲۰۰۱، به نقل از محسنی، ۱۳۸۵؛ ۸۲).

۲-۱-۷-۹-وولکاک و نارایان

وولکاک و نارایان با بهره گرفتن از دیدگاه هم افزایی واسه بررسی کامل تر سرمایه اجتماعی، اون رو در سه بعد مورد آزمایش قرار میدن، این ابعاد عبارتند:

۱- سرمایه اجتماعی محدود یا درون گروهی

۲- سرمایه اجتماعی اتصالی یا برون گروهی

۳- سرمایه اجتماعی ارتباطی

سرمایه اجتماعی محدود به پیوندهای اجتماعی اشاره داره که بر شباهت و صمیمت استوار هستن. در این بعد از سرمایه اجتماعی بر منابع شخصی محدود مثل پیوندهای خانوادگی، همسایگی و پیوندهای دوستی نزدیک تأکید می شه. این نوع از سرمایه اجتماعی دو کارکرد اساسی می تونه داشته باشه، یکی این که مانند چسب اجتماعی اتحاد اجتماعی رو تقویت می کنه، دیگه این که بده بستان های خاص درون گروهی رو تقویت می کنه.

   سرمایه اجتماعی برون گروهی به اون نوع ارتباطی اشاره داره که در بین آدما به جای تکیه به نزدیکی های شخصی و هویت مشترک، بر چیزهای مورد علاقه مشترک متکیه. نموده های کلی این بعد از سرمایه اجتماعی رو می توان در شبکه های اجتماعی و عضویت در انجمن ها و گروه های غیرمحلی مشاهده کرد. تقویت اتصال با منابع خارجی و آسون کردن انتشار اطلاعات دو کارکرد اصلی سرمایه اجتماعی اتصالی هستن.

سرمایه اجتماعی ارتباطی بطور خاص به پیوندهای اجتماعات و افراد با قدرت رسمی اشاره داره و بطور عام به ارتباطات بین افراد و گروه هایی اشاره داره که در ساختار قدرت موقعیت های متفاوتی رو اشغال می کنن. این نوع پیوندها در رابطه با اعتماد به حکمرانی و نظام های کارشناسی هستن. برخلاف دو نوع قبلی این نوع سرمایه فقطً بر ارتباطات عمودی اشاره داره. کارکرد اصلی این سرمایه رو باید در دسترسی افراد و گروه ها به بخش های جور واجور دولتی و غیردولتی، تجاری و بازرگانی دید (غفاری، ۱۳۸۸؛ ۸۴-۸۲).

 

 

۲-۱-۷-۱۰-کریستین گروتیت

ایشون از دیگر افرادیه که به بحث سرمایه اجتماعی توجه داشته ایشون هنجارهای موجود در جامعه رو که در تنظیم رفتارای بین شخصی بکار میره بعدی از سرمایه اجتماعی تلقی می کندومجموعه روابط دوطرفه رسمی،قوانین سیاسی،مقررات قضایی،حاکمیت قانون ،آزادیهای سیاسی ،شهروندی ،وجود اطلاعات شفاف و مکانیسمای رسیدن به اطلاعات مربوط به انتظارات و تعهدات در رفتار رو سرمایه اجتماعی تلقی می کنه. گروتیت (۲۰۰۷)واسه مطالعه سرمایه اجتماعی در سطح کلان تو یه کشور ،معرفایی مانند تعداد و نوع انجمنا و نهادهای محلی ،اندازه عضویت افراد در انجمنا محلی،اندازه مشارکت افراد در تصمیم گیریهای جمعی ،اندازه انسجام و برابری بودن انجمنا و انسجام داخلی اونا ،اندازه فعالیت افراد در انجمنای داوطلبانه ،درک مشترک از همدیگه در اجتماع محلی،اندازه اعتماد در واحدهای تجاری،اندازه اعتماد داوطلبانه به روابط شبکه های پشتیبانی کننده ازافراد،اندازه هزینه خونواده واسه دادن هدایا و اندازه بخشش از ارث ارئه کرده(نصیری،۵۸:۱۳۸۸).

۲-۱-۷-۱۱-پاملا پاکستون

پاکستون در تلاشی بلند پروازانه واسه ترکیب بعد هنجاری و ساختاری شبکه های اجتماعی ،سرمایه اجتماعی رو تشکیل شده از دو جزء جور واجور که هر کدوم می تونن جداگونه از دیگری عمل کنن تعریف کرده.عامل های تعریف ایشون عبارتند از:

الف)اندازه پیوستگیای انجمنی(زندگی انجمنی)در بین افراد یا ساختار شبکه ای عینی

ب)پیوندای عینی بین افراد مشابه

اون واسه نشون دادن استقلال این دو عامل جدولی ساده ارائه کرده که اثرات این دو عامل جور واجور رااز هم جدا میکنه به اعتقادوی سرمایه اجتماعی وقتی وجود داردکه هر دو متغیر در سطح بالایی باشن.اگه پیوستگیای انجمنی بالا باشه ولی پیوندهای ذهنی ضعیف باشه عمل گران ممکنه به راه های دیگری (خیلی گران تر)واسه تامین همکاری ،از جمله عقد قراردادرسمی متوسل شن.اگه پیوندهای ذهنی زیاد بوده ولی پیوستگیای انجمنی در سطح پایین باشه،نیت پاک وجودنخواهد داشت به احتمال زیاد واسه شکست دادن مشکلات همکاری موثرنیازمند واسطه هایی هستیم.

مشکلات

پاکستون بین اثرات سرمایه اجتماعی در سطح فردی و اثرات اون در سطح اجتماعی تفاوت قائل شده .شک نداشته باشین ایشون تنها فردی نیس که این تفاوت رو قائل می شه اما بیان میکنه که این معنی رو می تونیم به جای این که تو یه سطح در نظر بگیریم اونرو چند سطحی در نظر بگیریم .پس نکته مهم اون هستش که لازم نیس سرمایه اجتماعی درون یه گروه واحدرابطه مثبتی باسرمایه اجتماعی در سطح اجتماع داشته باشددرواقع سرمایه اجتماعی قوی درون گروهی ممکنه اثر منفی بر وجود پیوندهای محکم در سطح اجتماع گسترده داشته باشه.واسه نمونه پیوندهای صمیمی ایجاد شده در داخل دو سنت مذهبی اصلی در ایرلند شمالی که عموما باعث همکاری خیلی موثر کاتولیک با طرفدارن کاتولیک و طرفداران پروتستانها با طرفداران پروتستان شده،موجب جلوگیری از ایجاد سرمایه اجتماعی بین دو گروه شده (جون فیلد،۱۱۰:۱۳۸۶).

۲-۱-۷-۱۲-کاکس

سرمایه اجتماعی رو به عنوان “یه جور اتصال اجتماعی تارو پود بافتار اجتماعی در نظر میگیره که در برگیرنده تعاملات زیادیه که زندگی شخصی و عمومی رو شکل می بخشه دراین تعریف سرمایه اجتماعی مثل عقلها،تعلقات و گره هاییه که بافتار اجتماعی رو محکم می کنه (شریفیان ثانی،۸۵:۱۳۸۴).

این تعریف مارا به اولین تعلقات و پیوندای موجود آدم با دور و بری ها و محیط دور و بر راهنمایی می کنه.کاکس با تکیه بر عامل اعتماد به عنوان شاخص سرمایه اجتماعی این نکته رو خاطر نشون می سازه که در صورت وجود اعتماد میان افرادواجتماعات روابط اعضای خونواده ،دوستان،همسایگان،همکاران و اجتماعات موثرتر میشه. در صورت از دست دادن اعتمادیا نبود پیروی از قوانین، رفتارای ضد اجتماعی ،جرم ،خودکشی و بقیه مسایل اجتماعی راهمراه داره (همون:۸۹).

چیزی که کاکس اونو اتصال اجتماعی (social glue) تعبیر می کنه چیزیه که “ما رو به هم پیوند میده و برحسب هویتای جمعی که در اون پرورش یافته و شرکت داشته ایم تعریف می کنه”به تعبیری میشه گفت هویتای جمعی مثل طرح و نگاریه که بر بافتار اجتماعی نقش می بنده.رسیدن به یه هویت جمعی از عناصر اصلی و ملزومات تشکیل سرمایه اجتماعی حساب می شه. تعلقات اولیه نسبت به والدین و دور و بری ها بارشدواجتماعی شدن بیشتر فرد، پروسه تشکیل هویت جمعی راممکن می سازه. فرآیندهمانند سازی با بقیه بواسطه یه جور برگشت به اجتماع وقتی صورت میگیره که تعلق مطمئن ،احساس امنیت،اعتماد و همدلی در فرد بوجود اومده باشه تا بتواندآن رو به بقیه افراد اجتماع گسترش بده.(همون:۹۰).

[۱]- Social Resource Theory

[۲]- Nan Lin

[۳]- Week Ties Theory

[۴]- Granovetter

[۵]- Linear Combination

[۶]- Intimacy

[۷]- Mutual Confiding

[۸]- Civic Engagement

[۹]- Woolcock & Narayan

[۱۰]- Synergy

[۱۱]- Bonding Social Capital

[۱۲]- Bridging

[۱۳]- Linking Social Capital

[۱۴]- Christian grootate

[۱۵]- pamela Paxton

[۱۶]- cox