معاون سابق وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نقش تلفن همراه را در شکل گیری شبکه های مجازی موثر عنوان می کند و معتقداست “تلفن همرا ه قطعا یکی از وسائل ایجاد شبکه مجازی محسوب می شود البته با توجه به نوع سرویس هائی که ارائه می شود دایره و توانمندی این شبکه مجازی می تواند متفاوت باشد. ولی در ساده ترین شکل هم قادر به تشکیل این جامعه است.”
در همین حال مهدی خدایی مدیر روابط عمومی مرکز تحقیقات مخابرات ایران در ارزیابی خود از نقش تلفن همراه بر فرهنگ کاربران ایرانی می گوید: ” برای بررسی تاثیرات این فناوری بر روی فرهنگ جامعه، باید ابتدا تاثیراتی که این فناوری بر روی عناصر تشکیل دهنده جامعه یعنی افراد آن جامعه دارد مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به گوناگونی خصیصه های فردی و تفاوت های ایدئولوژی و رفتاری انسانها ، این فناوری ارتباطی می تواند تاثیرات زیادی در زندگی فردی افراد بگذارد که مهمترین این تاثیرات در مقوله” هویت” مشخص می شود.”
وی می گوید: “افراد جامعه همواره متمایل به متفاوت بودن و برجسته بودن از جمع هستند و در این زمینه، تلفن همراه نیز امروزه مجرایی برای این تفاوت و بدنبال آن دسترسی به نوعی هویت، شده است. برای مثال در سالهای ابتدائی ورود این فناوری به کشور، تلفن همراه به عنوان نمایی از تموٌل افراد مطرح بود و امروزه مدل گوشی تلفن همراه، انتخاب زنگها، تصاویر و نحوه استفاده ازتلفن همه به نوعی نشان از هویت فرد و ویژگی های اخلاقی او دارد که این مسئله بر روی نوجوانان و جوانان با توجه به آنکه آنها نسبت به بزرگسالان بیشتر درگیر مسئله هویت هستند، تاثیرات مشهودتری دارد. اما در این بین نوع شکل گیری هویت و استقلال فردی بسیار حائز اهمیت است.”
به گفته خدایی “اگر شکل گیری این هویت به طریقی سوء باشد یا به شکل مضری این هویت شکل بگیرد و به دنبال آن بدست آوردن استقلال شخصی وسیله ای برای ناهنجاری های اخلاقی باشد این مسئله به پیکره جامعه صدمه وارد خواهد آورد .چرا که جامعه متشکل از افراد است و افرادی که هویت و استقلال ناهنجاری را در خود پرورش دهند، تهدیدی برای پیکره هنجار طلب جامعه خواهند بود. بنابراین با در نظر گرفتن این تاثیرات سوء، تلفن همراه در سطح جامعه می تواند به عنوان ابزاری مفید و هم به عنوان ابزاری مخرب و منفی در فرهنگ جامعه، مطرح شود.”
وی بر این نکته تاکید دارد ” هر فناوری جدیدی که پا به عرصه ظهور می گذارد از نظام باورها و عقاید و فرهنگ افراد یک جامعه فاصله دارد و کشور ما نیز از این امر مستثنی نبوده و در زمینه چگونگی تطبیق آن با نظام های انسانی باید سعی شود نوعی آشتی بین لجام گسیختگی فناوری و اصالت فرهنگی و باورها ایجاد نمود و این فرایند آشتی در واقع همان فرهنگ سازی است که می بایست در کشور ما نیز شکل بگیرد”.
این مقام مسوول در وزارت ارتباطات در مورد چالش های فرهنگی که تلفن همراه در جامعه ایجاد کرده است اینگونه توضیح می دهد ” وقتی فناوری مثل تلفن همراه به بازار عرضه می شود، بطن جامعه از آنجایی که تابحال با چنین مقوله ای مواجه نشده، راهکاری برای واکسینه کردن جامعه در قبال تاثیرات سوء آن فناوری ندارد. بنابراین شکل گیری فرهنگ استفاده از این فناوری در مراحل اولیه وابسته به فرهنگ شخصی افراد و پیشینه فکری، اجتماعی و خانوادگی هر فرد می شود. بطوریکه افراد با توجه به فرهنگ فردی خود می توانند از این فناوری استفاده سوء یا استفاده مفید کنند و طبیعتاً سوء استفاده از این فناوری جامعه را با برخی چالشهای فرهنگی نیز روبرو خواهد کرد “
خدایی در این مورد به ترویج پیام های کوتاه غیر اخلاقی، علنی شدن پوشیدگی های برخی شئونات و مسائل اخلاقی، تخریب حریم شخصی زندگی افراد، پخش تصاویر و فیلمهای خلاف عفت عمومی، ترویج فرهنگ بی ادبی و بی نزاکتی در جامعه، شناور شدن حوزه های عمومی و خصوصی و رواج رسم الخط لاتین در نگارش فارسی اشاره می کند.
وی در مورد تاثیر استفاده از تلفن همراه بر اجتماع گریزی افراد جامعه ، نظری منفی دارد و می گوید: ” تلفن همراه نه تنها باعث قطع ارتباط افراد با جامعه نمی شود بلکه جامعه ای که فرد می تواند با آن ارتباط داشته باشد را گسترش نیز داده است اما اتفاقی که در این بین افتاده، آن است که شکل حضور افراد در جامعه از حضور فیزیکی به سمت حضور مجازی سوق پیدا کرده است و این افزایش حضور مجازی به معنی کاهش حضور فیزیکی در جامعه است نه کاهش ارتباط با جامعه.”
به گفته خدایی “در گذشته که ارتباطات اجتماعی وابستگی بیشتری به حضور فیزیکی افراد داشت، شما برای کسب اطلاعات بیشتر روزانه از مردمان کشور دیگر باید با سفرکردن به آن کشور و حضور در آنجا کسب اطلاعات می کردید اما امروزه با حضور فناوری می توانید به صورت مجازی در هرکجای دنیا حضور داشته باشید و این از فواید این فناوری است.”
نظر خدایی در مورد تاثیر تلفن همراه بر افزایش اطلاعات کاربران از محیط اجتماعی نیز مثبت است و می گوید: ” فناوری به گسترده شدن ارتباطات کمک می کند و گسترده شدن ارتباطات نیز بستری را ایجاد می کند تا اطلاعات بیشتری در اجتماع تبادل شود”.
مدیر روابط عمومی مرکز تحقیقات مخابرات ایران استفاده از تلفن همراه را روش جدیدی برای برقراری ارتباط در جامعه می داند و براین باور است که ” فناوری تلفن همراه امروزه در دنیا به عنوان یک رسانه جمعی شناخته می شود و هدف یک رسانه جمعی نیز برقراری ارتباط در جامعه است و این رسانه در حال حاضر در اشکال مختلف از قبیل نوشت

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

اری، کلامی و تصویری نقش بسیار زیادی در ارتباطات جامعه به عهده گرفته است .”
وی نقش تلفن همراه در شکل گیری شبکه های مجازی را اینگونه ارزیابی می کند: ” هرچند این فناوری استعداد ایجاد شبکه های مجازی جدید را در خود دارد اما امروزه فناوری تلفن همراه بیشتر از آنکه تمایل به ایجاد شبکه مجازی جدید داشته باشد ، تمایل به ارتباط با شبکه های مجازی دیگر دارد .
وی معتقد است ” با اتصال این فناوری به شبکه اینترنت که بزرگترین شبکه مجازی جهان است، تلفن همراه می تواند به عنوان درگاهی برای این اتصال، نقش مهمی را بازی کند و با ایجاد این ارتباط هم نیازهای افراد به شبکه های مجازی مرتفع می شود و هم به بقاء خود و گسترش آن شبکه مجازی کمک می کند.
۲-۶ پیشینه تحقیق
تحقیق حاضر به «بررسی نقش تلفن همراه بر فرهنگ ارتباطی کاربران ایرانی» پرداخته است. تحقیقاتی که پیش از این انجام شده به دلیل قدیمی بودن تا حد بالایی کارایی خود را از دست داده و نتوانست به صورت جامع در این پژوهش مورد استفاده قرار گیرد . با این حال مروری بر تحقیقات انجام شده قبلی می تواند افق های جدیدی را در خصوص موضوع تحقیق، پیش روی محقق قرار دهد.
«نقش تلفن همراه و تاثیرات اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی آن در سطح شهر تهران “پایان نامه کارشناسی ارشد نیلوفر اسعدی مقدم ،رشته ارتباطات، گرایش تحقیق در ارتباطات اجتماعی، استاد راهنما دکتر نیک روش ، استاد مشاور محمد سلطانی فر در زمستان ۱۳۷۶٫ یکی از تحقیقات انجام شده در این زمینه است.
این تحقیق با این هدف که تلفن همراه از جمله دستاوردهای نوین ارتباطی و مخابراتی است و لزوم آشنایی با آن و کاربردهای مختلف این وسیله در جامعه ما بسیار ضروری به نظر می رسد به انجام شده وبه این نتیجه رسیده است اگرچه این دستگاه در میان بیشتر مشاغل مورداستفاده قرارگرفته اما بیشتر مردم با فلسفه موجودی این دستگاه و فرهنگ استفاده ازآن آشنایی نداشتند و بادیدی اقتصادی به این مسئله نگاه می کردند.
مقدمه :
در هر پژوهشی، تبیین روش تحقیق و مؤلفه های آن از اهمیت بالایی برخوردار است. از آنجا که تکرار پذیری پژوهش های علمی از ارکان تغییرپذیر آن به شمار می رود و بر ارزش و بهای آن می افزاید، پژوهشگر بایستی مواردی که این مهم را امکان پذیر می سازد، در گزارش خود ذکر کند.
در این راستا به تبیین روش پژوهش، جامعه آماری، جامعه نمونه، روش اندازه گیری، ابزار نمونه گیری، و روش تجزیه و تحلیل داده ها می پردازیم و چارچوب کلی کار ارائه می شود.
روش پژوهش:
در این تحقیق بنا به ماهیت موضوع، اهداف پژوهش ، سؤالات و وسعت امکانات اجرای آن ، از روش پیمایشی استفاده شده است.
جامعه آماری،
در این پژوهش مشترکان تلفن همراه استان تهران جامعه آماری را تشکیل می دهند.
جامعه نمونه:
در پژوهش حاضر، مشترکان اپراتور ایرانسل استان تهران به عنوان جامعه نمونه مورد بررسی قرار گرفتند.
شیوه برآورد حجم نمونه:
به دلیل آن که آمار دقیق مشترکان تلفن همراه استان تهران دسترس نبود، بر اساس نداشته ها و با در نظر گرفتن خطاهای احتمالی از فرمول Q کوکران استفاده شده است. که تعداد ۳۸۵ نفر بدست آمد که برای جلوگیری از خطا تعداد۴۰۰ نفر به پرسشنامه ها پاسخ دادند.
برای احتساب حجم نمونه آماری به روش زیر عمل شده است.
 
روش نمونه گیری:
در این پژوهش ، از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شده است. بدین صورت که ابتدا استان تهران را به پنج قسمت شمال ، جنوب ،شرق، غرب ومرکز تقسیم کرده و سپس حجم نمونه را بین این پنج منطقه به طور مساوی تقسیم کرده ایم.
پایه نسبت جنسیتی پاسخگویان را ۵۰ درصد زنان و ۵۰ درصد را مردان تشکیل داده اند.
روش گرد آوری اطلاعات :
در این بررسی، ابزار گرد آوری اطلاعات، پرسشنامه است که در آن از سؤالات بسته استفاده شده است. همچنین پرسشنامه تنظیمی بر اساس رتبه بندی مقیاس لیکرت طراحی شده است که به دلیل دقت در آمار به دست آمده از پاسخ های پاسخگویان ، گزینه “تا حدی” حذف شده است.
سنجش روایی و اعتبار یابی پرسشنامه :
در این پژوهش، برای رسیدن به روایی محتوایی مناسب اقداماتی در چند مرحله صورت گرفت:
ابتدا بر اساس اطلاعاتی که در ارتباط با موضوع تحقیق، در کتاب ها و تحقیقات متفاوت جمع آوری شده، مفاهیم اولیه محتوای پرسشنامه انتخاب شد و سپس با یاری اساتید راهنماو مشاور، نسبت به بررسی و اصلاح آنها اقدام گردید.
در یک جمع بندی منطقی۲۴ سؤال که نزدیکی مفهومی با موضوع قابل سنجش داشته است، به عنوان سؤال پرسشنامه انتخاب شد. برای بررسی اعتبار و همسانی درونی این پژوهش نیز از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید.
در این پژوهش، پس از تدوین پرسشنامه ده درصد از کل پرسشنامه ها به صورت آزمایشی توسط نمونه مورد نظر تکمیل شد و اعتبار یابی پرسشنامه پژوهش حاضر معادل ۸۲ درصد می باشد که رقم بالایی است و نشانگر اعتبار بالای پرسشنامه می باشد
.