پالایشگاه‌های نفت بسته به نوع خوراکی که بر مبنای آن طراحی شده اند دارای پیچیدگی‌های متفاوتی هستند که بر اساس آن میزان و نوع محصولات متفاوتی تولید می‌کنند.
میزان سرمایه گذاری برای احداث یک پالایشگاه با پیچیدگی متوسط بین ۱۸ تا ۱۹ هزار دلار به ازای هر بشکه ظرفیت پالایش است و با افزایش درجه پیچیدگی گاه تا ۲۴ تا ۲۵ هزار دلار در هر بشکه سرمایه گذاری نیاز دارد.
همانطور که از شکل 2-1 پیداست، جهت تولید بنزین از نفت خام، علاوه بر برج های تقطیر اتمسفریک و خلا، جهت دستیابی به میزان حداکثری تبدیل و نیز کیفیت مرغوب بنزین، نیاز اساسی به واحدهایی از قبیل کراکینگ {کراکینگ کاتالیستی، کراکینگ هیدروژنی(واحد آیزوماکس)}، واحد ایزومراسیون، واحد ریفرمینگ کاتالیستی و غیره می باشد. این درحالیست که در اغلب موارد میعانات گازی به دلیل کمی ترکیبات سنگین کربنی، به جهت تبدیل به بنزین نیازی به مراحلی از قبیل کراکینگ ها ندارند. از همین رو و به دلیل فرایند پیچیده و مراحل متعدد دستیابی به بنزین از طریق نفت خام، همانطور که قبلا نیز اشاره شد، هزینه تمام شده جهت تبدیل به بنزین از طریق میعانات گازی در مقایسه با تبدیل نفت خام به بنزین، بسیار کمتر خواهد گردید.
پالایشگاه‌های نفت خام شامل واحدهای پروسسی مختلفی است که در ذیل به هریک اشاره و در ادامه توضیح مختصر هر یک از موارد ارائه می گردد:
واحد نمک زدایی
واحد جداسازی اتمسفریک
واحد جداسازی خلا
واحد بهبود هیدروتریتور نفتا
واحد ریفرمینگ کاتالیستی
واحد هیدروتریتور چگالشی
واحد شکافت کاتالیستی سیالی
واحد شکافت هیدروکراکر
واحد اصلاح مرکس
واحد آلکیلاسیون
واحد دیمرزاسیون
وحد ایزومریزاسیون
واحد ریفرمینگ بخار
مخازن ذخیره نفت خام و فرآورده‌های پالایش شده
واحدهای یوتیلیتی، همانند برج‌های خنک کن، واحد آب، واحد بخار، واحد جمع آوری و تصفیه فاضلاب
2-1-1- واحد نمک زدایی
اکثر نفت های خام حاوی کلریدهای سدیم و منیزیم، اندکی سولفات، سیلیس و اکسیدهای آهن می باشند و حتی اگر در خروج از میادین نیز دارای این ترکیبات نباشند، در طول حمل و نقل به ویژه با کشتی ها، این املاح وارد نفت خام می شوند. اساس روش نمک گیری انحلال املاح موجود در نفت خام به وسیله آب است. دشواری این روش در تهیه مخلوط موثر آب و نفت، مرطوب سازی ذرات جامد و جداسازی آب شست و شو از نفت می باشد. یکی دیگر از هدف های نمک گیری، حذف ذرات جامد معلق (ذرات ماسه، رس، خاک اکسید و سولفید آهن …) در نفت خام است.
2-1-2- واحد جداسازی اتمسفریک و خلا