2 9) کلاهبرداری در شرکت های مختلط سهامی
آن قسمت از مقررات « ، 1347/12/ مصوب 24 « لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت » به موجب ماده 299 قانون تجارت مصوب اردیبهشت 1311 مربوط به شرکت های سهامی که ناظر بر سایر انواع شرکت های سهامی برخی از « قانون تجارت » و به موجب ماده 180 ، « تجاری می باشد نسبت به آن شرکت ها به قوت خود باقی است مواد این قانون (از جمله ماده 92 ) در مورد شرکت مختلط نیز لازم الرعایه می باشد. به موجب ماده 92 مذکور اشخاص زیر کلاهبردار محسوب شده اند:
1 2 9 هر کس بر خلاف حقیقت مدعی وقوع تعهد ابتیاع سهام یا تأدیه قیمت سهام شده یا وقوع تعهد و یا تأدیه ای را که واقعیت ندارد اعلام یا جعلیاتی منتشر کند که به این وسایل دیگری را وادار به تعهد خرید سهام یا تأدیه قیمت سهام نماید ، اعم از این که عملیات مذکور موثر واقع شده یا نشده باشد؛
2 2 9 هر کس به طور تقلب ، برای جلب تعهد یا پرداخت قیمت سهام ، اسم اشخاصی را برخلاف واقع ، به عنوانی از عناوین ، جزء شرکت قلمداد نماید؛
3 2 9 مدیرانی که با نبودن صورت دارایی ، یا به استناد صورت دارایی مزور ، منافع موهومی را بین صاحبان سهام تقسیم نموده باشند.
3 9) کلاهبرداری در شرکت های با مسئوولیت محدود
مصوب اردیبهشت 1311 اشخاص زیر کلاهبردار محسوب می شوند: « قانون تجارت » به موجب ماده 115
1 3 9 موسسین و مدیرانی که برخلاف واقع پرداخت تمام سهم الشرکه نقدی و تقدیم و تسلیم سهم الشرکه غیر نقدی را دراوراق و اسنادی که باید برای ثبت شرکت بدهند اظهار کرده باشند،
2 3 9 کسانی که به وسیله متقلبانه سهم الشرکه غیر نقدی را بیش از قیمت واقعی آن تقویم کرده باشند ؛
3 3 9 مدیرانی که با نبودن صورت دارایی ، یا به استناد صورت دارایی مزور ، منافع موهومی را بین شرکا تقسیم کنند.
10 تحصیل متقلبانه تصدیق انحصار وراثت
مصوب مهرماه 1309 ، هرکس با علم به عدم وراثت خود ، یا با « قانون تصدیق انحصار وراثت به موجب ماده ( 9) علم به وجود وراثی غیر از خود ، تصدیق انحصار وراثت تحصیل نماید کلاهبردار محسوب و علاوه بر ادای خسارات به مجازاتی که به موجب قانون برای این جرم مقرر است محکوم خواهد شد.
11 جعل عنوان نمایندگی بیمه
هر شخص حقیقی » ، 1350/3/ مصوب 30 « قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری » به موجب تبصره ماده 69 یا حقوقی که بدون داشتن پروانه از موسسه بیمه تحت عنوان نمایندگی بیمه برای هر یک از رشته ها قبول بیمه نماید به مجازات مقرر در ماده 238 قانون مجازات عمومی محکوم خواهد شد.
12 سوء استفاده از ارز دریافتی از دولت
هر کس برای ورود کالا ارزی از مصوب سال 1327 قانون راجع به معاملات ارزی بر طبق تبصره
( 2) ماده ( 2)دولت دریافت دارد و به مصرفی که دولت برای آن ارز داده است نرساند و یا به قیمت آزاد در بازار سیاه بفروشد ویا از طریق دیگر سوء استفاده نماید و یا جنسی که با ارز دولتی تهیه می کند از قیمت مقرر قانونی گرانتر بفروشد، کلاهبردار محسوب و بر طبق ماده 238 قانون کیفر عمومی قابل تعقیب است.
جرائم بازرگانی و اقتصادی در حکم کلاهبرداری
اول حکم کلاهبرداری در ارتباط با شرکتهای سهامی
برابر ماده 249 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 24 اسفند 1347 ، هر کس با سوء نیت برای تشویق مردم به تعهد خرید اوراق بهادار شرکت سهامی به صدور اعلامیه پذیره نویسی سهام یا اطلاعیه انتشار اوراق قرضه که متضمن اطلاعات نادرست یا ناقص باشد مبادرت نماید و یا از روی سوء نیت جهت تهیه اعلامیه با اطلاعیه مزبور اطلاعات نادرست یا ناقص داده باشد به مجازات شروع به کلاهبرداری محکوم خواهد شد و هرگاه اثری بر این اقدامات مترتب شده باشد مرتکب در حکم کلاهبردار بوده و به مجازات مقرر محکوم خواهد شد.
دوم حکم کلاهبرداری در ارتباط با شرکتهای با مسئولیت محدود
جرائم بازرگانی ناشی از شرکتهای با مسئولیت محدود که در حکم کلاهبرداری محسوب می شوند در ماده 115قانون تجارت پیش بینی و شامل موارد زیر است:
1 اظهار برخلاف واقع موسسین و مدیران در مورد پرداخت تمام سهم الشرکه که نقدی و تقویم و تسلیم سهم الشرکه غیرنقدی در اوراق و اسنادی که باید ثبت شرکت بدهند.
2 تقویم متقلبانه سهم الشرکه غیرنقدی به مبلغ بیش از قیمت واقعی.