شکل 4-1ریزنمونه کشت شده در آزمایش فسفات …………………………………………………………………. 37
شکل 4-2 ریشههای ایجاد شده بر روی ریزنمونه برگی گیاه پپرومیا …………………………………………. 38
شکل 4-3 ریزنمونه ریشهدار شده پپرومیا در محیط تلقیح شده با باکتری …………………………………… 43
شکل 4-4 ریزنمونه پپرومیا تلقیح شده با تیمار باکتریایی محرک رشد ……………………………………….. 43
شکل 4-6 اندامزایی مستقیم قطعات برگی گیاه پپرومیا (ریشهزایی) …………………………………………… 60

جدول علائم و اختصارها:
معادل فارسی معادل انگلیسی علامت
ام اس Murashic and Skoge MS
آی ای ای Indol Acetic Acid IAA
ای بی ای Abscisic Acid ABA
ان ای ای Naftalin Acetic Acid NAA
آی بی ای Indol Butyric Acid IBA
پی جی پی آر Plant Growth Promoting Rhizobacteria PGP
چکیده:
باکتریهای محرک رشد گیاهی به عنوان یکی از راههای افزایش رشد گیاه شناخته میشوند. امکان استفاده از این موجودات در تحقیقات آزمایشگاهی گیاهی از جمله کشت بافت گیاهی هنوز در حال بررسی است. با توجه به اینکه این میکروارگانیزمها انواع مواد (از جمله اکسین، سیتوکینین، جیبرلین و سیدروفورها) را به محیط اضافه میکنند، احتمال اینکه بر روی مراحل مختلف کشت بافت از ایجاد کالوس تا مرحله انتقال به خاک اثرات مثبتی داشته باشند وجود دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثرات دو باکتری محرک رشد گیاهی بر روی تکثیر گیاه پپرومیا از طریق کشت بافت بود. آزمایش به صورت طرح فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتور باکتری محرک رشد شامل سطوح: 0: شاهد (بدون باکتری)، 2: Azospirillum lipoferrum، 3:Pseudomonas fluorescent و فاکتور هورمون شامل: 0: بدون هورمون، 1: سطح هورمون برابر با 5/1 میلیگرم در لیتر IAA و 1 میلیگرم در لیتر 2IP و 2: مقدار هورمون دو برابر غلظت قبلی بودند. قبل از کشت مقدار 08/0 میلی لیتر از کشت مایع باکتریها، بر روی محیط کشت تلقیح شد و سپس جوانههای پپرومیا در محیطهای مذکور کشت شدند. بعد از گذشت 4 هفته از کشت، جوانههای کشت شده گیاه پپرومیا به اندازه کافی رشد کرده و قابل انتقال به خاک شدند. قبل از انتقال گیاهچههای جوان به گلدان و بعد از طی کردن مراحل سازگاری اندازهگیری صفات مورد نظر انجام شد. نتایج نشان داد در آزمایش درون شیشهای اثر متقابل هورمون و باکتری بر کل طول ریشه و میانگین طول ریشه معنیدار بود. تیمارAzospirillum بدون هورمون دارای بیشترین طول ریشه بود و اختلاف معنی دار با دیگر تیمارها داشت. اثر اصلی باکتری بر طول ساقه و تعداد برگ معنیدار بود. مشاهده شد تلقیح ریزنمونهها با هر دو باکتری نسبت به شاهد باعث افزایش معنیدار طول متوسط شاخههای باززا شده گردید. افزایش طول ساقه در تیمارهای باکتری نسبت به شاهد در حدود 5/1 برابر بود. در مرحله سازگاری، اثرمتقابل هورمون و باکتری بر تعداد برگ، توسعه برگی و وزن خشک و اثر باکتری بر وزن تر و اثر هورمون بر کل طول ریشه و وزن خشک معنیدار بود. در کل تلقیح با باکتری تاثیرات مثبتی بر تعداد برگ، توسعه برگی، طول شاخه و طول ریشه داشت. ولی تاثیر منفی تلقیح باکتری بر وزن تر و خشک مشاهده گردید. افزایش سطح هورمون تاثیر مثبت بر طول کل طول ریشه داشت.
کلمات کلیدی: کشت بافت،lipoferrum Azospirillum، Pseudomonas fluorescent، فیتوهورمون، پپرومیا.
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1 گیاهشناسی پپرومیا
گیاه پپرومیا (برگ قاشقی) از جنسPeperomia و خانواده Piperaceae میباشد. این جنس دارای بیش از ۱۰۰۰ گونه مختلف از گیاهان همیشهسبز بالارونده است که اغلب آنها برگهای زیبایی دارند. گونه مذکور بومی نواحی استوایی آمریکا بوده و گیاهی است بسیار کم رشد که ارتفاع آن به حدود ۸ تا ۲۵ سانتیمتر میرسد. برگهای آن بسیار زیاد و قلبی شکل میباشند که از قسمت مرکزی گیاه خارج میشوند. برگهای پپرومیا صورتی کمرنگ میباشد. گلها به رنگ سفید و به شکل گل آذین سنبله مانند و به طول ۱۲ تا ۱۵ سانتیمتر هستند و از اوایل بهار تا اواخر پاییز به چشم میخورند. این گیاه به نور متوسط، حرارت زیاد، خاک همیشه مرطوب، رطوبت ۵۰ تا ۹۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج دارد. کود مورد نیاز این گیاه را می‌توان به میزان ۲ گرم در لیتر، هر دو هفته یکبار از فروردین تا مهرماه، مورد استفاده قرار داد (کریمی، 1390).
1-2 نگهداری گیاه پپرومیا
پپرومیا گیاهی است گرمسیری با برگهای چرمی شکل و قاشقی (شکل1-1)، این گیاه دارای نیاز آبی کم (بسته به شرایط محیط) میباشد، و همچنین نیاز نوری کمی دارد و سایه آپارتمان را به خوبی تحمل میکند، هم بصورت مجزا و هم در کاشت گروهی زیباست. این گیاه اگرچه رشد سریعی ندارد، ولی در هر شرایطی در آپارتمان پرورش مییابد. معمولا آنها را در تراریوم و باغ شیشهای یا مجموعهی گلهای یک سبد پرورش میدهند. با توجه به شکل ظاهری و نحوهی رشد آنها را به سه گروه تقسیم نمودهاند: گروه اول: بوتهای که دارای دمبرگهای قرمز هستند، بعضی نیز برگهای گوشتی و قلبی شکل دارند، گروه دوم: دارای ساقههای بلند و قرمز رنگ هستند و بعضی ساقههای گوشتی دارند و لبه برگها ارغوانی است و گاه سطح برگ با موهای بسیار ظریفی پوشیده شده است. گروه سوم: گروه بالارونده که به داربست یا قیم بسته میشوند و بالا میروند، با اینکه از گلدان آویزان میشوند و دارای ساقههای قرمز و بسیار ظریف نقرهای و بعضی دارای برگهای سبز آبدار هستند و بخصوص برای گلدانهای آویز بسیار مناسبند. گیاه پپرومیا یک ساقه گلدهنده با شاتونهای سبز رنگ تولید میکند که ارزش زینتی ندارد، زمانی که این گیاه به گل میرود، کیفیت برگها و زیبایی آن کمتر میشود، با حذف ساقههای گلدهنده میتوان گیاه را مرتب به حالت رویشی و نونهالی مشاهده کرد. این گیاه به سرمای زیاد مقاومت ندارد و حداکثر میتواند در زمستان 15 درجه سانتیگراد را تحمل نماید و در فصل رشد دمای 24 تا 30 درجه برای آن بسیار مناسب است. این گیاه در زیر تابش اشعه فلورسنت پژمرده میشود و نیاز چندانی به آب ندارد و همیشه مقدار زیادی آب در برگهای آن وجود دارد و سطح خاک گلدان بین دو آبیاری باید کاملا خشک شود، ولی نباید آبیاری آنقدر به تعویق افتد که برگها پژمرده شوند. در زمستان به آب ولرم نیاز دارد و مقدار آبیاری باید بسیار کمتر باشد، ریشه آن سطحی است و گسترش چندانی ندارد و در هوای آلوده، زرد و خشک میشود، در صورت آب دادن زیاد اطراف یقه ساقه، موجب پوسیدگی اطراف آن میشود. میزان رطوبت هوای لازم برای این گیاه حدود 50 درصد است، چنانچه رطوبت و حرارت و سرما از حد خود تجاوز کند، لکههایی بر سطح برگ ظاهر میشوند، برگ را بیحس میکنند و میافتد. هر دوماه یکبار سطح خاک گلدان را باید خراش داد تا هوا به داخل آن نفوذ کند و در فصل بهار گلدان را در فضای آزاد در محلی سایه قرار دهید تا حالت طبیعی خود را به دست آورد. هر اندازه قابلیت نفوذ خاک این گیاه بیشتر باشد ریشه و ساقه از پوسیدگی محفوظ خواهد بود. بهتر است برای تهیه خاک گلدان این گیاه یک قسمت پیت بعلاوه یک قسمت ماسه به همراه یک قسمت خاک باغچه استفاده شود و کف گلدان مقداری ماسه و سنگریزه بریزید، زمان مناسب برای تغییر گلدان این گیاه فصل بهار است. پپرومیای ابلق یا سفید با قلمههای بذر و ساقه تکثیر میشود و پپرومیای سبز با قلمههای برگ و ساقه تکثیر میشود. بهتر است در بهار و تابستان از قلمههای یک ساله برای گیاه استفاده نمود و برای این کار قلمه را به میزان 4 تا 5 سانتیمتر در ماسه شسته فرو برده و در محلی که دمای آن 18 درجه باشد در تاریکی قرار میدهند. در مورد انواع گوشتی آن برگ را روی سطح ماسه خوابانیده و روی آن ماسه شسته میریزند، پس از مدتی در انتهای رگبرگها ریشه ظاهر میشود (کریمی، 1390).
1-3 نقش کشت بافت در تکثیر گیاهان