بدین نتیجه رسیدند که پیش‌بینی‌های سود توسط مدیریت ازدقت بالاتری نسبت به پیش‌بینی سود توسط تحلیل گران مالی برخورداراست. با این حال نتایج آنها از لحاظ روش های آماری معنی دار نبودند(توارک و همکاران،1976،ص254-224) .
رولاند نیز نمونه‌ای از پیش‌بینی تحلیل‌گران مالی را قبل و بعد از انتشار پیش‌بینی‌های مدیریت مورد آزمون قرار داده است او نیز نتوانست فرضیه صفر آماری را رد نماید بدین‌سان تحقیقات او نیز مشابه تحقیقات بیسی است(رولاند،1978،ص477-439) .
جگی در تحقیقی مشابه تحقیق رولاند که آن را انجام داد بدین نتیجه رسید که پیش‌بینی‌های مدیریت بطور معنی داری بهتر از پیش بینی های تحلیل گران مالی است (جکی و بیکی،1980،ص96) .
وایمیر نیز، پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران مالی را قبل ازانتشار پیش بینی مدیریت موردآزمون قرار داد، او به این نتیجه دست یافت که پیش‌بینی‌های مدیریت به طرزمعنی‌داری صحیح تراز پیش‌بینی‌های تحلیل گران مالی است.هم چنین نشان داد که پیش‌بینی‌های مدیریت حاوی بار اطلاعاتی است(وایمیر،1985،ص718-703) .
جان هیسل و رابرت جنین یافتند که پیش‌بینی‌های مدیریت که همزمان یا قبل از انتشار پیش‌بینی تحلیل‌گران مالی است صحیح تر از برآوردهای تحلیل گران مالی است و این درحالی است که پیش‌بینی تحلیل‌گران مالی در شروع نه هفته بعد از انتشار پیش بینی های مدیریت بسیار صحیح‌تر می باشند (هیسل وجنین،1986،ص58) .
گرین و سگال پیش‌بینی‌های مدیریت را در بیست و پنج شرکت در سال‌های 1965-1963 با پیش بینی های مدل های ساده سری های زمانی مورد آزمون و مقایسه قرار دادند نتایج تحقیق این دو محقق تفاوت معنی داری را بین پیش بینی ها نشان نداد(گرین و سگال،1966،ص36-21) .
کاپلاندو و مارینو پرسش دقت پیش بینی سود را با نمونه پیش تر و دقیق تر مورد آزمون قرار دادند آنها با مقایسه دقت پیش بینی سود توسط مدیریت و شش مدل ساده سری زمانی برای 50 شرکت که در مجلۀ وال استریت پیش بینی مدیریت آنها انتشار یافته بود بدین نتیجه رسیدند که پیش بینی های مدیریت از سود در مقایسه با پیش بینی های مدل های ساده سری زمانی ، از دقت بالاتری برخوردار است(کاپلاندو و مارینو،1972،ص512-497).
در ایران تحقیقاتی در این زمینه در بازار بورس اوراق بهادار انجام گرفته است که به تعدادی از آنها اشاره می‌شود:
حمید خالوزاده « آیا قیمت سهام در بازار بورس تهران قابل پیش‌بینی است؟ » براساس این تحقیق، بررسی موردی سری زمانی قیمت سهامی شرکت شهد ایران نشان داد که ماهیت قیمت سهام آن به صورت تصادفی و غیر اقتصادی است(خالوزاده ،1375)2.
رضا راعی طراحی مدل سرمایه‌گذاری مناسب در سبد سهام با استفاده از هوش مصنوعی (شبکه‌های عصبی) که توسط راعی انجام شده است، نشان داد که رفتار بازده سهام تصادفی نبوده و دارای روند خاصی است (راعی،1377)3.
محمد، نمازی تغییرات قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران، به صورت مستقل و تصادفی نبوده و روند و الگوی خاصی در رفتار قیمت‌ها مشاهده می‌شود و آگاهی از این الگو می‌تواند در جهت کسب منافع بیشتر به سرمایه‌گذاری کمک نماید (نمازی، 1375)4.
اساساً این تحقیق نیز در ادامه این تحقیقات انجام می شود و بر آن است که پیش بینی مدل باکس ـ جنکینزاز سود را مورد آزمون قراردهد.
فصل سوم:
روش‌ اجرای تحقیق
1-3. مقدمه
این فصل به مطالب مربوط به روش‌شناسی پژوهش نسبت دارد ف مقصود اصلی هر پژوهش علمی، شناخت پدیده‌های طبیعی و کشف روابط میان آنهاست. پژوهش علمی یک کوشش نظامدار برای پاسخ دادن به پرسش‌هاست. روش‌شناسی، بدنه روش‌های مورد استفاده در شاخه ویژه‌ای از یک فعالیت است.
فعالیت مورد بررسی در این پژوهش شناخت و مطالعه سری‌های زمانی باکس ـ جنکینز در پیش‌بنی سود است.
همانگونه که در گذشته اشاره گردید محور پژوهش حاضر، پیش‌بینی سود شرکت‌ها و مقایسه میزان دقت آنهاست زیرا پیش‌بینی مهم‌ترین عنصر برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری درست، صحیح و به هناگم صاحبان نفع شرکت می‌باشد. بدین ترتیب با ارتقاء توان پیش‌بینی سود شرکت‌هآ‌امکان برنامه‌ریزی درست مالی در محیط پرتلاطم و متغیر در برابر رقبای توانمند، میسر می‌گردد. اما در این راستا دستیابی به بهترین روش‌های پیش‌بینی در کانون توجه و محور اصلی برنامه‌ریزی‌ها قرار می‌گیرد زیرا با انتخاب روش‌هایی مناسب‌تر، پیش‌بینی بهتر شرایط، محدودیت‌ها و فرصت‌ها امکان‌پذیر شده و بنیان برنامه‌ریزی‌های آتی را براساس ساختارهای قابل اطمینان بنا می‌گردد.
در این پژوهش، تلاش پژوهشگر بر این است که مشهورترین روش‌های پیش‌بینی در کنار واقعیت قرار گرفته و در مقابل پیش‌بینی‌ها با محک درست نمایی، سنجیده می‌شود. بدین منظور از بین روش‌های گوناگون پیش‌بینی سری زمانی، مشهورترین آنها ( روش باکس ـ جنکینز ) گزینه شده و برای مبنای روش‌های اقتصاد سنجی، الگوی مناسب برازش می‌گردد. و براساس روش‌های صحت سنجی و آزمون اقتصاد سنجی الگوی برآورده شده در محک درست نمایی و انحراف از واقعیت قرار می‌گیرد. تا امکان داوری درباره روش‌های مناسب پیش‌بینی را امکان‌پذیر سازد.
2-3. جامعه آماری
در ادبیات آماری، جامعه بزرگترین مجموعه از موجودات است که در یک زمان معین مورد توجه و نظر ما قرار می‌گیرد. تعریف دیگر جامعه آماری عبارت است از تعدادی از عناصر مطلوب مورد نظر که حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند. صفت مشخصه، صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک و متمایز کننده جامعه آماری از سایر جوامع است.
جامعه آماری این پژوهش، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس می‌باشند که نام این شرکت‌ها در پیوست شماره یک آورده شده است. کیفیت بالاتر اطلاعات، عمومی بودن مالکیت این شرکت‌ها، انتشار سالانه صورت‌های مالی، ضابطه‌مند بودن نحوه گزارش صورت‌های مالی و سهولت دسترسی به اطلاعات شرکت‌ها از عمده‌ترین دلایل محدود کردن جامعه آماری به شرکت‌های پذیرفته شده در بورس می‌باشد. پژوهشگر حجم نمونه خود را از بین این شرکت‌ها انتخاب خواهد کرد (آذر و مومنی،1377،ص318)1.
با بررسی‌های انجام گرفته بر روی جامعه آماری و استفاده از نظرات کارشناسان بورس اوراق بهادار تهران، از میان جامعه آماری در شرکت صنایع شیمیایی ایران و پتروشیمی آبادان به عنوان نمونه آماری انتخاب گردید. دلایل گزینه سهام شرکت مورد نظر به عنوان نمونه آماری عبارت است از: اول، در طی دوره زمانی پژوهش سهام این شرکت همواره مورد معامله قرار گرفته و معاملاتش دچار توقف نشده است. دوم، به دلیل انجام معامله بر روی سهام شرکت مورد نظر قیمت‌ها یکنواخت نبوده‌اند و سوم، اطلاعات مورد نیاز در دسترس بود.
3-3. نمونه آماری