شکل (3- 1) ستون چینه شناسی برش گل توت
تصویری از برش گل توت
فصل چهارم
بررسی سیستماتیک ماکروفسیل های گیاهی
4-1- مقدمه :
در این فصل ابتدا سیستماتیک نمونه های مورد مطالعه آورده شده و سپس ویژگی های نمونه دستی از قبیل میزان حفظ شدگی، تعداد و ابعاد و سایر خصوصیات به همراه کد آورده شده است. در ادامه به توصیف و بیان خصوصیات نمونه های مورد نظر پرداخته شده است.
Class: Filicopsida
Order: Filicales
Family: Shizaceae
Genus Klukia Raciborski, 1890
Klukia exilis (Phillips) Raciborski, 1890
(Pl. 1, figs. 1, 2, 3, 4, 5, Pl. 2, figs. 1, 2, 3, 4, 5)
در نمونه های جمع آوری شده از منطقه 9 نمونه زغالی از جنس مورد نظر شناسایی شده است که با کدهای ICST(101,102,103,104,105,106,107,108,109)نگهداری می شوند.
خصوصیات کلی برای تشخیص گونه کلوکیا اگزیلیس:
پینول ها مثلثی و از نوع پکوپتریس هستند که در نمونه زایا تعداد اسپورانژ ها معمولا بین 5 تا 7 عدد است و رگبرگ ها اغلب ساده و در پینول های بزرگ تر دیکوتومی می شوند فروند تری پنه می باشد.
در نمونه های یافت شده از منطقه که برای دقت بیشتر در شناسایی توسط میکروسکوپ باینیکولار مطالعه شده اند خصوصیات زیر مشاهده شده است : پهنای راشیز اصلی1-3 میلی متر است در حالی که راشیز فرعی پهنایی در حدود 5/0 میلی متردارد و شکل پینول های نازا و زایا تا حدودی باهم متفاوت است .
به طوری که پینول های نازا (استریل) مثلثی با راس اغلب نوک تیز و به ندرت نوک ساییده هستند . شکل پینول زایا (فرتیل) مثلثی- خطی است (دربخش میانی کناره ها تا حدودی موازی) و راس آنها اغلب گرد و به ندرت نوک ساییده می باشد به طور کلی پینول فرتیل باریک ترمیباشد و پن ها بصورت متقابل نسبت به راشیز قرار دارند در نمونه یافت شده رگبرگ ها اغلب ساده و در پینول های بزرگ تر دیکوتومی میشود زاویه خروج رگبرگ های کناری از رگبرگ های اصلی 55- 65 درجه است .
در نمونه های جمع آوری شده ازمنطقه مورد مطالعه هر دو نوع زایا و نازا ازنمونه یافت شده است .
ویژگی های بارز نوع زایا این جنس :
اسپورانژیوم ها (محل تجمع اسپورانژ) که درسطح زیرین پینول های زایا بر روی رگبرگ های جانبی قرار دارند تخم مرغی شکل و یا بیضی شکل هستند ممکن است از پهلو به هم متصل باشند در بخش خارجی هر کپسول هاگدان یک ردیف سلول مخصوص به نام آنالوس وجود دارد که هنگام پاره شدن دیواره هاگدان اهمیت زیادی دارد (قویدل، 1378).
تعداد اسپورانژها معمولا بین 5 تا 7 عدد درهر طرف رگبرگ میانی میباشد پینول های جوان فاقد اسپورانژ هستند و کمی نوک تیز و حالت مثلثی دارند و معمولا پن ها فشردگی ندارند و با فاصله ثابت حدود یک سانتی متری از هم قرار دارند که در قسمت پائین راشیز اصلی تمامی پن ها تا نوک پن دارای اسپورانژیوم هستند و زاویه پن نسبت به راشیز حدود 60- 65 درجه است طول هر پن بالغ درحدود 5/3- 5/4 سانتی متر است در حالی که پن های نابالغ طولی حدود 3 میلی متر دارند و در نمونه های زایا پن ها فشردگی ندارند و با فواصل منظم 1 سانتی متری از هم قرار دارند.
در نمونه های نازا :
هر پن بین 15 تا 17 پینول دارد که پینول ها به صورت فشرده و نزدیک به هم و مماس با یکدیگر هستند، هر پینول دارای پهنایی حدود 5/1 میلی متر و طولی حدود 4 میلی متر می باشد که فاصله برگ های مرکب در راس کم است و به طرف پائین راشیز اصلی این فواصل بیشتر میشود و رگبرگ جانبی پینول ها ساده است و رگبرگ میانی تا انتهای پن ادامه پیدا میکند و زاویه اتصال دومین راشیز به راشیز اصلی در حدود 60 درجه است در حالی که زاویه اتصال راشیز سوم به دومین راشیز حدود 75 درجه است .
این جنس خاص محیط های ساحلی مرطوب است .فریزی در کوه های بینالود (فخر، 1975) و دوگر پیشین پابدانا و معدن هشونی در حوضه کرمان (واعظ جوادی و میرزایی، 2006) گزارش شده است.
جنس کلوکیا شاخص ژوراسیک میانی (باژوسین- باتونین) است (واعظ جوادی، میرزایی عطا آبادی، 1385، – خلیلی زاده، 1389).